Państwa kandydujące do Unii Europejskiej

UE i kandydaci do członkostwa

[edytuj] Tabela. Kraje stowarzyszone i kandydujące

Kraje kandydujące, kraje stowarzyszone, kraje które odrzuciły możliwość członkostwa i kraje, które wyraziły potencjalną chęć członkostwa

Kraj	Oficjalny status kandydata do UE	Data wniosku o członkostwo	Stowarzyszenie	Negocjacje o członkostwo	Przewidywana data zakończenia negocjacji	Przewidywana data wejścia do UE	Strefa wolnego handlu	Unia celna
Chorwacja[1]	od czerwca 2004	2003	[2] pażdziernik 2001	od 3 października 2005	2009	2010	od 2005
Turcja[3]	od 1999 roku	14 kwietnia 1987	[4] od 1963	od 3 października 2005	2012	2015	od 1996	od 2001
Macedonia[5]	od grudnia 2005	22 marca 2004	[6] od kwietnia 2001	2008 przewidywana data rozpoczęcia negocjacji	2012	2015	2004
Bośnia i Hercegowina[7]		2008 [8][9] przewidywana data złożenia wniosku	Nie ratyfikowano jeszcze układu z czerwca 2008[10]	2010 przewidywana data rozpoczęcia negocjacji	2012	2015
Czarnogóra		2008 przewidywana data złożenia wniosku	[11] od 15 pażdziernika 2007	2010 przewidywana data rozpoczęcia negocjacji	2012	2015	podpisano 2007, nie weszło jeszcze w życie
Serbia		2008 przewidywana data złożenia wniosku	Nie ratyfikowano jeszcze układu z maja 2008 [12]	2010 przewidywana data rozpoczęcia negocjacji	2012	2015
Albania		2008 przewidywana data złożenia wniosku	[13] od 12 czerwca 2006	2010 przewidywana data rozpoczęcia negocjacji	2012	2015
Szwajcaria [14]		1992	EOG				1973
Norwegia [15]		1962 i 1992	EOG				EOG	EOG
Islandia [16]		brak oficjalnego wniosku	EOG	brak oficjalnego wniosku			EOG	EOG
Mołdawia		brak oficjalnego wniosku	[17]			najwcześniej 2020
Ukraina [18]		brak oficjalnego wniosku	[19]			najwcześniej 2020
Gruzja [20]		brak oficjalnego wniosku	[21]			najwcześniej 2020
Armenia[22]		brak oficjalnego wniosku	[23]
Azerbejdżan [24]		brak oficjalnego wniosku	[25]
Maroko [26]		czerwiec 1987					do 2010 plany utworzenia SWH Basenu Morza Śródziemnego (EU-MEFTA)
Republika Zielonego Przylądka		brak oficjalnego wniosku	[27]
Izrael [28]		brak oficjalnego wniosku	[29] od 20 listopada 1995				do 2010 plany utworzenia SWH Basenu Morza Śródziemnego (EU-MEFTA)

[edytuj] Kandydaci

Unia Europejska i Chorwacja

[edytuj] Kraje oficjalnie uznane za kandydatów

[edytuj] Chorwacja

: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, podjęte reformy demokratyzacji i reformy gospodarcze, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, bardzo dobrze rozwinięta turystyka, stosunkowo dobra kondycja gospodarki - lepsze wskaźniki statystyczne niż Rumunia czy Bułgaria, które przystąpiły do UE w 2007 roku
: duża mniejszość serbska, silne nastroje nacjonalistyczne, duży opór przed wydaniem zbrodniarzy wojennych, duży opór przed wspólną polityką rybołówstwa na Adriatyku^[30]
Negocjacje miały się rozpocząć 17 marca 2005 roku, ale UE uznała, że Chorwacja ukrywa Ante Gotovinę i rozpoczęcie negocjacji zostało wstrzymane do 3 października 2005. Główny zwolennik: Austria.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Chorwacja a Unia Europejska.

[edytuj] Turcja

Unia Europejska i Turcja

: kraj, który najdłużej czeka na decyzję Europy w sprawie członkostwa, szansa na demokratyzację tego kraju, szansa na wyjście poza krąg cywilizacji chrześcijańskiej i budowanie zgody chrześcijańsko-muzułmańskiej, dobra kondycja gospodarcza, reformy gospodarcze, duża liczba ludności - wielki rynek zbytu, duża liczba Turków w krajach europejskich - przez to silne i długie związki kulturowe z Zachodem, nawiązanie do tradycji bizantyjskiej i do połączenia obu części dawnego Imperium Rzymskiego, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OECD, członkostwo w OBWE, członkostwo w NATO- sojusznik militarny wielu krajów członkowskich, druga co do wielkości armia NATO - możliwość wniesienia ogromnego potencjału do dorobku militarnego UE, członkostwo w G20 - chęć odgrywania większej roli na arenie międzynarodowej, przyjęcie prawa o fundacjach, reforma kodeksu karnego w zakresie wolności wypowiedzi, zapowiedzi zmian w konstytucji
: spór z Armenią (nieuznawanie zbrodni ludobójstwa Ormian), niestabilne relacje z Grecją - nieuznawanie ludobójstwa Greków z początku XX wieku, kwestia mniejszości kurdyjskiej, spór z Cyprem o Turecką Republikę Cypru Północnego (nieuznawanie Cypru, jednego z członków UE), de iure Turcja okupuje część terytorium UE, tylko nieco ponad 3% terytorium leży na kontynencie europejskim, przez większość swojej historii Turcja była w opozycji do Europy, duże wpływy wojska i ekstremalnych środowisk islamskich, niski poziom rozwoju gospodarczego - niemożność poradzenia sobie na rynku wewnętrznym, duża liczba ludności - możliwa duża fala emigracji w poszukiwaniu pracy, Turcja uzyskałaby ogromną możliwość blokowania procesu decyzyjnego, byłaby drugim krajem wg liczby ludności (po Niemczech) - praktycznie żadna decyzja nie byłaby podjęta bez jej zgody, duża liczba Turków w krajach europejskich - trudności w odnalezieniu się w zachodnim świecie, przyjęcie Turcji może doprowadzić do rozluźnienia więzi kulturowych i spowolnienia procesów integracyjnych, niezakończone problemy dotyczące wolności religijnej wyznań niemuzułmańskich, ingerencja w działania Patriarchatu Ekumenicznego, opieszałość śledztwa w sprawie zabójstwa Hranta Dinka oraz trzech chrześcijan w Malatayi
Zwolennicy potencjalnego członkostwa Turcji: Wielka Brytania. Zobacz też: MEDA, Proces barceloński.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Turcja a Unia Europejska.

[edytuj] Macedonia

Unia Europejska i Macedonia

: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, dobra sytuacja gospodarcza, duże reformy gospodarcze i demokratyzacja, rozwiązanie problemu mniejszości albańskiej, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską
: kwestia nazwy państwa - Grecja i Cypr zapowiedziały, że zablokują wejście Macedonii do UE, jeżeli ta będzie stać przy nazwie "Republika Macedonii"^[31], w przeszłości Bułgaria nazywała Macedonię "zachodnią Bułgarią", Serbia "południową Serbią"; mniejszość albańska - zagrożona jedność kraju, niski przyrost naturalny - wg badań ONZ, za ok. 40 lat Macedończycy staną się mniejszością we własnym kraju, duża przestępczość, korupcja, silne struktury mafijne, gospodarka prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku

Zobacz więcej w osobnym artykule: Macedonia a Unia Europejska.

[edytuj] Potencjalni kandydaci

[edytuj] Bośnia i Hercegowina

UE i BiH

: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, duże poparcie społeczne dla integracji europejskiej^[32]
: niestabilność polityczna, zagrożona jedności kraju, duża przestępczość, korupcja, silne struktury mafijne, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku
W 2005 rozpoczęto negocjacje w sprawie stowarzyszenia^{[potrzebne źródło]}. W czerwcu 2008 doszło do podpisania umowy o stabilizacji i stowarzyszeniu^[10].
Zobacz też: Wysoki Przedstawiciel dla Bośni i Hercegowiny, EUFOR Althea.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Bośnia i Hercegowina a Unia Europejska.

[edytuj] Czarnogóra

Unia Europejska i Czarnogóra

: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, członkostwo w strefie euro, otrzymała poparcie od Unii Europejskiej podczas rozwiązania federacji Serbii i Czarnogóry, więc od tego momentu zarzuty stawiane są tylko Serbii
: słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku

Zobacz więcej w osobnym artykule: Czarnogóra a Unia Europejska.

[edytuj] Serbia

Unia Europejska i Serbia

: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską
: słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, wyjątkowe ubóstwo jej południowej części Prowincji Autonomicznej Kosowo, pogorszenie stosunków z krajami, które uznały niepodległość Kosowa i żądanie od UE jasnego stanowiska, czy uznaje Serbię w jej dotychczasowych, potwierdzonych międzynarodowo granicach z Kosowem ^{[33] [34] [35]}
UE 3 maja 2006 r. zawiesiła rozmowy stowarzyszeniowe jeszcze wtedy z Serbią i Czarnogórą z powodu niespełnienia przez nią warunku, jakim było aresztowanie do końca kwietnia Ratko Mladicia. Serbia jest kontynuatorem Serbii i Czarnogóry. Jednak w maju 2007 roku Unia Europejska zaznaczyła, że widzi zachodzące w Serbii zmiany pozwalające na wznowienie rozmów stowarzyszeniowych.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Serbia a Unia Europejska.

[edytuj] Kosowo

O ile w ogóle można uznać, że jest to niepodległe, suwerenne, wolne i demokratyczne państwo. Nie ma szans na członkostwo ze względu na to, że Hiszpania, Cypr, Słowacja, Portugalia, Malta, Grecja i Rumunia nie uznały jednostronnego ogłoszenia niepodległości i zawetują jakiekolwiek formy współpracy UE z tą samozwańczą republiką. Poza tym kraj ten jest jednym z najbiedniejszych regionów świata z czterdziestoprocentowym bezrobociem, wyjątkowo słabą gospodarką i silnymi strukturami mafijnymi. Jedyne, co przeważa na plus, to używanie waluty euro i bycie swego rodzaju protektoratem Unii Europejskiej. UE wyeksportowała tam struktury państwowej administracji, sądownictwa i policji. Z drugiej strony jest to powód na nie, gdyż członkiem UE nie może być kraj, który nie posiada silnej administracji i sądownictwa. Wiąże się to z faktem egzekwowania prawa wspólnotowego, które spoczywa właśnie na sądownictwie i administracji państw członkowskich. Paradoksalnie obecnie Serbia może wejść do UE wcześniej niż Kosowo.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Kosowo a Unia Europejska.

[edytuj] Albania

Unia Europejska i Albania

: rozszerzenie Unii na Zachodnie Bałkany przyczyni się do stabilizacji i rozwoju tego regionu, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską
: jeden z najbiedniejszych krajów Europy, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego jednolitego rynku, niestabilność polityczna, duża przestępczość, korupcja, silne struktury mafijne

Zobacz więcej w osobnym artykule: Albania a Unia Europejska.

[edytuj] Przyszłe potencjalne rozszerzenia

[edytuj] Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu

[edytuj] Szwajcaria

: wysoki poziom rozwoju gospodarczego, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OECD, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, członkostwo w strefie Schengen
: izolacjonizm
Po negatywnym wyniku referendum w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego zawieszono dalsze negocjacje.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Szwajcaria a Unia Europejska.

[edytuj] Norwegia

Unia Europejska i Norwegia

 :wysoki poziom rozwoju gospodarczego, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OECD, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, członkostwo w strefie Schengen
:sprawa połowów ryb na Morzu Północnym i Norweskim
Odmówiła wejścia w referendum w 1972 jak również w 1994. Norwegia czerpie ogromne zyski ze złóż ropy naftowej na Morzu Norweskim. Partie polityczne popierające członkostwo Norwegii w Unii: Høyre, Norweska Partia Pracy. Przeciwne: Sosialistisk Venstreparti, Senterpartiet, Kristelig Folkeparti.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Norwegia a Unia Europejska.

[edytuj] Islandia

Unia Europejska i Islandia

: wysoki poziom rozwoju gospodarczego, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OECD, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską, członkostwo w strefie Schengen
: sprawa połowów ryb
Islandia nigdy nie zgłosiła formalnej chęci wejścia do UE. Badanie Gallupa z 2007 wskazało, że 48% Islandczyków jest za członkostwem, 34% przeciwnych. Zwolennicy: Sojusz - partia socjaldemokratyczna, Halldór Ásgrímsson^[36]. Valgerður Sverrisdóttir wyraziła chęć przystąpienia do strefy euro bez wchodzenia do UE. Ocenia się, że Islandia przystąpi do UE, jeżeli uczyni to Norwegia^[37].

Zobacz więcej w osobnym artykule: Islandia a Unia Europejska.

[edytuj] Wspólnota Niepodległych Państw

Europejska Polityka Sąsiedztwa

[edytuj] Mołdawia

: członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską
: jeden z najbiedniejszych krajów Europy, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, duża przestępczość, silne struktury mafijne, problem Naddniestrza
The EU Moldova Action Plan wstępem do układu stowarzyszeniowego^[38]. Główny zwolennik: Rumunia. Pozostałe kraje: Polska^[39].
Zobacz też: TACIS, Europejska Polityka Sąsiedztwa^[40].

Zobacz więcej w osobnym artykule: Mołdawia a Unia Europejska.

[edytuj] Ukraina

Unia Europejska i Ukraina

: członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, położenie na kontynencie europejskim, silny związek i utożsamianie się z kulturą europejską (przynajmniej zachodniej i centralnej części kraju)
: niestabilność polityczna, brak reform gospodarczych i politycznych, niestabilność w kierunku proeuroatlantyckim, silne tendencje prorosyjskie (propagowanie euroazjatyzmu, a co za tym idzie antyeuropeizmu) na wschodzie kraju, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego jednolitego rynku, bardzo długie negocjacje w sprawie stowarzyszenia
W marcu 2007 rozpoczęto negocjacje w sprawie szerszego porozumienia UE-Ukraina podobnego do układów stowarzyszeniowych^[41]. Współpraca UE-Ukraina dotyczy m.in. stworzenia wspólnej przestrzeni powietrznej, opracowania i realizacji strategii transportowej, która przyczyni się do rozwoju korytarzy transportowych^[42]. Główny zwolennik: Polska. Pozostałe państwa popierające członkostwo: Szwecja, Dania, Finlandia, Litwa, Łotwa, Estonia^[43], Austria^[44].
Zobacz też: TACIS, Europejska Polityka Sąsiedztwa^[45].

Zobacz więcej w osobnym artykule: Ukraina a Unia Europejska.

[edytuj] Gruzja

Unia Europejska i Gruzja

: podkreśla swoje chrześcijańskie i europejskie korzenie, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, kierunek proeuroatlantycki - chęć członkostwa w NATO^[46]
: położenie na Zakaukaziu, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, problem Abchazji i Osetii Południowej, niestabilność polityczna, oskarżenia opozycji o łamanie zasad demokracji przez prezydenta
Prezydent Micheil Saakaszwili zadeklarował w 2007 roku, że wniosek o członkostwo nastąpi w przeciągu 3 lat. European Union-Georgia Action Plan wstępem do stowarzyszenia^[47].
Zobacz też: TACIS, Europejska Polityka Sąsiedztwa^[48].

Zobacz więcej w osobnym artykule: Gruzja a Unia Europejska.

[edytuj] Armenia

Unia Europejska i Armenia

: pierwszy chrześcijański kraj świata, zawsze podkreślała swoje europejskie korzenie, członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE
: konflikt z Turcją i sprawa Górskiego Karabachu, położenie na Zakaukaziu, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, niestabilność polityczna, łamanie zasad demokracji
Badania opinii publicznej: 64% za, 11,8% przeciw^[49]. Zwolennicy: Galust Sahakia^[50], Artur Baghdasarian^[51]. Przeciwnicy: Robert Koczarian^[52].
Zobacz też: TACIS, Europejska Polityka Sąsiedztwa ^[53].

Zobacz więcej w osobnym artykule: Armenia a Unia Europejska.

[edytuj] Azerbejdżan

Unia Europejska i Azerbejdżan

: członkostwo w Radzie Europy, członkostwo w OBWE, aspiracje proatlantyckie, silne powiązania z Turcją, złoża ropy naftowej i gazu ziemnego, geostrategiczne położenie
: sprawa Górskiego Karabachu, położenie na Zakaukaziu, słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, niestabilność polityczna, łamanie zasad demokracji, "rozdarcie" między Wschodem (w tym Rosją, Światem Islamu) a Zachodem (kierunek proeuroatlantycki popierany przez Turcję - o ile uznać Turcję za kraj zachodni)
Zobacz też: TACIS, Europejska Polityka Sąsiedztwa.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Azerbejdżan a Unia Europejska.

[edytuj] Kraje pozaeuropejskie

Partnerstwo UE i Krajów Basenu Morza Śródziemnego EUROMED

[edytuj] Afryka

[edytuj] Maroko

: przyjęcie Maroka oznaczałoby wyjście poza świat chrześcijański i reunifikację obu brzegów Morza Śródziemnego, stosunkowo blisko Europy, więc nie powinno być problemu z wymianą handlową
: niestabilna sytuacja polityczna, nieuregulowana kwestia Sahary Zachodniej; niespełnianie kryteriów kopenhaskich dotyczących praw człowieka; położenie na kontynencie afrykańskim; słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku
Złożyło wniosek w uważając, że jest demokratycznym krajem organicznie połączonym z Europą. Odmówiono szans na członkostwo, m.in. z powodu nierozwiązanego konfliktu z Saharą Zachodnią.
Zobacz też: MEDA, Proces barceloński, Europejska Polityka Sąsiedztwa ^[54].

Zobacz więcej w osobnym artykule: Maroko a Unia Europejska.

[edytuj] Republika Zielonego Przylądka

: należy do Makaronezji, tak jak Wyspy Kanaryjskie i Azory
: słaba gospodarka, prawdopodobnie nie wytrzymałaby konkurencji wolnego, jednolitego rynku, nieuczestniczenie w projekcie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa
Prezydent Mário Soares w marcu 2005 roku ogłosił stanowisko, aby rozpocząć negocjacje w sprawie przyszłego potencjalnego członkostwa w UE^[55]. Główny zwolennik: Portugalia.
Zobacz też: AKP.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Republika Zielonego Przylądka a Unia Europejska.

[edytuj] Bliski Wschód

[edytuj] Izrael

: kulturowe powiązania z Europą, wysoki rozwój gospodarczy
: niespełnianie kryteriów kopenhaskich w sprawie praw człowieka, konflikt izraelsko-palestyński, położenie na kontynencie azjatyckim, silne wpływy fundamentalistów religijnych
Zwolennicy potencjalnego członkostwa: Beniamin Netanjahu, Szymon Peres, Avigdor Lieberman, Silwan Schalom, Silvio Berlusconi, Marco Pannella. Równie wielu przeciwników. Badanie z lutego 2007: 75% Izraelczyków za wstąpieniem do UE^[56]. Główny zwolennik: Włochy.
Zobacz też: Europejska Polityka Sąsiedztwa^[57].

Zobacz więcej w osobnym artykule: Izrael a Unia Europejska.

[edytuj] Zobacz też

• Rozszerzenia Unii Europejskiej
• Państwa członkowskie Unii Europejskiej
• Partnerstwo Wschodnie

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Opis krajów uznanych oficjalnie za kandydydatów na stronie EUROPA.EU
• EU in the World

Przypisy

p • d • e

Unia Europejska

Państwa członkowskie	Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy
Terytoria specjalne wchodzące w skład Unii	Athos (gr.) • Azory (port.) • Büsingen am Hochrhein (niem.) • Campione d'Italia (wł.) • Ceuta (hiszp.) • Gibraltar (bryt.) • Gujana Francuska (fr.) • Gwadelupa (fr.) • Livigno (wł.) • Helgoland (niem.) • Madera (port.) • Martynika (fr.) • Melilla (hiszp.) • Reunion (fr.) • Saint-Barthélemy (fr.) • Saint-Martin (fr.) • Wyspy Alandzkie (fiń.) • Wyspy Kanaryjskie (hiszp.)
Oficjalni kandydaci	Chorwacja • Macedonia • Turcja
Terytoria, które wchodziły w skład EWG/UE	Algieria (do 1962 jako część Francji)[potrzebne źródło]  • Grenlandia (do 1985)