Kaczyzm

Kaczyzm – pejoratywne lub satyryczne określenie rządów partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), pochodzące od nazwisk polskich polityków, braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich.

Jako określenie ironiczne lub propagandowe jest ono używane przez polityków partii niechętnych braciom Kaczyńskim, natomiast przez zwolenników PiS jest uważane za nieadekwatne i pejoratywne.

Spis treści

Historia określenia

Termin ten, wymyślony przez pierwszego zastępcę redaktora naczelnego tygodnika Wprost - Stanisława Janeckiego, został po raz pierwszy użyty w lutym 2005 przez felietonistów tego pisma: Roberta Mazurka i Igora Zalewskiego na określenie doktryny politycznej i wizji państwa Jarosława Kaczyńskiego. Podczas debaty na temat skrócenia kadencji Sejmu (5 maja 2005) terminu tego w znaczeniu pejoratywnym użyła posłanka Joanna Senyszyn z SLD.

Słowo "kaczyzm" zyskało popularność podczas kampanii przed wyborami parlamentarnymi i prezydenckimi w 2005.

Przypisywane znaczenia

W ujęciu przeciwników politycznych PiS "kaczyzm" określa wizję państwa przypisywaną tej partii i jest synonimem konserwatyzmu obyczajowego, nietolerancji, nacjonalizmu oraz ideowych powiązań ze środowiskiem Radia Maryja. Wśród cech "kaczyzmu" wymieniana jest również koncentracja na rozliczeniach przeszłości (poparcie dla dekomunizacji i lustracji) oraz skłonność do populizmu.

"Kaczyzm", przez podobne brzmienie, może też kojarzyć się z ideologią faszyzmu, co wzmacnia negatywne zabarwienie tego terminu. Przeciwnicy polityczni PiS używają w walce politycznej epitetów "kaczyzm", "kaczystowski" w stosunku do niektórych posunięć tej partii (np. popieranie kary śmierci, uznawane czasami za homofobiczne wypowiedzi prominentnych członków PiS, zapowiedzi zmian w Konstytucji RP, które miałyby zaprowadzić w Polsce silny, prezydencki, dekretowy model rządów). W opinii przeciwników PiS działania te zmierzają w kierunku przekształcenia demokracji w ustrój autorytarny.