|
|
narzędzia |
Piekary ŚląskieWspółrzędne: 50°23' N 18°57' E
Piekary Śląskie (niem. Deutsch Piekar) - miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), jedno z miast tworzonego Górnośląskiego Związku Metropolitalnego (GZM), należy do Związku Miast Polskich. Piekary Śląskie są znanym od XVII wieku ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym oraz jednym z głównych w Polsce ośrodków kultu maryjnego z obrazem Matki Boskiej Piekarskiej. Miasto uznawane jest przez wielu za duchową stolicę Górnego Śląska.
[edytuj] Geografia[edytuj] PołożeniePiekary Śląskie leżą w środkowej części województwa śląskiego. Graniczą od północy z gminą Świerklaniec, od wschodu z Bobrownikami i Wojkowicami, od południa z Siemianowicami Śląskimi i Chorzowem, a od zachodu z Bytomiem i Radzionkowem. [edytuj] Ukształtowanie terenuMiasto leży w centralnej części Wyżyny Śląskiej, na tzw. Garbie Tarnogórskim (Kozłowa Góra) oraz na Wyżynie Katowickiej (Brzeziny Śląskie i Dąbrówka Wielka). Między tymi dwiema wyżynnymi częściami znajduje się Kotlina Józefki oraz Obniżenie Szarleja-Brynicy, utworzone z dolin rzek: Szarlejki i Brynicy. Najwyższym wzniesieniem naturalnym Piekar jest Winna Góra (350 m n.p.m.) w Kozłowej Górze. Kopiec Wyzwolenia, który został usypany w latach 1932-1937, to najwyższy punkt w mieście (356 m n.p.m.). Wzgórze Cerekwica na którym wznosi się Kalwaria ma wysokość 316 m n.p.m. Najniższym punktem jest dno Brynicy (261 m n.p.m.) na południowo-wschodnim krańcu miasta w Dąbrówce Wielkiej. Krajobraz został przekształcony w wyniku intensywnej działalności górniczej w ciągu setek lat. Pojawiły się nowe formy rzeźby terenu: garby, doły, misy, niecki, a najwięcej jest hałd poodpadowych, oczek wodnych i zapadlisk. [edytuj] KlimatŚrednia roczna temperatura wynosi 8,12ºC, średnia temperatura w lipcu 16,8°C, a w styczniu –3°C. Średnia suma opadów w skali roku wynosi od 750 do 888 mm i jest wyższa od średniej dla całej Polski. Liczba dni deszczowych wynosi 165[potrzebne źródło]. Wiatry wieją przeważnie z kierunków zachodnich i północno-zachodnich. Klimat całego Górnego Śląska różni się nieco od klimatu sąsiednich regionów, zwłaszcza Dolnego Śląska czy Wielkopolski. Różnice są widoczne w większości parametrów meteorologicznych. Przejawia się to między innymi w niższej temperaturze powietrza, zarówno latem, jak i zimą, oraz w większej sumie opadów, co z kolei przejawia się dłuższym okresem zalegania pokrywy śnieżnej, oraz większą jej grubością. [edytuj] Zasoby wodneMiasto znajduje się w całości w dorzeczu Wisły, a odwadniane jest przez rzekę Brynicę. Drugi, co do wielkości ciek na obszarze miasta to Szarlejka dawniej zwana Bielczą. Jest to skanalizowany silnie zanieczyszczony ciek, do którego dziennie dostaje się około 5 tys. m3 ścieków komunalnych. Brzegi jej obudowane są wysokim wałem, a w części miejskiej Piekar Śląskich w latach 90. została ona przykryta. W 2007 zapadła decyzja o przeznaczeniu miliona euro na projekt "Czysta rzeka Szarlejka” - rekultywacja terenów doliny rzeki Szarlejki na cele przyrodnicze. Liderem projektu jest Radzionków, ale beneficjentami projektu będą również Piekary Śląskie i Bytom. Początek wspólnej inwestycji rozpocznie się prawdopodobnie w 2009. Na granicy Piekar oraz gminy Świerklaniec znajduje się zbiornik Kozłowa Góra. Obecnie przy zbiorniku działa "Stacja Uzdatniania Wody Kozłowa Góra" Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów. [edytuj] Fauna i floraNa granicy Piekar, Bytomia i Chorzowa znajduje się rezerwat ptactwa wodnego Żabie Doły. Inne obszary o dużej wartości przyrodniczej to: Kocie Górki , Winna Góra, Dolina Brynicy, Las Dioblina, Las Lipka oraz łąki i stawy w Kozłowej Górze. Na terenie miasta stwierdzono 72 gatunki ptaków lęgowych, w tym gatunki chronione i zagrożone np. bocian biały, myszołów, pustułka, skowronek, remiz, ortolan, wilga. W Piekarach zaobserwowano także występowanie ponad 400 gatunków roślin, w tym grążel żółty, powojnik prosty oraz dziewięćsił bezłodygowy. [edytuj] Podział administracyjny W wyniku reformy administracyjnej z 1975 roku w skład miasta wchodzą następujące dzielnice: [edytuj] Historia Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Piekar Śląskich.
Najważniejsze daty:
[edytuj] Zabytki[edytuj] Obiekty sakralne
Zobacz też: Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich oraz Dekanat Piekary Śląskie [edytuj] Miejsca Pamięci Narodowej
[edytuj] Inne
Również wiele kamienic, domów, chat, budynków dawnych szkół ludowych. [edytuj] Oświata
Szkoły podstawowe
Gimnazja
Szkoły ponadgimnazjalne
Szkoły wyższe
Inne placówki
[edytuj] Demografia Zobacz więcej w osobnym artykule: Ludność Piekar Śląskich.Dane na dzień 30 czerwca 20052:
1 Szarlej: 9.845
1 w tym Osiedle Wieczorka i Józefka: 19.863 [edytuj] Gospodarka
W ostatnich latach nastąpiły w Piekarach Śląskich jak i w całym regionie zmiany w strukturze gospodarczej, zatrudnieniu, wzroście obrotu gospodarczego. Zjawiska te wpływają na pojawienie się nowych jakościowo problemów społecznych, związanych z reformami gospodarczymi, przemianami w przemyśle państwowym i rozwojem prywatnej przedsiębiorczości. Zmiany te nie są wyłącznie specyfiką Piekar Śląskich, bowiem północno- zachodnie pasmo GOP-u ma liczne wzajemne powiązania (np. rynki zbytu i pracy), które na siebie oddziaływają tworząc duży potencjał przemysłowy i ludnościowy. Pod względem przestrzennym i funkcjonalnym Piekary Śląskie związane są z Bytomiem, który również należy do tzw. obszarów rozwojowych (podobnie jak Katowice, Chorzów i Gliwice). Przemysłowe oblicze miasta ukształtowane jest przez górnictwo węgla kamiennego, które przeszło proces restrukturyzacji (utworzenie Zakładu Górniczego Piekary). Duże znaczenie w zachodzących przemianach ma budowa autostrady A-1, dzięki czemu miasto uzyska dobry dostęp do najważniejszych w GOP-ie węzłów komunikacyjnych i centrów przemysłowych. Zwiększy się atrakcyjność inwestycyjna Piekar, wzrośnie ranga miasta w górnośląskiej aglomeracji. Już dziś zauważa się szybki rozwój indywidualnej przedsiębiorczości. W 2006 roku podpisane zostało porozumienie w sprawie utworzenia Parku Przemysłowego w Piekarach Śląskich, który powstaje w celu utworzenia dodatkowych miejsc pracy oraz umożliwienia wykonania działalności gospodarczej na preferencyjnych warunkach, a także w celu dokonywania przepływu wiedzy i technologii pomiędzy jednostkami naukowymi, a przedsiębiorstwami. Ma zajmować docelowo ponad 130 ha terenu rozciągającego się na granicy Brzezin Śląskich i Bytomia. [edytuj] AglomeracjaPiekary leżą w centrum największej aglomeracji w Polsce. Region ten rozkwitł w XIX wieku dzięki gwałtownemu rozwojowi górnictwa i hutnictwa. W tym też wieku podczas planowania strategicznego utworzono region nazywany Górnośląskim Okręgiem Przemysłowym. Składa się on z dwudziestu kilku miast oraz kilkudziesięciu mniejszych miejscowości na terenie Górnego Śląska i Zagłębia. Od lat 90. XX w. zaczęto planować metropolizację regionu katowickiego. 9 stycznia 2006 prezydenci 17 miast podpisali deklarację utworzenia Górnośląskiego Związku Metropolitalnego (GZM). [edytuj] Transport[edytuj] Tranzyt
[edytuj] Lotnisko
[edytuj] Tramwaje27 maja 1894 roku w Piekarach oddano do eksploatacji pierwszy odcinek linii tramwajowej, która łączyła centrum miasta z Bytomiem, była to trakcja parowa. Od 1949 roku na trasie Bytom-Szarlej-Piekary Śląskie kursowała linia nr 8. W latach 1952-1958 w trzech etapach przedłużono linię z Kopalni "Nowy Orzeł Biały" do Brzezin Śląskich. W dalszej rozbudowie linii przeszkodził wiadukt kolejowy na drodze do Dąbrówki Wielkiej. Linię zakończono w połowie drogi do tej miejscowości i zbudowano tam pętlę, która istnieje do dziś. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku zlikwidowano (w dwóch etapach) linię tramwajową prowadzącą obecną ulicą Bytomską z Bytomia do centrum miasta. Tramwaj linii numer 8 kursował od tego czasu od Bytomia do Dąbrówki Wielkiej. Dnia 1 kwietnia 2006 ze względu na złą sytuację spółki Tramwaje Śląskie linia została zlikwidowana, tym samym Piekarzanie stracili ostatnie połączenie tramwajowe. W ostatnim okresie linia istniała na trasie Bytom (Politechnika Śl.) - Brzeziny Śl. - Dąbrówka Wielka (Pętla). [edytuj] Autobusy
Połączenia wewnętrzne oraz z sąsiednimi miejscowościami zapewnia wyłącznie komunikacja autobusowa. Miasto zleciło organizację komunikacji miejskiej Komunikacyjnemu Związkowi Komunalnemu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego w Katowicach. Aktualnie istnieją 24 linie autobusowe (5, 24, 42, 43, 52, 53, 73, 85, 91, 99, 104, 105, 114, 119, 133, 148, 164, 168, 170, 185, 192, 700, 780, 860). Linie te łączą pomiędzy sobą dzielnice miasta, a także zapewniają bezpośredni dojazd do Bytomia, Tarnowskich Gór, Katowic, Siemianowic Śl., Radzionkowa, Będzina, Wojkowic i niektórych miejscowości gmin: Świerklaniec, Bobrowniki, Mierzęcice oraz Ożarowice. Istnieje także prywatna linia mikrobusowa (oznaczona jako M861) na trasie Piekary Śl. - Chorzów - Katowice. Komunikacja PKS ma marginalne znaczenie. Istnieją jedynie pojedyncze kursy autobusów PKS na trasach Zawiercie - Bytom, a także Praszka - Katowice. Istnieje też połączenie PKS z Częstochową, które służy dowozowi pracowników ZG Piekary. [edytuj] KolejIstniejąca na terenie miasta kolej służy jedynie do celów przewozu towarów (głównie węgla), ale jeszcze nie tak dawno do Piekar można było się dostać pociągiem, a w mieście istniał przystanek osobowy w Dąbrówce Wielkiej, stacja w Szarleju i Brzezinach Śląskich. Pierwsze połączenie kolejowe Piekary otrzymały w 1870 roku. Niewiele z tego zostało. Zabytkowa infrastruktura kolejowa jest dewastowana i niszczona. W całości zachowała się jedynie stacja Brzeziny Śląskie z 1925 roku. [edytuj] Turystyka, sport i rekreacja[edytuj] Szlaki turystyczne
Na terenie miasta wyznakowano następujące szlaki piesze:
[edytuj] Kluby sportowe
[edytuj] Organizacje
[edytuj] Polityka
[edytuj] PrezydentPrezydentem Piekar Śląskich w wyborach samorządowych w 2002 roku został Stanisław Korfanty. Wygrał on w drugiej turze wynikiem 60,32% pokonując tym samym dotychczasowego prezydenta, Andrzeja Żydka. W wyborach samorządowych w 2006 roku ubiegał się o reelekcję, zwyciężył już w I turze wyborów zdobywając 13 266 głosów (65,78%). Zastępcą prezydenta miasta jest Janusz Pasternak (sprawy techniczno-gospodarcze). 30 kwietnia 2008 z funkcji zastępcy prezydenta odpowiedzialnej za sprawy społeczne zrezygnowała dr Jolanta Gottwald (powołana 30 października 2007 w miejsce Zbigniewa Meresa wybranego na senatora, który pełnił funkcję po rezygnacji Jacka Zająca). Obecnie drugim zastępcą prezydenta miasta jest Zenon Przywara, dotychczasowy naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej - jest wieloletnim pracownikiem Urzędu Miasta. [edytuj] Rada MiastaNa czele piekarskiej Rady Miejskiej stoi Krzysztof Przybylski. Poza nim w skład RM wchodzą także: Marek Boroń, Tomasz Cisek, Grzegorz Gowarzewski, Piotr Harwig, Dariusz Iskanin, Aleksander Kępski, Jacek Kierok, Ireneusz Komoszyński, Andrzej Korfanty, Gabriela Kossakowska, Jerzy Krauza, Jacek Mazur, Marian Muszalik, Leszek Podzimski, Henryk Pryk, Krzysztof Seweryn, Andrzej Skiba, Andrzej Szewczyk, Marek Szewczyk, Sława Umińska, Tomasz Wesołowski oraz Maria Wojszczyk. [edytuj] Piekarzanie
[edytuj] Bibliografia
[edytuj] Zobacz też[edytuj] Linki zewnętrzne
Członkowie: Bytom • Chorzów • Dąbrowa Górnicza • Gliwice • Jaworzno • Katowice • Mysłowice • Piekary Śląskie • Ruda Śląska • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Świętochłowice • Tychy • Zabrze • Przyszli członkowie: Będzin • Czeladź • Knurów • Mikołów • Tarnowskie Góry  Miasta na prawach powiatu: Bielsko-Biała • Bytom • Chorzów • Częstochowa • Dąbrowa Górnicza • Gliwice • Jastrzębie-Zdrój • Jaworzno • Katowice • Mysłowice • Piekary Śląskie • Ruda Śląska • Rybnik • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Świętochłowice • Tychy • Zabrze • Żory  Babice • Bestwina • Będzin • Bieruń • Bobrowniki • Boguszów-Gorce • Bojszowy • Brzeszcze • Bytom • Chełm Śląski • Chełmek • Chorzów • Cyców • Czechowice-Dziedzice • Czeladź • Czerwionka-Leszczyny • Dąbrowa Górnicza • Gaszowice • Gierałtowice • Gliwice • Goczałkowice-Zdrój • Godów • Gorzyce • Imielin • Jastrzębie-Zdrój • Jaworzno • Jejkowice • Katowice • Knurów • Kornowac • Lędziny • Libiąż • Lubomia • Ludwin • Lyski • Łaziska Górne • Marklowice • Miedźna • Mikołów • Mszana • Mysłowice • gm. miejska Nowa Ruda • gm. wiejska Nowa Ruda • Ornotowice • Orzesze • gm. wiejska Oświęcim • Pawłowice • Piekary Śląskie • Pilchowice • Psary • Pszczyna • Pszów • Puchaczów • Radlin • Radzionków • Ruda Śląska • Rybnik • Rydułtowy • Siemianowice Śląskie • Sosnowiec • Sośnicowice • Suszec • Świerklany • Świętochłowice • Trzebinia • Tychy • Wałbrzych • Wodzisław Śląski • Wojkowice • Wyry • Zabrze • Zebrzydowice • Żory |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
