Encyklopedia Britannica

Reklama encyklopedii z 1913 roku

Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) - najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa angielskojęzyczna encyklopedia. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie za wiarygodne i dokładne.

[edytuj] Historia encyklopedii

Wydawana od XVIII wieku w Edynburgu w Szkocji. W przeciwieństwie do Wielkiej Encyklopedii Francuskiej była bardzo zachowawcza, późniejsze wydania były zwykle dedykowane monarchii panującej. W 1870 roku wydawnictwo zostało przeniesione do Londynu. 11. edycja encyklopedii, wydana w 1911 roku wspólnie z Uniwersytetem Cambridge, uważana jest za klasyczne wydanie Encyklopedii Britanniki, reprezentujące sumę wiedzy dostępnej u progu XX wieku, znajduje się w domenie publicznej i jest rozwijana w ramach Projektu Gutenberg jako Project Gutenberg Encyclopedia.

Po wydaniu 11 edycji znak handlowy i prawa do publikacji encyklopedii zostały sprzedane wydawnictwu Sears Roebuck z Chicago, które następnie, w 1941 roku, odstąpiło je Uniwersytetowi Chicagowskiemu. W styczniu 1996 roku wydawnictwo Encyclopædia Britannica Inc. zostało kupione przez szwajcarskiego milionera Jacqui Safra. 11 edycja liczy sobie 29 tomów i 44 miliony wyrazów.

W 2004 roku pełna wersja Encyklopedii Britannica zawierała ok. 120 tysięcy artykułów, liczących razem około 44 milionów słów. Wydawana jest w formie książkowej, dostępna on-line, na płytach CD-ROM oraz DVD-ROM. Artykuły do bieżących wydań powstały staraniem ponad 4 tysięcy współpracowników. Ok. 35% zawartości encyklopedii zostało przepisanych lub napisanych od nowa w ostatnich 2 latach.

[edytuj] Historia wydań

Wydanie	Data publikacji	Objętość	Edytorzy
1.	1768–1771	3 tomy	William Smellie
2.	1777–1784	10 tomów	James Tytler
3.	1788–1797, sup. 1801	18 tomów i 2 sup.	Colin Macfarquhar i George Gleig
4.	1801–1809	20 tomów	James Millar
5.	1815	20 tomów	James Millar i Thomas Bonar
6.	1820-1823, sup. 1815–1824	20 tomów i 6 sup. ¹	Charles Maclaren i Macvey Napier
7.	1830–1842	21 tomów	Macvey Napier
8.	1853–1860	22 tomy ²	Thomas Stewart Traill
9.	1875–1889	25 tomów ³	Thomas Spencer Baynes (do 1880, później W. Robertson Smith)
10.	1902–1903	wydanie 9. + 11 sup. ⁴	Sir Donald Mackenzie Wallace, Hugh Chisholm i Arthur T. Hadley z pomocą Franklina H. Hoopera
11.	1910-1911	29 tomów	Hugh Chisholm
12.	1921–1922	wydanie 11. + 3 sup. ⁵	Hugh Chisholm
13.	1926	wydanie 11. + 3 sup. ⁶	James Louis Garvin
14.	1929–1973	24 tomy ⁷	James Louis Garvin z pomocą Franklina H. Hoopera
15.	1974–1984	30 tomów ⁸	Mortimer J. Adler, William Benton i Charles E. Swanson
15.	1985–	32 tomy ⁹

Uwagi do wydań

sup. = suplement

¹Suplementy do wydań czwartego, piątego i szóstego Encyclopaedia Britannica. Zawierają wstępne rozważania na temat historii nauki

² Wydania ósme i czternaste zawierały osobne indeksy.

³ Wydanie 9. zawierało artykuły autorstwa wybitnych osobistości tamtych czasów, jak na przykład artykuł Jamesa Maxwella na temat elektryczności i magnetyzmu oraz Williama Thomsona (który później przyjął imię Lord Kelvin) na temat ciepła.

⁴ Wydanie 10. zawierało tom map i zbiorczy indeks tomów wydań 9. i 10.

⁵ Tomy 30-32 ... Nowe tomy stanowią, w połączeniu z dwudziestoma dziewięcioma tomami wydania jedenastego, wydanie dwunaste.

⁶ Suplement ten zastąpił poprzedni suplement: Trzy nowe tomy suplementu stanowią, wraz z tomami najnowszego wydania, wydanie trzynaste.

⁷ Wydanie to było pierwszym, które było uaktualniane (zazwyczaj corocznie).

⁸ Wydanie 15. (nazwane "Britannica 3") zostało wydane jako wiele zbiorów: 10-tomowa Micropædia (zawierająca krótkie artykuły i służąca za indeks), 19-tomowa Macropædia oraz Propædia.

⁹ W roku 1985 system wydań został zmodyfikowany – Micropædia przestała służyć za indeks. Zamiast tego zostały dodane dwa osobne tomy indeksu. Artykułu zbioru Macropædia zostały skonsolidowane w mniej bardziej rozbudowanych (na przykład osobne artykuły o 50 stanach Stanów Zjednoczonych zostały włączone do artykułu "Stany Zjednoczone Ameryki"), przy czym niektóre artykuły średniej wielkości zostały przeniesione do Micropædii.

Pierwsze wydanie CD-ROM zostało przygotowane w roku 1994. W tym czasie została także udostępniona płatna możliwość korzystania z encyklopedii on-line. W roku 1999 dostęp ten był bezpłatny. Nie wydawano także uaktualnianych wersji drukowanych. Eksperyment ten zakończył się w roku 2001, a nowa wersja drukowana została wydana w roku 2002.