|
|
Makiawelizm (polityka)
Ten artykuł dotyczy rodzaju postępowania. Zobacz też: makiawelizm jako cechę osobowości..
Makiawelizm – doktryna polityczna i cecha działania, której nazwa pochodzi od nazwiska Niccolò Machiavellego, autora Księcia. Potocznie słowo "makiawelizm" to synonim wszelkich działań moralnie dwuznacznych i nacechowanych hipokryzją. Sam Machiavelli nie był makiaweliczny, a jego sympatie były bliskie liberalnemu republikanizmowi.
Makiawelizm to ocenianie działania, szczególnie politycznego, poprzez jego skuteczność (por. pragmatyzm) w myśl dewizy, że "cel uświęca środki". Cechą skutecznego działania w polityce ma być stosowanie przy realizacji zamierzeń środków moralnie nagannych takich jak przemoc, obłuda czy kłamstwo, często nacechowanych cynizmem, przewrotnością i brakiem skrupułów. Jest to usprawiedliwiane koniecznością zachowania władzy, znaczenia czy wpływów. Polityczni realiści nawiązujący do Księcia mówią tu o "racji stanu". Makiawelizmem określa się działania publiczne, które charakteryzuje podstęp, przebiegłość i bezwzględność. Założeniem jest to, że ludzie są z natury źli i dlatego władca tylko z pozoru ma być łaskawy, a w rzeczywistości powinien wzbudzać lęk i wykorzystywać prawo do swoich celów.
[edytuj] twórcy doktryn pokrewnych makiawelizmowi
[edytuj] makiaweliści
[edytuj] antymakiaweliści
|