SAGET

SAGET (Satelitarne Trawersy Geodynamiczne) - Projekt SAGET powstał w Instytucie Geodezji Wyższej i Astronomii Geodezyjnej na Wydziale Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej w 1986 r. Główne punkty projektu związano z polskimi obserwatoriami geodezyjno-astronomiczno-satelitarnymi, zaś przebieg trawersów łączących te punkty dostosowano do układu jednostek tektonicznych obszaru. W stacjach SAGET i wzdłuż trawersów przewidziano okresowo powtarzane, a w niektórych przypadkach permanentne obserwacje technikami satelitarnymi i naziemnymi geodezyjnymi. Należą do nich pomiary GPS (wcześniej dopplerowskie), laserowe odległości, grawimetryczne, niwelacji precyzyjnej, a także obserwacje astronomiczne. Problematyka naukowa projektu obejmuje szeroki zakres badań geodynamicznych wszystkimi wymienionymi technikami geodezyjnymi.

[edytuj] Kierunki badań

Najważniejsze kierunki tych badań to:

• badania przemieszczeÅ„ poziomych i pionowych powierzchni skorupy ziemskiej,
• badanie zmian przebiegu geoidy wzdÅ‚uż trawersów,
• badanie czasowych zmian wartoÅ›ci i kierunku siÅ‚y ciężkoÅ›ci,
• badanie metod powiÄ…zania lokalnych ukÅ‚adów współrzÄ™dnych z ukÅ‚adem globalnym,
• badanie zmian poÅ‚ożenia w przestrzeni powierzchni ekwipotencjalnych pola siÅ‚y ciężkoÅ›ci na skutek eksploatacji górniczej i innych zaburzeÅ„ naturalnego stanu rozkÅ‚adu mas na powierzchni Ziemi.

Oprócz wymienionych geodynamicznych problemów badawczych projekt obejmuje także badania geodezyjnych metod pomiarów i badania sieci geodezyjnych.

[edytuj] Zakres obserwacji

Ważniejsze, dotychczas dokonane w ramach projektu obserwacje obejmują:

• kilka kampanii obserwacji GPS pomiÄ™dzy głównymi punktami sieci SAGET i wzdÅ‚uż trawersów (Å‚Ä…czna dÅ‚ugość trawersów pomiÄ™dzy stacjami obserwacyjnymi GPS wynosi ok. 900 km.),
• wyznaczenie bezwzglÄ™dnej wartoÅ›ci przyspieszenia siÅ‚y ciężkoÅ›ci na 7 punktach,
• wzglÄ™dne pomiary grawimetryczne wzdÅ‚uż trawersów o dÅ‚ugoÅ›ci ok. 300 km,
• astronomiczne wyznaczenie szerokoÅ›ci i dÅ‚ugoÅ›ci (φ, λ) na 7 stacjach sieci SAGET,
• precyzyjne pomiary ciÄ…gów liniowo – kÄ…towych za pomocÄ… dalmierzy laserowych i teodolitów wzdÅ‚uż trawersów o Å‚Ä…cznej dÅ‚ugoÅ›ci ok. 250 km,
• nawiÄ…zanie sieci SAGET do sieci wysokoÅ›ciowej za pomocÄ… niwelacji precyzyjnej.

[edytuj] Extended SAGET

W 1991 r. projekt SAGET został rozwinięty głównie na południe, aż po Adriatyk. Do projektu nadal prowadzonego przez Instytut Geodezji Wyższej i Astronomii Geodezyjnej włączono punkty na obszarze Czech, Słowacji, Ukrainy, Niemiec, Austrii, Węgier, Słowenii, a nawet Włoch Północnych. W kampaniach obserwacji GPS w ramach projektu EXTENDED SAGET uczestniczą również obserwatoria zapewniające lepsze odniesienie do systemu europejskiego i światowego. Są to stacje w Niemczech, Włoszech Południowych, Hiszpanii, Holandii, Szwecji, Norwegii, Finlandii. 32 stacje z 13 krajów europejskich, uczestniczące w kampanii EXTENDED SAGET '93. Podstawowe cele projektu to stworzenie precyzyjnej osnowy geodezyjnej dla następujących działań:

• rozciÄ…gniÄ™cia badaÅ„ na wiÄ™kszy obszar strefy Teissere’a - Tornquista,
• przekroczenie trawersami Karpat, siÄ™gajÄ…c na poÅ‚udnie,
• poÅ‚Ä…czenia sieci sÅ‚użących do badaÅ„ geodynamicznych w kilku krajach Å›rodkowej Europy (Polski, Czech, SÅ‚owacji, WÄ™gier i Austrii),
• poÅ‚Ä…czenia lokalnych poligonów geodynamicznych,
• rozwiniÄ™cia programu geodynamicznego Inicjatywy Europy Å›rodkowej (CEI),
• wÅ‚Ä…czenia obszaru Polski w inne europejskie projekty geodynamiczne, tj. WEGENER, EUROPROBE.