Gandalf (czarodziej)

postać fantastyczna ze Śródziemia Gandalf

najmądrzejszy z Istarich
przy stworzeniu Świata. przypłynął ok. 1100 T.E. - jako byt z natury duchowy nie umarł. odpłynął 1 Cz.E.
Imiona i tytuły
Znany jako:	Gandalf Szary, Gandalf Biały, Mithrandir (Szary Pielgrzym), Tharkûn, Olórin, Incánus
Tytuły:	Głowa Białej Rady
Oręż:	Glamdring
Pochodzenie
Rasa:	Ainur (Majar)
Kultura:	Istar, służy Manwëmu i Vardzie
Kraina:	Valinor (Lórien), w Śródziemiu brak stałej siedziby
Historia zewnętrzna
Polski przekład imienia:	Skibniewska: Gandalf
Odtwórca roli w adaptacji P. Jacksona:	Ian McKellen
Utwory J. R. R. Tolkiena:	Hobbit, Władca Pierścieni, Silmarillion

Gandalf to postać literacka ze stworzonej przez J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia,jeden z głównych bohaterów powieści Hobbit i Władca Pierścieni.

Uwaga! W dalszej części artykułu znajdują się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.

Gandalf (Elf Różdżki), zwany także Mithrandirem, czyli Szarym Pielgrzymem, był jednym z Majarów (pomniejszych Ainurów, którzy pomagali Valarom w kształtowaniu oblicza Ardy) o imieniu Olórin. Uchodził za najmądrzejszego wśród innych Majarów mieszkających w Valinorze, przebywał często w domu Lorien (nazwa ogrodu i siedziba Valara (Irma), nazywanego też często Lorienem), wiele wędrował i nierzadko odwiedzał dom Nienny (jednej z Valier, pani współczucia, smutku i żałoby) - od niej to nauczył się on cierpliwości, spokoju oraz umiłowania dla wszystkich istot zamieszkujących Ardę. Olórin kochał elfy, nawiedzał ich w postaci widzialnej lub w postaci jednego z nich i czynił to w taki sposób, że Pierworodni nie wiedzieli skąd pochodzą ich piękne wizje oraz pomysły, które Olórin wlewał im w serca. Z czasem Olórin został przyjacielem wszystkich Dzieci Iluvatara, a ci, którzy słuchali jego rad, dźwigali się z rozpaczy i odpychali od siebie wizje ciemności.

Przybył do Śródziemia w Trzeciej Erze około roku 1100 z woli, jak powiadają, samego Eru, jako czarodziej (jeden z pięciu Istari) razem z przynajmniej czterema innymi: Curumo (Saruman), Aiwendil (Radagast) oraz Alatar i Pallando (Błękitni Czarodzieje), aby służyć radą i pomocą tym, którzy sprzeciwiali się woli Saurona. Gandalf był posiadaczem ognistej Naryi (jednego z trzech Pierścieni Władzy, których Sauronowi nie udało się nigdy zdobyć). Ów pierścień czarodziej otrzymał w momencie swego przybycia do Śródziemia od Círdana Szkutnika, pana Szarej Przystani.

Gandalf używał w walce miecza Glamdringa.

Według Niedokończonych opowieści niektóre dzieci Iluvatara podejrzewały, że Gandalf jest wręcz Valarem, wcieleniem Manwego, jednak sam autor podaje tę hipotezę w wątpliwość. Imię Gandalf nadali mu Ludzie Północy (według notatek opublikowanych we wspomnianym wyżej źródle znaczy ono "Elf Różdżki"). Tharkunem zwali go krasnoludowie, imię to znaczy to samo co imię Gandalf. Mithrandirem (sind. Szary Pielgrzym) zwały go elfy, jak również ludzie związani z kulturą elfów (Dúnedainowie, mieszkańcy Gondoru i Arnoru). Imię Incanus jest niepewnego pochodzenia.

[edytuj] Cytat z Valaquenty

Najmądrzejszy z Majarów był Olórin. On także mieszkał w Lórien, lecz wiele wędrował i często odwiedzał dom Nienny; od niej się nauczył miłosierdzia i cierpliwości. Z "Quenta Silmarillion" można się dużo dowiedzieć o Melianie, lecz o Olórinie opowieść ta nie wspomina. Olórin bowiem, chociaż kochał elfy, nawiedzał je w postaci niewidzialnej lub w postaci jednego z nich, tak że nie wiedzieli, skąd pochodzą piękne wizje i mądre pomysły, które Olórin zaszczepiał w ich sercach. W późniejszych czasach stał się przyjacielem wszystkich Dzieci Iluvatara i litował się nad ich niedolami, a ci, którzy jego rad słuchali, dźwigali się z rozpaczy i odpychali od siebie wizje ciemności.

Tu kończą się szczegóły fabuły lub zakończenia utworu.

[edytuj] Etymologia

Postać Gandalfa była wzorowana na głównym bohaterze fińskiego eposu narodowego Kalewala, czarodzieju imieniem Väinämöinen.^{[potrzebne źródło]} Sam wygląd Gandalfa, jako starca w spiczastym kapeluszu, jest prawdopodobnie inspirowany postacią Odyna.

Imię Gandalf podchodzi z Katalogu karłów, jednej z części skandynawskiego poematu Voluspa, który jest częścią Eddy starszej. Było to w poemacie imię jednego z krasnoludów. To imię nosił później jeden z norweskich królów i imię to w norweskiej mitologii posiada elficki król.

[edytuj] Zobacz też

• Biała Rada