Normalizacja (technika)

Normalizacja, standaryzacja to działalność polegająca na analizowaniu wyrobów, usług i procesów w celu zapewnienia:

• funkcjonalnoÅ›ci i użytecznoÅ›ci,
• zgodnoÅ›ci (kompatybilnoÅ›ci) i zamiennoÅ›ci,
• bezpieczeÅ„stwa użytkowania,

oraz

• ograniczenia (zbÄ™dnej) różnorodnoÅ›ci.

Wyniki tych analiz podawane są do publicznej wiadomości pod postacią norm lub przepisów technicznych.

[edytuj] Cele i etapy normalizacji

Celem normalizacji jest zastosowanie w produkcji przemysłowej jednolitych wzorców, np. znormalizowanie niektórych wyrobów pod względem wymiarów i wykorzystywanych materiałów. Takie działania wpływają na obniżenie kosztów, umożliwiają masową produkcję, współpracę urządzeń różnych producentów i wymianę zużytych części oraz ułatwiają dokonywanie zamówień handlowych.

Etapy normalizacji to:

• klasyfikacja, czyli grupowanie wedÅ‚ug podobieÅ„stwa cech charakterystycznych dla produktu,
• unifikacja, czyli ujednolicanie cech konstrukcyjnych i wymiarowych części maszyn w celu umożliwienia ich zamiennoÅ›ci,
• typizacja, czyli ujednolicenie konstrukcji w celu uproszczenia produkcji (i obniżenia kosztów) oraz uÅ‚atwienia eksploatacji.

Pierwsze działania normalizacyjne zainicjowano w zamierzchłej przeszłości; dotyczyły one jednostek miary i wagi.

Działalnością normalizacyjną zajmują się agendy państwowe, grupy zainteresowania (na ogół tworzone z inicjatywy producentów), oraz niezależne organizacje międzynarodowe.

[edytuj] Normalizacja w Polsce

W Polsce, z ramienia państwa, normalizacją zajmowały się:

• 1923 Komitet Techniczny przy Ministerstwie PrzemysÅ‚u i Handlu
• 1924 Polski Komitet Normalizacyjny (PKN)
• 1972 Polski Komitet Normalizacji i Miar
• 1979 Polski Komitet Normalizacji, Miar i JakoÅ›ci

i obecnie:

• 1994 Polski Komitet Normalizacyjny (PKN)

[edytuj] Narodowe organizacje normalizacyjne

• Association for Information and Image Management (AIIM)
• American National Standards Institute (ANSI)
• ASTM International (ASTM)
• British Standards Institution (BSI)
• Deutsches Institut für Normung (DIN)
• Institut belge de normalisation (IBN)
• Association française de normalisation (AFNOR)
• Österreichisches Normungsinstitut (ON)
• Czech Standards Institute (CSNI)
• Dansk Standard (DS)
• Suomen Standardisoimisliitto (SFS)
• Hellenic Organization for Standardization (ELOT)
• Hungarian Standards Institution (MSZT)
• Icelandic Standards (IST)
• National Standards Authority of Ireland (NSAI)
• Ente Nazionale Italiano di Unificazione (UNI)
• Malta Standards Authority (MSA)
• Nederlands Normalisatie-Instituut (NEN)
• Norges Standardiseringsforbund (NSF)
• Instituto Português da Qualidade (IPQ)
• Slovak Institute for Standardization (SUTN)
• Asociación Española de Normalización y Certificación (AENOR)
• Swedish Standards Institut (SIS)
• Schweizerische Normen-Vereinigung (SNV)

[edytuj] Międzynarodowe organizacje normalizacyjne

• MiÄ™dzynarodowa Komisja Elektrotechniczna (IEC)
• Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN)
• Europejski Komitet Normalizacji Elektrotechnicznej (CENELEC)
• Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ETSI)
• MiÄ™dzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO)
• MiÄ™dzynarodowy ZwiÄ…zek Telekomunikacyjny (ITU)

[edytuj] Organizacje normalizacyjne

• European Computer Manufacturers Association (ECMA)
• Internet Engineering Task Force (IETF)
• Object Management Group (OMG)
• Organization for the Advancement of Structured Information Standards (OASIS)
• Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE)
• World Wide Web Consortium (W3C)
• National Institute of Standards and Technology (NIST)

[edytuj] Zobacz też

• przeglÄ…d zagadnieÅ„ z zakresu normalizacji
• standard
• Polska Norma