|
|
Toczeń rumieniowaty układowy
Toczeń rumieniowaty układowy, LES, SLE (łac. Lupus Erythematosus Systemicus, ang. Systemic Lupus Erythematosus) - choroba autoimmunologiczna. System odpornościowy uszkadza tkanki oraz komórki własnego organizmu. Dochodzi do uszkodzenia skóry, stawów, nerek, serca, płuc, mózgu. Objawami charakterystycznymi są także zaburzenia hematologiczne (cytopenie). Choroba może wystąpić w każdym wieku, ale największe ryzyko zachorowania notuje się między 20. a 40. rokiem życia. Kobiety chorują 9-krotnie częściej w porównaniu z mężczyznami.
[edytuj] Podgrupy kliniczne
[edytuj] Rozpoznanie - kryteria
Kryteria Amerykańskiego Towarzystwa Reumatologicznego (ARA - American Rheumatism Association)[1]:
- zmiany skórne typu rumienia (często w kształcie motyla na twarzy).
- zmiany skórne rumieniowo-bliznowaciejące- rumień krążkowy (typu DLE).
- Nadwrażliwość na światło słoneczne.
- Nadżerki w jamie ustnej.
- Zapalenie lub ból stawów - dotyczące co najmniej dwóch stawów, bez zmian w obrazie RTG.
- Zapalenie błon surowiczych - opłucnej (pleuritis) lub osierdzia (pericarditis), stwierdzone w wywiadzie lub w chwili badania.
- Zmiany w nerkach - utrzymująca się proteinuria (białkomocz) powyżej 0,5 g/dobę i/lub obecność wałeczków nerkowych w moczu.
- Zaburzenia neuropsychiatryczne - szeroki wachlarz, najczęściej napady drgawek lub psychoza (po wykluczeniu przyczyn polekowych, metabolicznych, mocznicy).
- Zaburzenia hematologiczne - niedokrwistość hemolityczna z retikulocytozą i/lub limfopenia (poniżej 1500 w 1 mm³) i/lub leukopenia (poniżej 4000 w 1 mm³) i/lub trombocytopenia (poniżej 100 000 w 1 mm³)
- Zaburzenia immunologiczne - obecność komórek LE lub przeciwciał przeciw dsDNA (natywne DNA), lub przeciwciał anty-Sm, lub fałszywie dodatnie serologiczne odczyny kiłowe przy ujemnym teście na immobilizację krętków.
- Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA) - w mianie nie niższym niż 80 (zwykle ANA>160), badane metodą immunofluorescencji lub inna odpowiednia jeśli nie stosowano leków powodujących lekowe zespoły LE.
Za pewnym rozpoznaniem tocznia przemawia spełnienie co najmniej czterech spośród 11 kryteriów, przy czym kryteria mogą być spełnione w chwili badania i/lub w wywiadzie. Spełnienie dwóch lub trzech kryteriów pozwala na rozpoznanie choroby toczniopodobnej. U ok. 5% chorych nie wykrywa się obecności przeciwciał przeciwjądrowych. Rozpoznaje się wtedy toczeń seronegatywny. Nie można rozpoznać SLE, jeżeli chory nie spełnia żadnego z kryteriów immunologicznych choroby, tzn. kryteriów 10 lub 11.
Kryteria pomocnicze poza kryteriami ARA:
- objaw Raynauda
- przerzedzenie włosów (allopecia)
- obniżenie stężenia dopełniacza
- obecność kompleksów immunologicznych w skórze pozornie nie zmienionej
- hipergammaglobulinemia
- charakterystyczne zmiany histologiczne z odkładaniem się kompleksów immunologicznych w nerkach (biopsja)
[edytuj] Postępowanie diagnostyczne
Aby potwierdzić zmiany narządów w SLE należy wykonać:
- Skóra, błony śluzowe, narząd wzroku: LBT, badanie okulistyczne, badanie laryngologiczne
- Układ ruchu: RTG stawów.
- Układ oddechowy: RTG klatki piersiowej, dodatkowo: HRCT klatki piersiowej, scyntygrafię płuc, testy czynnościowe płuc, badanie płynu opłucnowego (ogólne i/lub bakteriologiczne)
- Układ sercowo-naczyniowy: EKG, echokardiogram, dodatkowo: przepływy naczyniowe.
- Układ moczowy: ogólne badanie moczu i posiew moczu, proteinuria dobowa, kreatynina z klirensem i mocznik, USG jamy brzusznej, dodatkowo: biopsja nerki.
- Układ nerwowy: badanie neurologiczne, badanie psychiatryczne, badanie psychologiczne, EEG, tomografia komputerowa głowy, MRI głowy/kręgosłupa, EMG
[edytuj] Toczeń polekowy
|
|
Toczeń rumieniowaty układowy indukowany lekami |
| ICD-10 |
M32.0
|
Istnieje 38 znanych leków, które wywołują objawy toczniopodobne, lecz największa liczba przypadków występuje po:
Do leków o umiarkowanie niskim ryzyku wystąpienia objawów toczniopodobnych należą:
Kryteria do postawienia diagnozy tocznia polekowego (DIL) nie zostały dokładnie opracowane. Do objawów DIL należą: gorączka, podniesione ciśnienie tętnicze krwi, zmiany skórne oraz zapalenie stawów. Ogólnie, objawy cofają się po odstawieniu leków.[3]
[edytuj] Linki zewnętrzne
Forum poświęconym toczniowi oraz innym chorobom tkanki łącznej
Przypisy
- ↑ Stefania Jabłońska, Tadeusz Chorzelski: Choroby skóry. Dla studentów i lekarzy. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1997, s. 268. ISBN 83-200-2140-5.
- ↑ Rubin, Robert L.: Drug-Induced Lupus Erythematosus. February 4, 2005. [dostęp 2006-11-03].
- ↑ Peter H. (ed.) Schur: The Clinical Management of Systemic Lupus Erythematosus. Nowy Jork: Grune & Stratton, lipiec 1983, s. 221. ISBN 0-8089-1543-6.
|
