Niedosłuch

Niedosłuch (łac. hypoacusis) - zaburzenie ze strony narządu słuchu polegające na nieprawidłowym przewodzeniu lub odbiorze dźwięków. Częstość występowania niedosłuchu rośnie z wiekiem.^[1]

u noworodków występuje on w 2-3‰
do 18 roku życia - 5%
19-44 rok życia - 4,5-5%
45-64 rok życia - 14%
65-74 rok życia - 23%
powyżej 75 lat - 35%.

Niedosłuch może występować jako izolowany objaw, lub mogą mu towarzyszyć inne objawy otologiczne np. szumy uszne lub zawroty głowy oraz pozaotologiczne tworzące określone jednostki chorobowe.

Spis treści

[edytuj] Typy niedosłuchów

niedosłuch przewodzeniowy (łac. hypoacusis conductiva) - dotyczy on zaburzenia występującego w części przewodzącej dźwięk: przewód słuchowy zewnętrzny i/lub ucho środkowe
niedosłuch odbiorczy (łac. hypoacusis perceptiva) - dotyczy patologii występującej w części odbierającej dźwięk: narząd Cortiego, zwój spiralny i/lub nerw ślimakowy.
- ślimakowy - dotyczy zaburzenia występującego w narządzie Cortiego
- pozaślimakowy - związany jest z uszkodzeniem w I neuronie drogi słuchowej (nerw ślimakowy)
- ośrodkowy - obejmuje zaburzenia słuchu zlokalizowane powyżej jąder ślimakowych, (począwszy od II neuronu drogi słuchowej) aż do kory słuchowej
niedosłuch mieszany (łac. hypoacusis mixta) - współwystępowanie obu rodzajów niedosłuchu w jednym narządzie słuchu.

[edytuj] Rodzaje niedosłuchów

ze względu na lokalizację uszkodzenia
- niedosłuch typu obwodowego (uszkodzony narząd słuchu):
  - przewodzeniowy - uszkodzenie ucha wewnętrznego lub środkowego (max. 60 dB ubytku)
  - odbiorczy - uszkodzenie ucha wewnętrznego, nerwu słuchowego (powyżej 60 dB ubytku)
- mieszany - przewodzeniowo-odbiorczy
- niedosłuch typu centralnego (uszkodzone ośrodki w mózgu)
ze względu na czas wystąpienia wady słuchu
- prelingwalny - powstały przed opanowaniem języka (do ok. 3 roku życia)
- perylingwalny (interlingwalny) - powstały w czasie gdy dziecko zna już podstawy języka, ale nie opanowało jeszcze systemu gramatycznego (ok. 3-5 roku życia)
- postlingwalny - powstały po opanowaniu przez dziecko języka (ok. 5-7 roku życia i później).
ze względu na etiologię
- wrodzony - przyczyny dziedziczne, genetyczne, choroby matki podczas ciąży, środki farmakologiczne, konflikt serologiczny, promieniowanie rentgenowskie
- nabyty - powstały po urodzeniu na skutek chorób, urazów mechanicznych w obrębie głowy, urazów akustycznych, środków farmakologicznych,
ze względu na głębokość - klasyfikacja wg BIAP (Międzynarodowego Biura Audiofonologii)
- lekki - 20 - 40 dB
- umiarkowany - 40 - 70 dB
- znaczny - 70 - 90 dB
- głęboki - powyżej 90 dB

[edytuj] Przyczyny niedosłuchu

Najczęstsze przyczyny wywołujące niedosłuch typu przewodzeniowego na poziomie przewodu słuchowego zewnętrznego to:

woszczyna
ciało obce w przewodzie słuchowym zewnętrznym
wady wrodzone i inne zniekształcenia (np. zwężenia) przewodu słuchowego zewnętrznego
nowotwory łagodne i złośliwe przewodu słuchowego zewnętrznego

Przyczyny niedosłuchu przewodzeniowego na poziomie ucha środkowego:

zapalenie ucha środkowego: ostre, przewlekłe, wysiękowe
otoskleroza
urazy ucha środkowego: np. perforacja błony bębenkowej
nowotwory łagodne i złośliwe ucha środkowego
zaburzenia drożności trąbki słuchowej
wady rozwojowe ucha środkowego
nowotwory nosogardła
osteogenesis imperfecta
ziarniniak Wegenera
choroba Pageta

Przyczyny niedosłuchu pochodzenia ślimakowego

wady wrodzone ślimaka
zapalenie ucha wewnętrznego
uraz akustyczny
leki ototoksyczne
zaburzenia ukrwienia ucha wewnętrznego:
- nagła głuchota
infekcje wirusowe:
- świnka
- odra
choroba Méniére'a
postać ślimakowa otosklerozy
złamanie kości skroniowej
uraz ciśnieniowy
choroby o podłożu metabolicznym
niedosłuch starczy - łac. presbyacusis
uszkodzenie ucha wewnętrznego po radioterapii
zatrucie substancjami chemicznymi
choroby o podłożu autoimmunologicznym:

Przyczyny niedosłuchu odbiorczego pozaślimakowego

guzy kąta mostowo-móżdżkowego
guzy kości skroniowej
neuropatia słuchowa
guzy mózgu
choroby naczyniowe mózgu
- udar mózgu
- tętniak
stwardnienie rozsiane

[edytuj] Charakterystyka niedosłuchu przewodzeniowego

Niedosłuch przewodzeniowy u chorego najczęściej objawia się gorszym słyszeniem w zakresie dźwięków niskich. Chory także lepiej rozumie mowę w hałasie (w otosklerozie)i nie skarży się na pogorszenie słuchu podczas rozmowy przez telefon - (wykorzystanie przewodnictwa kostnego). Chory nie mówi podniesionym głosem ponieważ ma zachowaną kontrolę własnego głosu.

Próby stroikowe:

próba Webera - lateralizacja w stronę ucha chorego lub gorszego (w przypadku obustronnego niedosłuchu przewodzeniowego)
próba Rinnego - ujemna
próba Schwabacha - przewodnictwo przedłużone

W audiometrii tonalnej - krzywa kostna w normie, krzywa powietrzna obniżona (zwykle w zakresie niskich częstotliwości). Próba wyrównania głośności jest ujemna.

[edytuj] Charakterystyka niedosłuchu odbiorczego

Chorzy z niedosłuchem odbiorczym najczęściej gorzej słyszą dźwięki wysokie - chory lepiej słyszy pukanie do drzwi niż dźwięk dzwonka. Oprócz niedosłuchu mogą zgłaszać szumy uszne, uczucie "pełności" w uchu. Mowa jest znacznie gorzej słyszalna w hałasie i przy innych źródłach dźwięku. Chory często ma problem ze zrozumieniem mowy ("słyszę, ale nie rozumiem").

Próby stroikowe:

próba Webera - lateralizacja w stronę ucha zdrowego lub lepiej słyszącego (w przypadku niedosłuchu odbiorczego obustronnego)
Próba Rinnego - dodatnia (zwykle skrócona)
próba Schwabacha - przewodnictwo skrócone

W audiometrii tonalnej - krzywa kostna obniżona wraz z krzywą powietrzną (pokrywają się). Największy spadek w zakresie wysokich częstotliwości. Próba wyrównania głośności jest dodatnia tylko w przypadku niedosłuchu odbiorczego pochodzenia ślimakowego.

[edytuj] Leczenie niedosłuchów

Leczenie niedosłuchów jest najczęściej przyczynowe i wynika ze schorzenia wywołującego niedosłuch. W przypadku niedosłuchu przewodzeniowego najczęściej jest to leczenie operacyjne lub inne zabiegowe. Niedosłuchy odbiorcze są leczone poprzez stosowanie protez słuchu (aparatów słuchowych) lub wszczepów ślimakowych a także farmakologicznie: leki poprawiające krążenie krwi w ślimaku, leki rozszerzające naczynia - w przypadku nagłych głuchot. Wyjątkiem są guzy kąta mostowo-móżdżkowego, które są leczone operacyjnie.