Grupy i oddziały astronautów
Wykaz grup i oddziałów astronautów zawiera zestawienie nazwisk ludzi, którzy brali udział w misjach kosmicznych lub przygotowywali się do lotów w kosmos. Sporządzony został z zachowaniem chronologii poszczególnych naborów astronautów, podziałem na lata i kraje, które ich dokonywały. Poza narodowymi zespołami (astronautami zawodowymi) są tu również grupy przygotowywujace się do określonych misji oraz tzw. "kosmiczni turyści".
Używane skróty w nazwach poszczególnych grup:
- grupy NASA – amerykańscy astronauci Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (ang. National Aeronautics and Space Administration),
- grupy WWS – kosmonauci Sił Powietrznych Rosji i byłego ZSRR (ros. Военно-воздушные силы).
- grupy IMBP – kosmonauci Państwowego Centrum Naukowego – Instytutu Problemów Medyczno-Biologicznych (ros. ГНЦ ИМБП – Государственный научный центр Институт медико-биологических проблем (ИМБП))
- grupy USAF MOL – astronauci wybierani do wojskowego programu budowy załogowej stacji orbitalnej (ang. USAF Manned Orbiting Laboratory) realizowanego w latach 60. XX w.
1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
25 czerwca – grupa Man In Space Soonest – USA
- Neil Armstrong, Bill Bridgeman, Scott Crossfield, Iven Kincheloe, John B. McKay, Robert Rushworth, Joe Walker, Alvin White i Robert White.
9 kwietnia – Grupa NASA 1 (1959 NASA Group; Mercury Seven) – USA
Scott Carpenter, Gordon Cooper, John Glenn, Gus Grissom, Wally Schirra, Alan Shepard oraz Deke Slayton
7 marca – Grupa WWS 1 – ZSRR
Iwan Anikiejew, Paweł Bielajew, Walentyn Bondarenko, Walerij Bykowski, Jewgienij Chrunow, Walentin Fiłatjew, Jurij Gagarin, Wiktor Gorbatko, Anatolij Kartaszow, Władimir Komarow, Aleksiej Leonow, Grigorij Nielubow, Andrijan Nikołajew, Paweł Popowicz, Mars Rafikow, Gieorgij Szonin, Herman Titow, Walentin Warłamow, Borys Wołynow, Dimitrij Zaikin.
12 marca – Grupa Kobiety kosmonautki – ZSRR
Żanna Jorkina, Tatjana Kuzniecowa, Walentina Ponomariowa, Irina Sołowjowa, Walentyna Tierieszkowa.
17 sierpnia – Grupa NASA 2 (1962 NASA Group) – USA
Neil Armstrong, Frank Borman, Charles Conrad, James McDivitt, James Lovell, Elliott See, Thomas Stafford, Edward Higgins White oraz John Young
10 stycznia – Grupa WWS 2 – ZSRR
Jurij Artiuchin, Eduard Bujnowski, Lew Diomin, Gieorgij Dobrowolski, Anatolij Filipczenko, Aleksiej Gubariew, Władisław Gulajew, Piotr Kołodin, Eduard Kugno, Anatolij Kuklin, Aleksandr Matinczenko, Władimir Szatałow, Lew Worobjow, Anatolij Woronow, Witalij Żołobow.
17 października – Grupa NASA 3 (1963 NASA Group) – USA
Buzz Aldrin, William Anders, Charles Bassett, Alan Bean, Eugene Cernan, Roger Chaffee, Michael Collins, Walter Cunningham, Donn Eisele, Theodore Freeman, Richard Gordon, Russell Schweickart, David Scott, Clifton Williams
25 stycznia – Grupa WWS 2 uzupełnienie – ZSRR
Gieorgij Bieriegowoj
26 maja – Grupa kosmonautów przewidzianych do lotu na statku Woschod – ZSRR
Władimir Biendierow, Georgij Katys, Wasilij Łazariew, Borys Polakow, Aleksiej Sorokin, Boris Jegorow.
11 czerwca – Grupa kosmonautów przewidzianych do lotu na statku Woschod – uzupełnienie ZSRR
Konstantin Fieoktistow
1 czerwca – Grupa dziennikarzy 1 – ZSRR
Jarosław Gołowanow, Jurij Letunow, Michaił Riebrow.
1 czerwca – Grupa lekarzy przewidziana do lotu na statku Woschod - misja medyczna – ZSRR
Jewgienij Iljin, Aleksandr Kisielow, Jurij Sienkiewicz.
28 czerwca – Grupa NASA 4 (1965 NASA Group) – USA
Owen Garriott, Edward Gibson, Duane Graveline, Joseph Kerwin, Frank Michel, Harrison Schmitt
28 października – Grupa WWS 3 – ZSRR
Borys Biełousow, Władimir Diegtjariow, Anatolij Fiodorow, Jurij Głazkow, Witalij Griszczenko, Jewgienij Chłudiejew, Oleg Jakowlew, Leonid Kizim, Piotr Klimuk, Giennadij Koleśników, Aleksandr Kramarienko, Michaił Lisun, Aleksandr Pietruszenko, Władimir Preobrażenskij, Walerij Rożdiestwienski, Giennadij Sarafanow, Aleksandr Skworcow, Eduard Stiepanow, Anzar Szarafutdinow, Wasilij Szczegłow, Walerij Wołoszyn, Wiaczesław Zudow.
12 listopada – Grupa USAF MOL 1 – USA
Michael J. Adams, Albert Drews, John Finley, Richard Lawery, Lachlan MacLeay, Francis Neubeck, James M. Taylor, Richard Truly.
17 stycznia – Grupa WWS 3 – ZSRR uzupełnienie
Wasilij Łazariew.
4 kwietnia – Grupa NASA 5 (1966 NASA Group) – USA
Vance Brand, John Bull, Gerald Carr, Charles Duke, Joe Engle, Ronald Evans, Edward Givens, Fred Haise, James Irwin, Don Lind, Jack Lousma, Thomas Mattingly, Bruce McCandless, Edgar Mitchell, William Pogue, Stuart Roosa, John Swigert, Paul Weitz, Alfred Worden
23 maja – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 1 ZSRR
Siergiej Anochin, Władimir Bugrow, Giennadij Dołgopołow, Gieorgij Grieczko, Aleksiej Jelisiejew, Walerij Kubasow, Oleg Makarow, Władisław Wołkow.
17 czerwca – Grupa USAF MOL 2 – USA
Karol Bobko, Robert Crippen, Gordon Fullerton, Henry Hartsfield, Robert Overmyer.
31 stycznia – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 1 – uzupełnienie naboru – ZSRR
Nikołaj Rukawisznikow, Witalij Siewastjanow
7 maja – Grupa WWS 4 – ZSRR
Władimir Aleksiejew, Walerij Biełoborodow, Michaił Burdajew, Siergiej Gajdukow, Władimir Isakow, Władimir Kowalonok, Władimir Kozielskij, Władimir Lachow, Jurij Małyszew, Wiktor Pisariew, Nikołaj Porwatkin, Michaił Sołogub.
22 maja – Akademia Nauk grupa 1 – ZSRR
Rudolf Gulajew, Mars Fatkułlin, Wsiewołod Jegorow, Walentin Jerszow, Ordinard Kołomijcew.
30 czerwca – Grupa USAF MOL 3 – USA
James Abrahamson, Robert Hermes, Robert Lawrence, Donald Peterson.
4 sierpnia – Grupa NASA 6 (1967 NASA Group) – USA
Joseph Allen, Philip Chapman, Anthony England, Karl Henize, Donald Holmquest, William Lenoir, John Llewellyn, Story Musgrave, Brian O'Leary, Robert B. Parker, William Thornton
27 maja – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 2 – ZSRR
Władimir Fartusznyj, Walerij Jazdowski, Wiktor Pacajew.
13 sierpnia – Grupa NASA 7 (1969 NASA Group) – USA
Karol Bobko, Robert Crippen, Charles Fullerton, Henry Hartsfield, Robert Overmyer, Donald Peterson, Richard Truly.
27 kwietnia – Grupa WWS 5 – ZSRR
Anatolij Bieriezowoj, Aleksandr Diedkow, Władimir Dżanibekow, Nikołaj Fiefiełow, Walerij Iłłarionow, Jurij Isaułow, Władimir Kozłow, Leonid Popow, Jurij Romanienko.
25 lutego – Grupa 1971 Naukowcy – ZSRR
Gurgen Iwanjan
22 marca – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 3 – ZSRR
Borys Andriejew, Walentin Lebiediew, Jurij Ponomariow.
22 marca – Grupa IMBP 1 – ZSRR
Gieorgij Maczynskij, Walerij Poljakow, Lew Smiriennyj.
22 marca – Kosmonauci-badacze OKB Czełomieja grupa 1 – ZSRR
Walerij Makruszyn.
27 marca – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 4 – ZSRR
Władimir Aksjonow, Aleksandr Iwanczenkow, Giennadij Striekałow, Walerij Riumin.
27 marca – Kosmonauci-badacze OKB Czełomieja grupa 2
Dmitrij Jujukow.
1 stycznia – Grupa Fizycy – ZSRR
Zyjadin Abuzjarow.
23 sierpnia – Grupa WWS 6 – ZSRR
Leonid Iwanow, Leonid Kadeniuk, Nikołaj Moskalenko, Siergiej Protczenko, Jewgienij Salej, Anatolij Sołowjow, Władimir Titow, Władimir Wasjutin, Aleksandr Wołkow.
25 listopada – 1976 Grupa Interkosmos 1 – Polska, Czechosłowacja, NRD (treningi w ZSRR)
Mirosław Hermaszewski, Zenon Jankowski, Sigmund Jähn, Eberhard Köllner, Oldřich Pelčák, Vladimir Remek
1 stycznia – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 4 – uzupełnienie – ZSRR
Konstantin Fieoktistow.
22 grudnia – Grupa ESA 1 – Europejska Agencja Kosmiczna
Ulf Merbold, Claude Nicollier, Wubbo Johannes Ockels, Franco Malerba.
16 stycznia – Grupa NASA 8 (1978 NASA Group) – USA
Guion Bluford, Daniel Brandenstein, James Buchli, Michael Coats, Richard Covey, John Creighton, John Fabian, Anna Fisher, Dale Gardner, Robert Gibson, Frederick Gregory, David Griggs, Terry Hart, Frederick Hauck, Steven Hawley, Jeffrey Hoffman, Shannon Lucid, Jon McBride, Ronald McNair, Richard Mullane, Steven Nagel, George Nelson, Ellison Onizuka, Judith Resnik, Sally Ride, Francis Scobee, Rhea Seddon, Brewster Shaw, Loren Shriver, Robert Stewart, Kathryn D. Sullivan, Norman Thagard, James van Hoften, David Walker, Donald Williams,
1 marca – Grupa Interkosmos 1 – Bułgaria, Kuba, Mongolia, Rumunia, Węgry treningi w ZSRR
Gieorgi Iwanow, Aleksandr P. Aleksandrow, Arnaldo Tamayo Méndez, José Armando López Falcon, Żugderdemidijn Gurragczaa, Majdardżawyn Ganzorig, Dumitru Prunariu, Dumitru Dediu, Bertalan Farkas, Béla Magyari.
18 maja – Grupa Spacelab 1 – USA/ESA – Holandia, Włochy, Niemcy
Byron Lichtenberg, Michael Lampton, Ulf Merbold, Claude Nicollier, Wubbo Ockels.
23 maja – Grupa WWS 7 – ZSRR
Nikołaj Griekow, Aleksandr Wiktorienko.
9 sierpnia – Grupa Spacelab 2 – USA/ESA
Loren Acton, John-David F. Bartoe, Dianne Prinz, George Simon.
1 grudnia – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 5 – ZSRR
Aleksandr P. Aleksandrow, Aleksandr Bałandin, Aleksandr Ławiejkin, Musa Manarow, Wiktor Sawinych, Aleksandr Sieriebrow, Władimir Sołowjow.
1 grudnia – Grupa BOR 1 – ZSRR – testy wahadłowca Buran w atmosferze
Iwan Baczurin, Aleksiej Borodin, Wiktor Czyrkin, Władimir Mosołow, Nail Sattarow, Anatolij Sokowych.
1 grudnia – Grupa Buran 1 – ZSRR
Oleg Kononienko, Anatolij Lewczenko, Rimantas Stankjawicius, Aleksandr Szczukin, Igor Wołk.
1 grudnia – Kosmonauci-badacze OKB Czełomieja grupa 3 – ZSRR
Władimir Chatulow, Władimir Gieworkian, Aleksiej Grieczanik, Walerij Romanow.
1 grudnia – Grupa IMBP 2 – ZSRR
Gierman Arzamazow, Aleksandr Borodin, Michaił Potapow.
1 kwietnia – Grupa Interkosmos 3 – Wietnam (treningi w ZSRR)
Pham Tuân, Bui Thanh Liem.
1 sierpnia – Grupa DoD MSE - 1 (Manned Spaceflight Engineer) – USA
Frank Casserino, Jeffrey Detroye, Michael Hamel, Carl Hatlelid, Terry Higbee, Daryl Joseph, Malcolm Lydon, Gary Payton, Jerry Rij, Paul Schlein, Paul Sefchek, Eric Sundberg, David Vidrine, John Watterson, Keith Wright.
29 maja – Grupa NASA 9 (1979 NASA Group) – USA NASA
James Bagian, John Blaha, Charles Bolden, Roy Bridges, Franklin Chang-Diaz, Mary Cleave, Bonnie Dunbar, William F. Fisher, Guy Gardner, Ronald Grabe, David Hilmers, David Leestma, John Lounge, Bryan O'Connor, Richard Richards, Jerry Ross, Michael Smith, Sherwood Spring, Robert Springer. Międzynarodowi specjaliści: Claude Nicollier (Szwajcaria), Wubbo Ockels (Holandia).
12 czerwca – CNES 1 – Francja (trening w ZSRR)
Patrick Baudry, Jean-Loup Chrétien.
30 lipca – Grupa Kobiety Kosmonautki 2 – ZSRR
Galina Amielkina, Jelena Dobrokwaszyna, Jekaterina Iwanowa, Natalja Kuleszowa, Irina Łatyszewa, Irina Poronina, Łarisa Pożarskaja, Swietłana Sawicka, Tamara Zacharowa.
30 lipca – Akademia Nauk grupa 2 – ZSRR
Irina Łatyszewa.
5 sierpnia – Grupa kobiet lekarzy IMBP 3 – ZSRR
Galina Amielkina, Jelena Dobrokwaszyna, Łarisa Pożarskaja, Tamara Zacharowa.
26 września – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 6 – ZSRR
Natalja Kuleszowa, Irina Poronina.
10 sierpnia – Grupa LII-2 – ZSRR
Anatolij Lewczenko, Rimantas Stankjawicius, Aleksandr Szczukin, Igor Wołk.
1 sierpnia – Grupa DoD MSE - 2 (Manned Spaceflight Engineer) – USA
James Amor, Michael Booen, Livingston Holder, Jr., Larry James, Charles Jones, Maureen LaComb, Michael Mantz, Randy Odle, William Pailes, Craig Puz, Katherine Sparks-Roberts, Jess Spoonable, William Thompson, Glenn Yeakel.
20 września – Grupa Specjaliści cudzoziemcy 2 (Indie, trening w ZSRR)
Ravish Malhotra, Rakesh Sharma.
19 grudnia – Grupa Specjaliści ładunku Spacelab D 1 – ZSRR
Reinhard Furrer, Ernst Messerschmid, Wubo Ockels, Ulf Merbold.
9 marca – Grupa Buran 2 – ZSRR
Urał Sułtanow, Magomed Tołbojew.
9 marca – Grupa Kardiolodzy – ZSRR
Oleg Atkow.
5 czerwca – Grupa Specjaliści ładunku Spacelab 3 – USA
Mary McCay, Eugene Trinh, Lodewijk van den Berg, Taylor Wang.
1 lipca – Grupa Specjalista ładunku - inżynier McDonnell Douglas – USA
Charles D. Walker.
26 września – Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 6 (uzupełnienie) – ZSRR
Swietłana Sawicka.
5 grudnia – Grupa Kanadyjska Agencja Kosmiczna - 1 – Kanada
Roberta Bondar, Marc Garneau, Steven MacLean, Kenneth Money, Robert Thirsk, Bjarni Tryggvason.
16 stycznia – Grupa NASA Specjaliści ładunku Spacelab 4 / SLS-1 – USA
Francis Gaffney, Millie Hughes-Fulford, Robert Phillips, William Williams.
15 lutego – Grupa Buran 3 – ZSRR
Wiktor Zabołotskij.
2 kwietnia – Grupa NASA Specjaliści ładunku piloci CNES dla STS – Francja
Patrick Baudry, Jean-Loup Chrétien.
29 maja – Grupa NASA 10 (1984 NASA Group) – USA
James Adamson, Ellen Baker, Mark N. Brown, Kenneth Cameron, Sonny Carter, John Casper, Frank Culbertson, Sidney Gutierrez, Blaine Hammond, Marsha Ivins, Mark Lee, David Low, Michael McCulley, William Shepherd, Kathryn Thornton, Charles Veach, James Wetherbee.
czerwiec – Grupa Specjaliści ładunku Skynet 2 – Wielka Brytania
Richard Farrimond.
czerwiec – Grupa NASA Specjaliści ładunku American Satellite Corporation – USA
Otto Hoernig.
13 czerwca – Grupa US Navy Obserwator cywilny – USA
Paul Scully-Power, Robert Stevenson.
20 czerwca – Grupa Specjaliści ładunku ASTRO-1 – USA
Samuel Durrance, Kenneth Nordsieck, Ronald Parsie.
5 lipca – Grupa Specjaliści ładunku Hughes Communication Inc. – USA
Louis Butterworth, Steven Cunningham, Gregory Jarvis, John Konrad.
wrzesień – Grupa Specjaliści ładunku INSAT – Indie
Nagapathi Bhat, Paramaswaran Radhakrishnan.
9 listopada – Grupa Specjaliści ładunku Obserwator z Kongresu USA – USA
Edwin Jacob "Jack" Garn (senator), Clarence William "Bill" Nelson (kongresman).
1 grudnia Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 7 – ZSRR
Siergiej Jemieljanow, Aleksandr Kaleri.
15 lutego – Grupa Buran 4 – ZSRR
Siergiej Trieswiatskij, Jurij Szeffer.
marzec – Grupa Specjalista ładunku inżynier McDonnell Douglas – USA
Robert Wood.
8 kwietnia – Grupa Specjaliści ładunku RCA Astro Electronics – USA
Robert Cenker, Gerard Magilton.
kwiecień – Grupa Specjaliści ładunku z Arabii Saudyjskiej – Arabia Saudyjska
Abdul Moshen Hamad Al.-Bassam, Sultan Bin Salman Bin Abdulaziz Al-Saud.
czerwiec – Grupa Specjaliści ładunku z Meksyku – Meksyk
Rodolfo Neri Vela, Ricardo Peralta y Fabi.
4 czerwca – Grupa NASA 11 (1985 NASA Group) – USA
Jerome Apt,: Michael Baker, Robert Cabana, Brian Duffy, Charles Gemar, Linda Godwin, Terence Henricks, Richard Hieb, Tamara Jernigan, Carl Meade, Stephen Oswald, Stephen Thorne, Pierre Thuot.
1 lipca – Grupa Specjaliści ładunku Nauczyciel w kosmosie – USA
Christa McAuliffe, Barbara Morgan.
19 lipca – Grupa Specjaliści ładunku z Indonezji – Indonezja
Taufik Akbar, Pratiwi Pujilestari Sudarmono.
1 sierpnia – Grupa NASDA 1 – Japonia
Takao Doi, Mamoru Mohri, Chiaki Mukai
1 sierpnia – Grupa DoD MSE - 3 (Manned Spaceflight Engineer) – USA
Joseph Caretto, Jr., Robert Crombie, Frank DeArmond, David Staib, Jr., Theresa Stevens-Tittle.
sierpień – Grupa Specjaliści ładunku Spacelab J – USA/Japonia
Stanley Koszelak (USA), Takao Doi, Mamoru Mohri, Chiaki Mukai.
2 września Grupa Inżynierowie Biura Konstrukcyjnego "Energia" - 8 – ZSRR
Siergiej Krikalow, Andriej Zajcew.
2 września – Grupa BOR 2 – ZSRR – testy wahadłowca Buran w atmosferze
Anatolij Arcebarskij, Wiktor Afanasjew, Giennadij Manakow.
2 września – Grupa IMBP 4 – ZSRR
Jurij Stiepanow.
9 września – CNES 2 – Francja
Claudie André-Deshays, Jean-François Clervoy, Jean-Jacques Favier, Jean-Pierre Haigneré, Frédéric Patat, Michel Tognini, Michel Viso | 