|
|
narzędziaW innych językach
|
Euro
Euro (znak: €, kod ISO 4217: EUR) – europejska waluta wprowadzona w miejsce walut narodowych. Prawny środek płatniczy w 15 krajach Unii Europejskiej i sześciu innych krajach poza jej obszarem, liczących łącznie ponad 320 mln Europejczyków. Waluta euro używana jest także w większości terytoriów zależnych Francji. Strefa euro (Euroland; Euroobszar; obszar euro) jest tworzącą unię walutową wspólną przestrzenią unijnych państw, które wprowadziły euro jako swoją walutę, gdzie Europejski Bank Centralny prowadzi niezależną politykę pieniężną. Włączając obszary, w których waluty związane są z euro, na blisko 500 milionów ludzi w świecie - euro ma bezpośrednie oddziaływanie. Wraz z obiegiem ponad 610 miliardów euro w grudniu 2006r. (na równi z 802 miliardami dolarów amerykańskich - w tym samym czasie) euro jest walutą o najwyższej wartości gotówkowej w świecie. [1]
[edytuj] Utworzenie waluty euroPierwsze plany utworzenia Unii Walutowej pojawiły się już w latach 60. XX wieku, lecz dopiero w latach 70. opracowano plan wprowadzenia wspólnej waluty, a w 1979 roku powstał Europejski System Walutowy. W 1986 ECU zostało trzecią walutą na świecie, w której emitowano obligacje międzynarodowe. Ostateczna decyzja o utworzeniu wspólnej waluty Unii Europejskiej zapadła w ramach traktatu z Maastricht, który powoływał do życia Unię Gospodarczą i Walutową. W grudniu 1995 roku w Madrycie wspólnej walucie nadano nazwę euro. Ustanowiono też system TARGET – system automatycznych przeliczeń walut narodowych na euro. 1 stycznia 1999 nastąpiła inauguracja euro w transakcjach bezgotówkowych, a od 1 stycznia 2002 wprowadzono tę walutę w formie gotówkowej w dwunastu państwach UE (oprócz Wielkiej Brytanii, Szwecji i Danii). 1 lipca 2002 ostatecznie wycofano z obiegu waluty narodowe 12 krajów, które przystąpiły do Strefy euro. Rozszerzenie Strefy euro nastąpiło 1 stycznia 2007 roku, gdy tolar słoweński został zastąpiony przez euro, a następnie 1 stycznia 2008, gdy euro zastąpiło funt cypryjski i lirę maltańską. [edytuj] Kryteria konwergencjiAby wejść do Strefy euro, należy spełnić wcześniej ścisłe kryteria konwergencji takie jak:
[edytuj] Strefa euroWaluta ta została 1 stycznia 1999 r. wprowadzona w formie bezgotówkowej, a 1 stycznia 2002 r. w formie gotówkowej w następujących krajach członkowskich UE mających podane waluty: 
Ponadto, na mocy podpisanych umów, 1 stycznia 1999 r. wprowadzono euro w formie bezgotówkowej, a 1 stycznia 2002 r. w formie gotówkowej w 3 krajach, które nie są członkami UE:
1 stycznia 2001 r. wprowadzono euro w formie bezgotówkowej, a 1 stycznia 2002 r. w formie gotówkowej w kolejnym kraju UE:
1 stycznia 2008 r. do Strefy euro dołączyły dwa kolejne kraje:
Trzy państwa również używają euro jako swojej waluty, jednakże nie są członkami Unii Gospodarczej i Walutowej (przeprowadziły tzw. jednostronną euroizację): Komisja Europejska zgodziła się na wejście do strefy euro 1 stycznia 2009:
W 2010 r. planuje dołączyć, o ile spełni kryteria konwergencji:
W 2011 r. planuje dołączyć, o ile spełni kryterium wysokości inflacji:
1 stycznia 2012 planują dołączyć:
W 2014 r. planuje dołączyć: Węgry i Czechy nie podały daty planowanego dołączenia do strefy euro.
[edytuj] Wymiana walut narodowych na euro[edytuj] W roku 2002Początkowo waluta ta była tylko międzybankową walutą rozliczeniową i nie znajdowała się w normalnym obiegu. 1 stycznia 2002 r. nastąpiło zastąpienie walut państw członkowskich Strefy euro monetami i banknotami euro, co było największą przeprowadzoną dotąd na świecie jednorazową operacją walutową. Cała akcja wymiany walut zakończyła się 1 lipca 2002 roku, kiedy to waluty narodowe państw Strefy euro zostały całkowicie wycofane. Kursy między walutami narodowymi, które miało zastąpić euro zostały zamrożone 1 stycznia 1999. Przeliczniki wg których 1 stycznia 2002 r. wymieniono na euro waluty narodowe (za 1 euro):
Wymianie uległo 4,5 biliona euro w gotówce, oraz przeliczono waluty narodowe na ponad 10 bilionów euro na kontach bankowych na całym świecie. [edytuj] W roku 20071 stycznia 2007 r. do Strefy euro weszła Słowenia, wymieniając swoją walutę według kursu za 1€:
[edytuj] W roku 20081 stycznia 2008 r. do Strefy euro weszły Cypr i Malta. Kurs wymiany za 1€ :
[edytuj] W roku 20091 stycznia 2009 r. do Strefy euro wejdzie Słowacja Kurs wymiany za 1€ :
[edytuj] Mechanizm ERM IIMechanizm ERM II został przyjęty przez następujące państwa: [edytuj] Emisja euroBanknoty euro są drukowane pod bezpośrednią kontrolą Europejskiego Banku Centralnego (w 12 różnych drukarniach) i mają jednolity wygląd we wszystkich krajach Monety są produkowane przez mennice poszczególnych krajów. Monety mają jednakowy kształt, jednakowy materiał i jednakowy wygląd awersu.
Rewersy natomiast są inne w każdym z krajów, które decydują jakie symbole są tam zamieszczone. Dystrybucją banknotów i monet zajmują się poszczególne banki centralne krajów Strefy euro pod ścisłą kontrolą Europejskiego Banku Centralnego. [edytuj] Euro w PolsceJak wynika z informacji podanych przez Ministerstwo Finansów (8 lutego 2006 roku), że Polska miała być gotowa do wejścia do Strefy euro w 2009 r., co jednak przełożono do (co najmniej) 2012 r. Przyjmując za obowiązujący zaktualizowany program konwergencji Polska nie spełni do 2008 roku wyznaczonych kryteriów. Zgodnie z decyzją Eurostatu o klasyfikowaniu środków przekazywanych do OFE poza sektorem instytucji rządowych i samorządowych deficyt w 2008 roku przekroczy 3% i wyniesie 3,7% PKB. Na mocy para. 11 rozporządzenia ministra finansów z 4 września 2007 roku w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz. U. 2007 nr 168, poz. 1178) również w Polsce można używać euro do rozliczeń, w których jedną stroną jest konsument, czy odbiorca usług (tzn. np. w sklepie czy u fryzjera). Po wygranych wyborach parlamentarnych w 2007, Platforma Obywatelska zapowiedziała[potrzebne źródło], że Polska będzie starać się jak najszybciej spełnić kryteria spójności, aby wejść do Strefy euro już w 2012 lub 2013 roku. Donald Tusk zapowiedział, że nie odbędzie się referendum w sprawie wejścia Polski do Strefy euro[potrzebne źródło]. 5 maja 2008 w wywiadzie dla TVN24 premier Donald Tusk powiedział, że "Rząd szuka środków na obniżenie deficytu budżetowego, tak by w 2011 Polska była gotowa do wejścia do strefy Euro." [8] [9] [edytuj] Euro w innych krajach
Pojawiające się natomiast na rynku numizmatycznym tzw. "próbne monety euro" z Danii, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Polski (istnieją nawet dwa warianty – bite na Słowacji na zlecenie polskich kupców numizmatycznych oraz w Wielkiej Brytanii na zlecenie firmy zagranicznej) i innych krajów wstępujących do Unii Europejskiej są produktem prywatnym, od których banki emisyjne (w tym Narodowy Bank Polski) zdecydowanie się odcinają; nie przeszkadza to jednak w handlu tymi monetami po dosyć wygórowanych cenach. Istnieją nawet "próbne monety euro" ze Szwajcarii, która do Unii nie należy, a nawet Szkocji i Padanii. Euro jest też oficjalną walutą w Czarnogórze i Kosowie. Zależny od euro jest także kurs marki transferowej, oficjalnej waluty Bośni i Hercegowiny (stały przelicznik 1 EUR = 1,95583 MK). Począwszy od 2008 roku, euro stało się oficjalnym środkiem płatniczym na Cyprze i Malcie. Słowacja wprowadza euro 1 stycznia 2009 r., Litwa i Bułgaria w 2010 r., Estonia w 2011 [10] roku, a pozostałe kraje UE najwcześniej w 2012 r. Euro jest również środkiem płatniczym w większości terytoriów zamorskich Francji, między innymi: w położonym przy kanadyjskim wybrzeżu St-Pierre-et-Miquelon w Ameryce Północnej, oraz Gujanie Francuskiej w Ameryce Południowej. Euro nie używają natomiast francuskie terytoria zależne na Oceanie Spokojnym. [edytuj] Nominały euro i eurocentów
Oficjalnym, trzyliterowym kodem euro (według ISO) jest EUR. [edytuj] Znak graficzny euro
Komisja Europejska zadecydowała o kształcie symbolu euro. Znak graficzny euro jest grecką literą ε (epsilon) przeciętą dwiema równoległymi liniami. Symbolizuje ona korzenie cywilizacji europejskiej, próby zintegrowania naszego kontynentu i zapewnienia stabilizacji wewnętrznej. Niektórzy dopatrują się również w symbolu euro wyzwania dla dolara amerykańskiego, dla którego charakterystyczną cechą są dwie pionowe linie. [edytuj] Znak € na klawiaturzeW systemach operacyjnych rodziny Microsoft Windows, na większości klawiatur komputerowych (w tym polskiej i innych środkowoeuropejskich), znak € (euro) można wpisać przy włączonej klawiaturze numerycznej (klawisz Num Lock), wpisując przy wciśniętym lewym klawiszu Alt kolejno cyfry 0, 1, 2, 8 (Alt + 0128 = €). Ta sama metoda działa w przypadku prawie wszystkich innych europejskich ustawień regionalnych (bałtycki, grecki, turecki i zachodnioeuropejski) oraz w przypadku ustawień arabskich i hebrajskiego, wyjątkiem są ustawienia regionalne używające cyrylicy – w tym wypadku należy wprowadzić cyfry 0, 1, 3, 6 (Alt + 0136 = €). W przypadku klawiatury polskiej programisty (najpowszechniej używanej w Polsce) i niektórych innych układów klawiatury również wciśnięcie prawego klawisza Alt (zwanego inaczej AltGr) i litery U da taki wynik (Alt + U = €), w innych kombinacją taką może być AltGr + E, AltGr + 4 albo AltGr + 5 (w obu ostatnich przypadkach chodzi o klawisze standardowo oznaczone 4/$ i 5/% na głównej klawiaturze, nie cyframi 4 i 5 na numerycznej). [11] Obsługa euro w systemach Windows 95 i NT 4 uzależniona jest od instalacji łaty. W przypadku niektórych programów można wpisać ciąg 20AC, a następnie wcisnąć klawisze lewy Alt i x. 20AC to szesnastkowy numer pozycji, na której znak € umieszczony jest w unikodzie. Inne programy pozwalają wstawić znak ten kombinacją lewy Alt i 8364 (wpisanych z klawiatury numerycznej): Alt + 8364 = €. 8364 to dziesiętny numer pozycji, na której znak € umieszczony jest w unikodzie. W systemie Mac OS X, stosując układ klawiatury polski programisty, znak ten można uzyskać kombinacją klawiszy Alt i cyfry 3 (ALT+3=€). W układzie polskim maszynisty odpowiadającą kombinacją klawiszy jest Alt i cyfra 4. Ponieważ znak € jest stosunkowo często stosowanym symbolem waluty, na klawiaturach niektórych nowych komputerów (np. laptopów) jest on nadrukowany na klawiszu 4/$ lub 5/%. Sugeruje to użycie kombinacji AltGr + 4 lub AltGr + 5, efekt zależy jednak od użytego sterownika klawiatury. [edytuj] Zobacz też[edytuj] Linki zewnętrzneDodatkowe informacje w siostrzanych projektach:
 Cytaty w Wikicytatach Grafiki i media na Wikimedia Commons Wiadomości na Wikinews
[edytuj] Przypisy
€ Strefa euro €
 Monety euro
Austria • Belgia • Cypr • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Luksemburg • Malta • Monako • Niemcy • Portugalia • San Marino • Słowenia • Watykan • Włochy Jednostki monetarne zastąpione przez euro
Drachma grecka • Escudo portugalskie • Frank belgijski • Frank francuski • Frank luksemburski • Funt cypryjski • Funt irlandzki • Gulden holenderski • Lir włoski • Lira maltańska • Marka fińska • Marka niemiecka • Peseta hiszpańska • Szyling austriacki • Tolar słoweński
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
