Operacja Highjump

USS "Sennet" (SS-408) biorący udział w operacji Highjump

Operacja Highjump (OpHjp), oficjalna nazwa The United States Navy Antarctic Developments Program, 1946-47 – operacja Marynarki Amerykańskiej zorganizowana przez kontradmirała Richarda E. Byrda w Antarktyce pod dowództwem Richarda Cruzena. Operacja została rozpoczęta 26 sierpnia 1946 i trwała do 1947. W skład sił antarktycznych wchodziło 4700 ludzi, 13 okrętów i wiele samolotów.

Początkowe założenia operacji zakładały:

ćwiczenia personelu i sprzętu w strefie podbiegunowej,
skonsolidowanie i rozszerzenie amerykańskiej zwierzchności nad największym obszarem antarktycznego kontynentu,
sporządzenie analizy wykonalności stworzenia i utrzymywania bazy antarktycznej i zbadanie potencjalnych miejsc umożliwiających założenie bazy,
wynalezienie technik stworzenia i utrzymania baz lotniczych na lodzie, z uwzględnieniem późniejszego zastosowania tych technik na terenach Grenlandii (gdzie, jak sądzono, występują podobne warunki fizyczne i klimatyczne jak na Antarktydzie),
zwiększenie zasobu wiedzy o warunkach hydrograficznych, geograficznych, geologicznych, meteorologicznych i elektromagnetycznych badanych obszarów.

Spis treści

[edytuj] Przebieg operacji

Zachodnia Grupa Okrętów osiągnęła wyspy Marquesas 12 grudnia 1946, po czym okręty "Henderson" i "Cacapon" zostały ustawione jako stacje monitorujące pogodę. Około 24 grudnia "Currituck" zaczął wypuszczać samoloty na operację rekonesansu.

Wschodnia Grupa Okrętów dotarła do Wyspy Piotra I pod koniec grudnia 1946. 30 grudnia Aviation Radiomen Wendell K. Henderson i Fredrick W. Williams oraz marynarz Maxwell A. Lopez zginęli, gdy ich PBM Mariner George 1 rozbił się w zamieci. Pozostałych sześciu członków załogi przeżyło (w tym Aviation Radioman James H. Robbins i drugi pilot William Kearns) i zostało uratowanych 13 dni później^[1]. W bazie McMurdo odsłonięto tablicę pamiątkową upamiętniającą trzech zabitych człoków załogi Marinera, a w grudniu 2004 podjęto wysiłki mające na celu odnalezienie ich ciał^[2].

Grupa Centralna osiągnęła Zatokę Wielorybów (ang. Bay of Whales) 15 stycznia 1947, gdzie wśród lodowców zbudowano tymczasowy pas startowy w bazie zwanej Little America IV. Vance N. Woodall zmarł podczas wypadku przy wyładowywaniu zapasów ze statku po 30 grudnia 1946.

Po zakończeniu operacji Amerykanie wrócili na te tereny w ramach operacji Windmill, twierdząc ze duży procent zdjęć lotniczych z operacji Highjump było źle naświetlonych i potrzebne było ponowne ich wykonanie. Finn Ronne także sfinansował prywatną ekspedycje na to samo terytorium przed 1948.

Zabity lotnik Maxwell A. Lopez został upamiętniony nazwaniem góry Mount Lopez na wyspie Thurston.

Ksiądz William Menster służył jako kapelan podczas tej ekspedycji. Stał się on pierwszym kapłanem który odwiedził ten kontynent, w czasie służby w 1947 roku poświęcił Antarktykę.

[edytuj] Teorie spiskowe

Operacja Highjump stała się znanym tematem wśród zwolenników teorii UFO, wśród których znaleźli się twierdzący, że operacja wojskowa USA była tylko przykrywką dla podbicia hitlerowskiej sekretnej bazy na Antarktyce (Neuschwabenland) i zajęcia niemieckiego latającego dysku bądź napędzanego rtęcią prototypu statku kosmicznego (Haunebu). Stało się to głównym wątkiem serii powieści Robert Doherty (Boba Mayera) "Area 51".

[edytuj] Okręty biorące udział w operacji

Grupa Wschodnia

dowodzona przez komandora George`a J. Dufeka

transportowiec wodnosamolotów "Pine Island"
zbiornikowiec "Canisteo"
niszczyciel "Brownson"

Grupa Zachodnia

dowodzona przez komandora Charlesa A. Bonda

transportowiec wodnosamolotów "Currituck"
zbiornikowiec "Cacapon"
niszczyciel "Henderson"

Grupa Centralna

okręt łącznościowy "Mount Olympus"
lodołamacz "Burton Island"
lodołamacz "Northwind"
okręt zaopatrzeniowy "Yancey"
okręt zaopatrzeniowy "Merrick"
okręt podwodny "Sennet"

Lotniskowiec USS "Philippine Sea" także uczestniczył w operacji, ale nie był przydzielony do konkretnej grupy. Badacz Paul Siple także brał udział w ekspedycji.