Waryscyt

waryscyt i wavelit - z Wiśniówki

waryscyt z G. Świetokrzyskich

waryscyt

Waryscyt, Variscit - minerał z gromady fosforanów.
Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od dawnej krainy Variscia (obecnie w Niemczech), gdzie minerał ten został po raz pierwszy stwierdzony i opisany.

[edytuj] Właściwości:

• Wzór chemiczny: Al(PO ₄) x 2 H₂ O – uwodniony fosforan glinu
• Układ krystalograficzny: rombowy
• Twardość: 4-5
• Gęstość: 2,52- 2,6
• Rysa: biała
• Barwa: biały, zielony w odcieniach, bezbarwny
• Przełam: muszlowy, zadziorowaty
• Połysk: szklisty, woskowy
• Łupliwość: wyraźna, jednokierunkowa

Bardzo rzadko tworzy kryształy (wrosłe i narosłe) najczęściej izometryczne o postaci zbliżonej do ośmiościanu, o pokroju krótkosłupkowym, igiełkowym, tabliczkowym. Występuje w skupieniach masywnych, ziarnistych, promienistych, sferolitycznych, włóknistych. Tworzy nacieki, naskorupienia, sekrecje i konkrecje. Jest przezroczysty, rozpuszcza się w kwasach, nie jest topliwy. Tworzy kryształy mieszane ze strengitem. Waryscyt tworzy zrosty i przerosty z kwarcem, chalcedonem i wardytem – ten kamień ozdobny nazwano amatrix (Utah, Nevada – USA).

[edytuj] Występowanie:

Jest produktem procesów hipergenicznych i hydrotermalnych zachodzących w niskich temperaturach. Tworzy się w roztworach zawierających fosforany. Występuje też w pustkach i szczelinach skał bogatych w glin. Czasami tworzy druzy. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: wardyt, wavelit, kwarc.

Miejsca występowania: USA – (najbardziej wartościowy surowiec gemmologiczny) Utah (jajowate, drobnoziarniste skupienia osiągające ok. 10 -30 cm; waryscyt zielony – utahlit, waryscyt niebieski - lucinit), Arkansas, Nevada, Boliwia, Australia – Queensland, Austria – Styria, Niemcy – Saksonia, Oberpfal, Czechy, Szwecja, Hiszpania.

W Polsce stwierdzony został w Górach Świętokrzyskich.

[edytuj] Zastosowanie:

• bardzo poszukiwany, wyjątkowo rzadki kamień kolekcjonerski.
• stosowany jako kamień ozdobny i dekoracyjny – do wyrobu drobnej galanterii, ozdobnych przedmiotów użytkowych
• Materiał rzeźbiarski
• stosowany jako imitacja turkusu

[edytuj] Bibliografia:

• J.Parafiniuk – Minerały systematyczny katalog 2004 – TG”Spirifer” W-wa 2005
• A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia szczegółowa – Wyd. PAE W-wa 1993
• A. Bolewski – Mineralogia szczegółowa – Wyd. Geologiczne W-wa 1965
• W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd. ”Alma - Press” 2003r.
• Leksykon Przyrodniczy - Minerały i kamienie szlachetne –„Horyzont” 2002r.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Waryscyt

[edytuj] Zobacz też:

wardyt, wavelit, turkus