Narząd Cortiego

Ryc. 1: Przekrój poprzeczny ślimaka z widocznym narządem Cortiego (Spiral organ)

Narząd Cortiego, narząd spiralny - właściwy narząd słuchu znajdujący się w ślimaku w przestrzeni zwanej schodami środkowymi (przewód ślimakowy). Rozciąga się on wzdłuż przewodu ślimakowego poza jego częścią zwaną kątnicą przedsionkową. Położony jest na błonie podstawnej. Przypomina "wał", który po swojej wewnętrznej stronie zwrócony jest w kierunku bruzdy (blaszki) spiralnej wewnętrznej. Przyśrodkowo od narządu znajduje się rąbek spiralny (ryc. 1).

Spis treści

[edytuj] Histologia narządu Cortiego

Ryc. 2: Budowa mikroskopowa narządu Cortiego

Ryc. 3: Schemat narządu Cortiego (fragment): E- komórki słuchowe wewn., A- filar wewn., C- tunel Cortiego, kolor żółty- filar zewnętrzny, kolor niebieski- komórki słuchowe zewn., kolor czerwony- komórki falangowe zewnętrzne, 8- komórki Hensena

Składa się on z dwóch rodzajów komórek (ryc. 2):

komórki zmysłowe - są to komórki rzęsate (zwane inaczej komórkami słuchowymi, rzęskowymi lub włoskowatymi). Zgrupowane są one w rzędy: komórki rzęsate wewnętrzne - 1 rząd i komórki rzęsate zewnętrzne 3 rzędy.
komórki tworzące zrąb narządu, które pełnią między innymi funkcje "szkieletu" utrzymującego komórki rzęsate we właściwym położeniu:
- komórki filarowe wewnętrzne i zewnętrzne tzw. filary (łac. cellulae columnae internae et externae). Oba filary są nachylone ku sobie w części górnej i łącząc się wierzchołkami ograniczają tzw. tunel wewnętrzny (Cortiego) będący trójkątnego kształtu. Wypełniony jest on płynem zbliżonym składem do przychłonki zwanym kortylimfą lub chłonką Cortiego (trzecią chłonką) ryc. 3.
- komórki falangowe wewnętrzne i zewnętrzne, (komórki Deitersa) (łac. cellulae phalangeae internae et externae, są to komórki podporowe, na których spoczywają komórki rzęsate ryc. 3. Pomiędzy filarami zewnętrznymi a komórkami falangowymi zewnętrznymi znajduję się przestrzeń Nuela (przestrzeń przytunelowa), spiralny kanał mający połączenie z z tunelem Cortiego przez szczeliny pomiędzy filarami zewnętrznymi.
- komórki graniczne wewnętrzne, (komórki Helda) (łac. cellulae limitantes internae)
- komórki graniczne zewnętrzne, (komórki Hensena) (łac. cellulae limitantes externae) ryc. 3.
- komórki podporowe wewnętrzne i zewnętrzne, (komórki Claudiusa) (łac. cellulae sustentantes internae et externae

Najbardziej bocznie w narządzie Cortiego położony jest tunel zewnętrzny, wypełniony także kortylimfą. Tuż za nim znajduję się rowek spiralny zewnętrzny.

Nad komórkami rzęsatymi wewnętrznymi i zewnętrznymi znajduje się błony pokrywowej (łac. membrana tectoria), galaretowata masa rozpoczynająca się od rąbka spiralnego i pokrywająca także bruzdę spiralną wewnętrzną. Odcinek zewnętrzny błony jest znacznie grubszy od wewnętrznego. Składa się ona z włókien zanurzonych w bezpostaciowej masie zawierającej mukopolisacharydy i glikoproteiny. Na jej dolnej powierzchni odpowiadającej położeniu komórek rzęsatych wewnętrznych znajduję się rowek zwany pasmem Hensena.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Nazwa

Narząd spiralny został nazwany narządem Cortiego na cześć włoskiego anatoma Alfonso Cortiego, który zajmował się badaniem mikroskopowym narządu słuchu w laboratorium Kölliker w Würzburgu w latach 1849 - 1851.

[edytuj] Bibliografia

W Becker, H.H. Naumann, C.R. Pfalz. Choroby uszu, nosa i gardła. wyd. Bel Corp, Warszawa 1999. ISBN 83-902245-3-4
A. Bochenek, M. Reicher. Anatomia człowieka tom V. wyd. PZWL, Warszawa 1989. ISBN 83-200-1230-9