|
|
narzędziaW innych językach
|
Harry Potter
Harry Potter – seria książek fantasy autorstwa brytyjskiej pisarki Joanne Kathleen Rowling. Książki z tego cyklu cieszą się dużą popularnością wśród dzieci i młodzieży, ale trafiają również do dorosłych czytelników. Seria Harry Potter opisuje przygody młodego czarodzieja w ciągu sześciu lat jego edukacji w Szkole Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie. Autorka wyznała, że seria pojawiła się w jej głowie w niemalże pełnej postaci podczas podróży pociągiem[1]. Pierwsza książka, Harry Potter i Kamień Filozoficzny, wydana została w 1997 (w Polsce 2000), lecz jej akcja rozgrywa się w 1991[2]. Kolejne części zaczynają się przed rozpoczęciem roku szkolnego i kończą na początku kolejnych wakacji letnich i, choć opisują różne przygody, nie są odrębne, a stanowią całość większej historii, której kulminacją jest ostatni, siódmy tom. Fabuła kolejnych części Harry'ego Pottera była jedną z najlepiej strzeżonych tajemnic świata[potrzebne źródło], a zarazem jedną z najbardziej poszukiwanych informacji. Autorka uparcie strzegła tajemnic serii, podając jedynie lakoniczne informacje odnośnie kolejnych tomów serii. Także wydawcy na całym świecie zabraniali rozpowszechniania książek przed premierą, zobowiązując recenzentów i swoich pracowników do zachowania fabuły książki w tajemnicy.
Książki i filmy
Wydane zostały również książki Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć (ang. Fantastic Beasts and Where to Find Them) oraz Quidditch przez wieki (ang. Quidditch Through the Ages), rozwijające świat Harry’ego Pottera, z których dochód został przeznaczony na cele charytatywne. Po napisaniu siódmego tomu autorka napisała książkę wydaną w siedmiu egzemplarzach pod tytułem Baśnie barda Beedle'a (ang. The Tales of Beedle the Bard). Rowling nie wyklucza, że w przyszłości napisze coś na kształt encyklopedii, w której zawarte zostaną biografie mniej ważnych postaci z cyklu o Potterze, opisy magicznych zwierząt itp. Rowling na pewnej konferencji prasowej powiedziała, że po napisaniu Encyklopedii w/w , może zacznie pisać 8 część za około 10 lat. W maju 2008 roku Rowling napisała na potrzeby aukcji prequel serii Harry Potter liczący 800 słów. Tekst został zlicytowany 10 czerwca na cele dobroczynne. Akcja powieści dzieje się 3 lata przed narodzinami Harrego i opowiada krótką przygodę Jamesa Pottera i Syriusza Blacka z mugolskimi policjantami. PrzesłanieSeria Harry Potter, choć opisuje przygody dziecka (nastolatka) w magicznym świecie, nie jest skierowana wyłącznie dla dzieci. Spytana o to autorka odpowiedziała, że pisze głównie dla siebie, a jako swoją publiczność widzi ludzi w każdym wieku. Kolejne części, oprócz zwiększania swej objętości, stają się coraz bardziej mroczne i zdają się być adresowane do coraz starszych czytelników. Znamiennym w serii jest to, że życie Harry'ego, choć magicznie odmienione, nie jest bajeczne i idealne. Okazuje się, że w świecie czarodziejów również pojawia się okrucieństwo, podłość i uprzedzenia. W szczególności te ostatnie stanowią przewijający się wątek w kolejnych książkach. W istocie, świat przedstawiony w serii stanowi odzwierciedlenie współczesnego społeczeństwa, z jego wadami i ułomnościami. W przeciwieństwie do większości literatury adresowanej do dzieci, zła nie jest łatwo zwyciężyć, a postaci, z którymi spotyka się Harry, w bardzo realistyczny sposób prezentują różne postawy życiowe. Sam Harry, szczególnie dotknięty przez życie, nie jest wyidealizowanym bohaterem, a zwykłym nastolatkiem, który, choć obdarzony magiczną mocą, odczuwa charakterystyczny dla swojego wieku bunt, gniew i niekiedy podejmuje decyzje, które bywają fatalne w skutkach. Wartościami wyróżnianymi jako pozytywne w świecie stworzonym przez Rowling są przede wszystkim: odwaga, wierność, mądrość, pracowitość, przyjaźń i miłość. StreszczenieHarry Potter i Kamień FilozoficznyW dzień swoich jedenastych urodzin Harry Potter, żyjący ze swoimi krewnymi, rodziną Dursleyów, dowiaduje się, że jest czarodziejem, a jego rodzice nie zginęli w wypadku samochodowym, lecz zostali zamordowani przez czarnoksiężnika Lorda Voldemorta. Harry zostaje przyjęty do Szkoły Magii i Czarodziejstwa Hogwart, gdzie poznaje swoich pierwszych w życiu przyjaciół: Rona Weasleya i Hermionę Granger. W pierwszym roku swojego pobytu w Hogwarcie, Harry i jego przyjaciele będą poznawać świat czarodziejów oraz odkryją tajemnicę Kamienia Filozoficznego. Harry dowie się, iż Lord Voldemort wcale nie został całkowicie zniszczony. Harry Potter i Komnata TajemnicMimo ostrzeżenia przez skrzata domowego, Zgredka, o grożącym mu niebezpieczeństwie, Harry wraca na drugi rok do Hogwartu. Wkrótce w szkole zaczyna dochodzić do ataków na uczniów, a po szkole rozprzestrzenia się plotka o legendarnej, ukrytej w podziemiach Hogwartu Komnacie Tajemnic i zamieszkującym ją potworze. Komnatę może otworzyć tylko dziedzic Salazara Slytherina, jednego z założycieli szkoły. Harry, Ron i Hermiona trafiają na ślad sprawcy ataków. Wkrótce porwana zostaje siostra Rona. W finale wychodzi na jaw, że dziedzicem Slytherina jest Tom Riddle, czyli Lord Voldemort, i co za potwór kryje się w pełnej grozy Komnacie Tajemnic. Harry Potter i więzień AzkabanuHarry ucieka od Dursleyów, potem dziwnym trafem jedzie Błędnym Rycerzem do Dziurawego Kotła i dowiaduje się, że świat czarodziejów zaabsorbowany jest wiadomością o ucieczce z Azkabanu, więzienia czarodziejów, groźnego mordercy i sługi Voldemorta, Syriusza Blacka. Okazuje się, że był on bezpośrednio związany z atakiem, w którym zginęli rodzice Harry'ego i że teraz próbuje chłopca dopaść. Harry, z pomocą przyjaciół odkrywa, że nie jest to do końca prawdą i mimo że nikt prócz Dumbledore'a im nie wierzy, pomaga Syriuszowi w ucieczce. Bohater musi stawić czoła dementorom - straszliwym potworom, strażnikom twierdzy Azkaban, którzy ścigają zbiega. Nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności ucieka również prawdziwy winowajca, Peter Pettigrew, znany jako Glizdogon, co okaże się brzemienne w skutkach. Harry Potter i Czara OgniaPo zakończeniu finałowego meczu mistrzostw świata w quidditchu pojawia się znak popleczników Voldemorta oraz dochodzi do zamieszek. W Hogwarcie rozpoczyna się Turniej Trójmagiczny, w którym konkurować mają przedstawiciele trzech szkół magii: Hogwartu, Beauxbatons oraz Durmstrangu. W niewiadomy sposób Harry zostaje wylosowany przez Czarę Ognia jako czwarty uczestnik, drugi przedstawiciel swojej szkoły. Musi zmagać się jednocześnie z nauką, turniejem oraz ze znajdującymi się w szkole śmierciożercami. Uczestnictwo Harry'ego w turnieju okazuje się być sprytnie przemyślaną operacją mającą na celu dostarczenie go Lordowi Voldemortowi, który dzięki Glizdogonowi powrócił do kraju i zamierza odzyskać swe ciało. Harry i Cedrik wygrywają turniej i przenoszą się w miejsce przebywania Voldemorta. Następuje kolejne starcie bohaterów, z którego Harry ledwo uchodzi z życiem. Harry Potter i Zakon FeniksaPodczas wakacji Harry'ego i Dudleya atakują dementorzy. Potter używa wobec nich zaklęcia Patronusa, przez co prawie zostaje wyrzucony ze szkoły. Następnej nocy do domu Dursleyów przylatują członkowie Zakonu Feniksa, tajnej organizacji walczącej z Voldemortem, i zabierają Harry'ego do domu Syriusza. Ministerstwo Magii zaprzecza powrotowi Czarnego Pana, więc Zakon musi działać na dwa fronty. Harry, Ron i Hermiona odkrywają, iż Voldemort poszukuje tajemniczej "broni", która miałaby mu pomóc w zabiciu chłopca. Rozpoczyna się nowy rok w Hogwarcie, nowym nauczycielem obrony przed czarną magią zostaje Dolores Umbridge, starszy podsekretarz ministra Knota. Na lekcjach, zgodnie z wytycznymi Ministerstwa, uczy ona wyłącznie teorii. Harry organizuje ruch oporu, zakładając Gwardię Dumbledore'a, której członkowie pod jego okiem samodzielnie uczą się zaklęć obronnych. Harry zauważa jednak, iż stosunek dyrektora do niego zmienił się. Dumbledore unika jego obecności, a nawet jego spojrzenia. Harry zaczyna także spotykać się z Krukonką, Cho Chang. Od czasu powrotu Lorda Voldemorta bohatera dręczą straszne wizje. Aby je powstrzymać, Dumbledore organizuje Harry'emu lekcje oklumencji z Severusem Snapem. W międzyczasie Umbridge zostaje mianowana Wielkim Inkwizytorem Hogwartu, a po zdemaskowaniu Gwardii Dumbledore'a zostaje dyrektorem szkoły. Podczas zdawania suma z Historii Magii Harry ma wizję o Syriuszu torturowanym w podziemiach Ministerstwa. Wraz z Ronem, Hermioną, Ginny, Nevillem i Luną lecą do Londynu, by go uratować. Na miejscu okazuje się iż była to zasadzka śmierciożerców, którzy ścigają przyjaciół po Departamencie Tajemnic. Harry odkrywa tam przepowiednię dotyczącą jego i Lorda Voldemorta lecz zostaje ona zniszczona. Po pewnym czasie zjawiają się członkowie Zakonu Feniksa i rozpoczyna się walka ze śmierciożercami. Syriusz ginie z rąk Bellatriks Lestrange. Harry, ścigając ją, natrafia na Voldemorta, lecz zjawia się Dumbledore i ratuje chłopca. Voldemort ucieka, lecz całe ministerstwo dowiaduje się o jego powrocie. Harry Potter i Książę PółkrwiDumbledore odbiera Harry'ego od Dursleyów, jednocześnie informując go, że po śmierci Syriusza Blacka otrzymał w spadku dom, który od jakiegoś czasu stanowił kwaterę Zakonu Feniksa. Wraz z Ronem i Hermioną Harry odkrywa, że Draco Malfoy ma w tym roku tajemniczą misję do wypełnienia. W szkole okazuje się, że nowy nauczyciel, profesor Slughorn, ma uczyć eliksirów, a posadę nauczyciela obrony przed czarną magią otrzymał Snape. Harry jest rozdarty między pełnieniem obowiązków kapitana drużyny, śledzeniem Dracona Malfoya, indywidualnymi lekcjami z Dumbledore'em, podczas których odkrywa historię życia Lorda Voldemorta i tajemnicę jego nieśmiertelności, a własnymi studiami ze starego podręcznika z odręcznymi notatkami tajemniczego Księcia Półkrwi. Tymczasem świat czarodziejów jest w stanie wojny ze śmierciożercami, a młodzi bohaterowie wkraczają w wiek intensywnych romansów. Walka z pułapkami zastawionymi przez Voldemorta osłabia Dumbledore'a w chwili, gdy szkoła potrzebuje go najbardziej. Draco Malfoy miał zabić Albusa Dumbledore'a. Nie zrobił tego. Severus zabija dyrektora a potem ucieka ze śmierciożercami. Harry Potter i Insygnia ŚmierciHarry wraz z Ronem i Hermioną nie wracają do Hogwartu na siódmy rok nauki. Wyruszają na pełne niewiadomego poszukiwanie horkruksów. Tymczasem świat czarodziejów jest pod władzą Voldemorta i śmierciożerców. Harry ukrywa się wraz z przyjaciółmi, codziennie zmieniają miejsce pobytu (są oni pełnoletni, a więc mogą używać magii i teleportacji). Podczas podróży dowiadują się szokujących faktach z przeszłości Dumbledore'a i jego rodziny. Zapoznają się z trzema Insygniami Śmierci. Po długiej i niebezpiecznej wyprawie odnajdują i niszczą horkruksy. Finał ostatniej części ma jednak miejsce w Hogwarcie (którego dyrektorem jest Snape), gdzie nauczyciele, uczniowie powyżej 17 lat, Gwardia Dumbledore'a oraz członkowie Zakonu Feniksa walczą w Bitwie o Hogwart wraz z Voldemortem i jego zwolennikami. Podczas owej bitwy ginie międzyinnymi: Fred Weasley, Nimfadora i Remus Lupin, Vincent Crabbe, Bellatriks Lestrange, Lord Voldemort i wielu innych, natomiast podczas całej fabuły: Hedwiga- sowa Harry'ego, Szalonooki Moody, Scrimgeour, Zgredek, Gregorowicz (wytwórca różdżek), Glizdogon i inni. Z epilogu dowiadujemy się o tym, że główni bohaterowie zawarli dwa małżeństwa: Harry z Ginny i Ron z Hermioną. Harry doczekał się trójki dzieci: Jamesa Syriusza, Albusa Severusa i Lily Luny, natomiast Ron i Hermiona - córkę Rose oraz syna Hugona. Postacie Zobacz więcej w osobnym artykule: Postacie z cyklu Harry Potter.Ekranizacja i gryFilmyPowieści o Harrym Potterze doczekały się ekranizacji. Dotychczas zrealizowano pierwsze sześć części:
Harry Potter i Kamień Filozoficzny zajmuje obecnie czwarte miejsce na liście najbardziej kasowych filmów wszech czasów, Zakon Feniksa - szóste, Czara Ognia – dziewiąte, Komnata Tajemnic – dziesiąte, a Więzień Azkabanu – siedemnaste. Premiera Harry'ego Pottera i Czary Ognia w krajach anglojęzycznych miała miejsce 16 listopada 2005 roku, do polskich kin film wszedł 25 listopada. Wszystkie cztery filmy okazały się kasowymi sukcesami, pierwsze dwie części współzawodniczyły z ekranizacjami Władcy Pierścieni. Premiera filmu Harry Potter i Książę Półkrwi ("Harry Potter and the Half-Blood Prince") odbędzie się 20.11.2008 (premiera światowa) i 21.11.2008 (premiera w Polsce). (źródło: http://www.filmweb.pl/) aktualne na dzień 29 marca 2008 r. Gry
MarketingSeria o Harrym Potterze odniosła olbrzymi sukces komercyjny na świecie w zakresie wyników sprzedaży książek, gadżetów promocyjnych, gier komputerowych, oglądalności w kinach czy sprzedaży filmów. Została zaliczona do jednej z ważniejszych wydarzeń współczesnej popkultury. Książka została przetłumaczona na ponad pięćdziesiąt języków. Prawami do sfilmowania wszystkich części książki dysponuje wytwórnia Warner Brothers. Zjawisko fascynacji światem Harry'ego Pottera nazwano potteromanią. Joanne Kathleen Rowling w 2003 roku zajęła piąte miejsce na opublikowanej na łamach Sunday Times liście 500 najlepiej zarabiających Brytyjczyków. Mary i HarryMary GrandPré - (ur. w 1954 w Bloomington w Południowej Dakocie) jest amerykańską ilustratorką, szczególnie znaną z jej ilustracji do angielskiej wersji Harry'ego Pottera, opublikowanych przez wydawnictwo Scholastic. Jej prace są również użyte w polskiej wersji Harry'ego Pottera.Jej praca nad Harrym Potterem rozpoczęła się od pierwszego tomu - Kamienia Filozoficznego, jest autorką wszystkich okładek książek, rysunków rozpoczynających rozdziały, ilustracji do wydań deluxe HP w wydawnictwie Scholastic. Sceny z Harry'ego Pottera nie tylko można znaleźć między stronami książki, ale również powiesić na ścianie w formie kalendarza lub jednego z obrazów z limitowanej edycji. Mary przed podjęciem decyzji o współpracy ze Scholastic przeczytała gruntownie książkę, by sprawdzić czy jej treść zgodna jest z jej wrażliwością artystyczną. Z samą J.K.Rowling Mary spotkała się tylko raz i w żaden sposób nie kontaktuje się z nią w czasie tworzenia prac. Ilość sprzedanych książekPolskaPlanowany nakład książki Harry Potter i Insygnia Śmierci wynosi 630 tys. egzemplarzy. ŚwiatLiczba widzów w kinachPolska
ŚwiatKalendarium
KrytykaKrytyka Harry’ego Pottera narastała wraz z popularnością książek. Niektóre środowiska chrześcijańskie zarzucają serii promowanie magii i okultyzmu. Zwracają uwagę na to, że wizja dzieci praktykujących magię i spożywających substancje wywołujące zmiany fizyczne i psychiczne może oswajać młody umysł z praktykami charakterystycznymi dla satanizmu i neopoganizmu, jednocześnie umniejszając znaczenie Boga jako źródła wsparcia dla dziecka. Politycznie poprawna fabuła nie uwzględnia sfery religijnej życia młodzieży w szkole z internatem, a przedstawione święta są sekularyzowane, podkreślone jest znaczenie Halloween, uważanego często za pogańskie. Papież Benedykt XVI wyraził dezaprobatę wobec treści książek jeszcze jako kardynał. Magia w Harrym PotterzeW świecie Harry'ego Pottera czarna magia jest zakazana we wszelkich formach (użycie zaklęć, posiadanie czarnomagicznych przedmiotów). Ministerstwo Magii jest uprawnione do konfiskaty przedmiotów (nawet przekazywanych w spadku), użycie czarnej magii zwykle kończy się pobytem w więzieniu czarodziejów, zaś użycie trzech najgroźniejszych zaklęć wobec innego człowieka kończy się dożywociem. Uczniowie Hogwartu w ramach swojej magicznej edukacji obowiązkowo uczęszczają na przedmiot "Obrona przed czarną magią". Zwolennicy cyklu o młodym czarodzieju zauważają, że magii, której naucza się w Hogwarcie, nie da się pomylić z okultyzmem – jest wymierną, namacalną siłą i nie ma związku z wiarą czy niewiarą. Jednocześnie decyzje, jakie musi podejmować Harry, nie mają związku z magią, a z uniwersalnymi wartościami – jego życie nie jest wcale łatwiejsze dzięki dostępowi do czarów. Postać Hermiony jest często głosem rozsądku, zwracającym uwagę na oszustwa kryjące się za numerologią czy substancjami rzekomo pomagającymi w nauce. Autorka, zaskoczona zarzutami, powiedziała, że często słyszy od dzieci podziękowania, ale jeszcze żadne dziecko nie podziękowało jej za oderwanie od religii czy sprowadzenie na drogę satanizmu. Wydane w 2007 roku oświadczenie J. K. Rowling, że Dumbledore jest gejem, wywołało burzę w mediach, choć brak w powieści bezpośrednich przesłanek. ParodieKsiążki
Wszystkie części Barry’ego Trottera ukazały się w Polsce nakładem wydawnictwa MAG.
Skecze dla Saturday Night Live
Inne
Plagiaty
Ciekawostki
Zobacz też
Linki zewnętrznePrzypisySeria Harry Potter autorstwa J. K. Rowling
Poszczególne części
Kamień Filozoficzny (książka/film/gra) • Komnata Tajemnic (książka/film/gra) • więzień Azkabanu (książka/film/gra) • Czara Ognia (książka/film/gra) • Zakon Feniksa (książka/film/gra) • Książę Półkrwi (książka/film/gra) • Insygnia Śmierci (książka/film)Syriusz Black • Albus Dumbledore • Hermiona Granger • Rubeus Hagrid • Draco Malfoy • Neville Longbottom • Luna Lovegood • Remus Lupin • Minerwa McGonagall • Alastor Moody • Harry Potter • Severus Snape • Lord Voldemort • Ginny Weasley • Ron Weasley • Hedwiga • Peter Pettigrew Świat
Edukacja • Eliksiry • Komunikacja • Media • Quidditch • Rośliny • Stworzenia • Zaklęcia Inne książki lub opowiadania
Baśnie barda Beedle'a • Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć • Quidditch przez wieki • Prequel serii Harry Potter Inne gry
|
