|
|
narzędziaW innych językach
|
BydgoszczBydgoszcz (niem.- Bromberg, łac.- Bidgostia) – miasto w Polsce, położone nad rzeką Brdą, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba wojewody kujawsko-pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego[4]. Bydgoszcz jest jednym z największych miast w Polsce (8. według liczby ludności, 363 468 mieszkańców; 10. według powierzchni, 175 km²)[1]. Stanowi ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy: na terenie Bydgoszczy działają 3 uniwersytety (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. J.J. Śniadeckich i Collegium Medicum UMK w Toruniu) oraz Akademia Muzyczna i kilka niepublicznych wyższych szkół zawodowych. Miasto stanowi siedzibę starosty powiatu bydgoskiego, a także powiatu grodzkiego. Od 2004 stanowi stolicę diecezji bydgoskiej. Jest także siedzibą wojewódzkiego sądu administracyjnego. Bydgoszcz jest członkiem Unii Metropolii Polskich i Związku Miast Polskich.
[edytuj] PołożenieBydgoszcz leży na styku krain geograficznych: Kotliny Toruńskiej (rozciąga się od Nieszawy do Nakła nad Notecią), Doliny Fordońskiej, Doliny Noteci, Doliny Brdy, Wysoczyzny Świeckiej, Pojezierza Krajeńskiego i Pojezierza Chełmińskiego. Historycznie była związana w Wielkopolską [edytuj] DemografiaBydgoszcz liczy 366 074 mieszkańców: 195 648 kobiet i 173 175 mężczyzn (dane na 2005) – dane obejmują łącznie: zameldowanych na stałe i czasowo. Ludność w wieku produkcyjnym to około 240 tysięcy. W ostatnich kilkunastu latach występuje stała tendencja wyludniania się miasta, spowodowana starzejącym się społeczeństwem i wyprowadzaniem się poza miasto do gmin ościennych (Osielsko, Białe Błota, Kruszyn, Trzciniec, Osówiec)oraz poza region. Znaczną liczbę migracji mieszkańców stanowi emigracja zarobkowa do Wielkiej Brytanii i Irlandii . [edytuj] Osiedla i dzielnice Zobacz więcej w osobnym artykule: podział administracyjny Bydgoszczy.Specyficzne położenie Bydgoszczy, nad dwoma rzekami, Brdą i Wisłą czy też Kanałem Bydgoskim oraz na dwóch wysoczyznach, skarpie północnej i południowej oraz niecce pomiędzy nimi, sprawia, iż jednoznaczny podział na dzielnice pozostał do dziś nierozstrzygnięty. Stan ten ma miejsce również ze względu na ogromną różnorodność i zawiłą historię bydgoskich osiedli, mających swe korzenie w istniejących na ich terenie folwarkach, majątkach itp. Do początku XIX w. Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów miejskich oraz 3 Przedmieścia: Gdańskie, Kujawskie i Poznańskie. Od czasów Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście: Okole, gdzie zbudowano Kanał Bydgoski. W kolejnych latach przyłączano kolejne osiedla wokół historycznego Starego Miasta. Ówczesne podbydgoskie tereny żywiołowo rozwijały się, aż do 1920, kiedy to nastąpiło 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość pracowników. W 1973 przyłączono do Bydgoszczy pobliskie miasteczko Fordon położone nad Wisłą, a 4 lata później większość terenów łączących macierzysty rdzeń miasta z Fordonem. Fordon z ok. 5-tysięcznego miasteczka rozwinął się w ciągu ok. 30 lat w prawie 80-tysięczną dzielnicę mieszkaniową o specyficznym klimacie, położoną wśród lasów. Tradycyjnie Bydgoszcz podzielić można na tzw. Górny i Dolny Taras (nazwy biorą się od osiedli położonych na południowej skarpie i tych położonych poniżej), zespół osiedli willowych położonych wzdłuż Kanału Bydgoskiego (zachód) i rzeki Brdy (północny zachód) oraz Wschodnią Dzielnicę opartą o prawie 100-tysięczny Fordon. Dodatkowo można wyróżnić Północny Pas Rekreacyjny z prawie 1000 ha Leśnym Parkiem Kultury i Wypoczynku "Myślęcinek" oraz teren Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta z własną siecią dróg i linii autobusowych dla pracowników. Zakłady wykorzystują część terenu, pozostałą porasta las i znajdują się tam pozostałości niemieckiej fabryki dynamitu z czasów wojny.  GÓRNY TARAS: Babia Wieś • Bielice • Biedaszkowo • Błonie • Czersko Polskie • Glinki • Górzyskowo • Jary • Kapuściska • Łęgnowo • Szwederowo • Wilczak • Wyżyny • Zimne Wody • Wzgórze Wolności [edytuj] Gminy podmiejskieOd początku lat 90. rośnie liczba mieszkańców zurbanizowanych gmin podmiejskich powiązanych z Bydgoszczą: Osielska i Białych Błót, co jest wynikiem migracji ze ścisłych granic miasta. Od 1995 do 2005 liczba mieszkańców tych gmin wzrosła o 30 proc. Liczebność mieszkańców gmin wchodzących w skład I strefy miejskiej Bydgoszczy to ponad 20 tys. osób. [edytuj] Warunki naturalne Zobacz więcej w osobnych artykułach: warunki naturalne w Bydgoszczy, ochrona przyrody w Bydgoszczy, parki i tereny leśne w Bydgoszczy.[edytuj] RzekiPrzez Bydgoszcz przepływa Brda, która uchodzi do Wisły w Brdyujściu, wschodnia granica miasta (w dzielnicach Fordon i Brdyujście) przebiega na Wiśle, a za pomocą Kanału Bydgoskiego dotrzeć można do Noteci.Jest też malutka rzeczka Flis, przecinająca ulicę Grunwaldzką. [edytuj] Przyroda
Bydgoszcz jest otoczona ze wszystkich stron lasami. Dominują bory sosnowe, ale na północnych wysoczyznach są enklawy lasów liściastych, np. w okolicy Miedzynia, Osowej Góry, Opławca, Rynkowa, Fordonu. Na zboczu lasy są zróżnicowane gatunkowo. Z kolei w dolinie Wisły i Brdy spotkać można las łęgowy. W Rynkowie i lasach Osowej Góry znajdują się duże połacie borowin. [edytuj] Parki i tereny leśneBydgoszcz należy do miast o największej liczbie i powierzchni parków w Polsce (874 ha, drugie miejsce po Warszawie). [edytuj] Historia Zobacz więcej w osobnych artykułach: kalendarium bydgoskie, historia Bydgoszczy.
Według najnowszych badań, opartych o metodę dendrochronologiczną, gród bydgoski zbudowano w roku 1038. Pierwsza wzmianka o kasztelanie bydgoskim Suzzlaus de Budegac pochodzi z 1238. Wcześniejszą genezę ma osada i zbudowany w XII w. romański kościół pw. św. Idziego. Obecność romańskiego kościoła świadczy o wczesnym zasiedleniu i znaczeniu osady na Szlaku bursztynowym. W tym miejscu omijano Wisłę, pokonując brodem Brdę. We wczesnym średniowieczu gród graniczny na Kujawach, w XIII w. przejściowo w rękach Krzyżaków. 19 kwietnia 1346 Kazimierz III Wielki nadaje niemieckim zasadźcom, Johannowi Kesselhuth i Konradowi Prawa miejskie. W XVI w. miasto wzbogacone na handlu zbożem i solą. W 1555 otrzymało przywilej zakazujący Żydom osiedlania się w mieście. W latach 1772-1806 i 1815-1920 Bydgoszcz należała do zaboru pruskiego, (lata 1807-1815 to stołeczność nad departamentem w Księstwie Warszawskim). Po 1815 była stolicą jednej z dwóch rejencji Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W 1773 rozpoczęto budowę Kanału Bydgoskiego, który połączył Brdę z Notecią (a w konsekwencji Wisłę z Odrą). Od XIX w. znaczny rozwój, budowa linii kolejowych do Piły i – dalej – do Berlina, Gdańska, Torunia i Inowrocławia. W XIX w. najbardziej niemieckie miasto zaboru pruskiego (m.in. dzięki sztucznemu administracyjnemu odseparowaniu niemieckiego śródmieścia od polskich przedmieść), po 1920 również silny ośrodek mniejszości niemieckiej. W granice odrodzonej Polski Bydgoszcz wróciła 20 stycznia 1920, przejęta przez wojska wielkopolskie na mocy traktatu wersalskiego. Obecność w mieście silnego garnizonu niemieckiego uniemożliwiła wcześniej słabo uzbrojonej ludności polskiej miasta wsparcie powstania wielkopolskiego, którego zasięg w szczytowym okresie walk sięgnął wsi Brzoza Bydgoska, 3 km od granic miasta. W okresie II Rzeczypospolitej straciła władze wojewódzkie (tzn. rejencyjne w epoce zaborów) na rzecz najpierw Poznania, a potem Torunia (do 1939). 3 września 1939 doszło do walk jednostek polskich z niemieckimi dywersantami wspomaganymi przez miejscowych Niemców (m.in. członków Hitlerjugend). Część pojmanych Niemców rozstrzelano, innych wysiedlono. Propaganda niemiecka nadała tym wydarzeniom nazwę "Blutsonntag" – "krwawa niedziela" – w polskich źródłach spotyka się nazwę "dywersja bydgoska". Po wkroczeniu Wehrmachtu rozpoczęły się represje na ludności polskiej za udział w "krwawej niedzieli" – egzekucje i wywózki do obozów koncentracyjnych. W czasie II wojny światowej Bydgoszcz (jako Bromberg) włączona została do prowincji Gdańsk/Prusy Zachodnie jako siedziba rejencji). Niemcy zamordowali tu ok. 37 tysięcy mieszkańców. Po 1945 przeniesiono do Bydgoszczy stolicę województwa pomorskiego z Torunia (w woj. pomorskim Bydgoszcz znalazła się w 1938, wcześniej należała do wielkopolskiego). W 1973 włączono do Bydgoszczy pobliskie miasto Fordon. Od 1 stycznia 1999 miasto jest siedzibą wojewody kujawsko-pomorskiego i rządowej administracji wojewódzkiej. [edytuj] Prezydenci Miasta Zobacz więcej w osobnym artykule: prezydenci Bydgoszczy.Od 10 listopada 2002 funkcję Prezydenta Miasta Bydgoszczy pełni drugą kadencję z rzędu Konstanty Dombrowicz. W czasach wcześniejszych funkcję tę pełnili m.in. (w czasie II wojny światowej) burmistrzowie, nadburmistrzowie czy Komisarz Miasta (niem. Stadtkommissar, w okresie międzywojennym) prezydenci miasta bądź krótko po odzyskaniu niepodległości, Komisarz Generalny. Przed 1920, gdy Bydgoszcz znajdowała się pod zaborem Pruskim, w mieście władzę pełnili nadburmistrzowie (niem. Oberbürgmeister).
[edytuj] Turystyka Zobacz więcej w osobnych artykułach: obiekty turystyczne w Bydgoszczy, trasy turystyczne Bydgoszczy i okolic, baza noclegowa w Bydgoszczy i w powiecie bydgoskim.
Wielkim atutem Bydgoszczy jest przyroda. Miasto znajduje się na styku kilku krain geograficznych, a na krajobraz wpływają 4 wielkie cieki wodne: przepływająca przez całe miasto Brda, Wisła i po części również Noteć oraz zbudowany w latach 1772-1775 Kanał Bydgoski łączący Wisłę z Odrą. Kanał Bydgoski jest de facto śródlądowym łącznikiem pomiędzy Europą Zachodnią a Wschodnią, a jego zabytkowy system urządzeń hydrotechnicznych, jazów, śluz, wraz z otaczającym go wzdłuż brzegów parkiem sprawiają, iż od paru lat trwają starania o wpisanie Kanału na listę UNESCO. Bydgoski krajobraz to przede wszystkim Puszcza Bydgoska, wysoczyzny, doliny, parowy, jary, wały. Na obszarze miasta można znaleźć zarówno 2,5-kilometrowy tor regatowy, grodziska z XI w. (Wyszogród) oraz z VI-X w. (Zamczysko), ostoję dzikiego ptactwa na ostrowie na Brdzie, ośrodek wypoczynkowy (Janowo), sanatorium (Opławiec), jak i mnóstwo współczesnych budowli. Bydgoskie atrakcje dopełnia Wyspa Młyńska wraz z Wenecją Bydgoską (zespół kamienic nad Młynkówką przypominający włoską Wenecję) znajdujące się w ścisłym centrum (kilkaset metrów od Ratusza). Na Wyspie znajdują się też zabytkowe Spichrze oraz mennica (przez pewien okres jedyna czynna w Polsce). Bydgoszcz jest nazywana "małym Berlinem" z uwagi na podobną zabudowę, formę domów, ich surowe bryły z czerwonej cegły i piętno gotyku które były dziełem najwybitniejszych architektów. Rozległe Śródmieście słynie przede wszystkim z secesyjnej zabudowy, jak również eklektycznej i neobarokowej. Kilka obiektów w Bydgoszczy jest traktowanych jako symbol miasta i jednoznacznie jest kojarzonych z miastem, np. pomnik Łuczniczki z 1910, zespół spichrzy nad Brdą, dawniej monumentalna Fontanna Potop z 1904, a ostatnio nawet Przechodzący przez rzekę. W Bydgoszczy znajduje się również regionalne Muzeum Okręgowe mieszczące się w kilku budynkach rozsianych po całym mieście, bogate Pomorskie Muzeum Wojskowe (dawniej: Muzeum Tradycji Pomorskiego Okręgu Wojskowego) oraz jedyne w Polsce działające w czynnej aptece Muzeum Farmacji. Bydgoszcz to również mnóstwo pięknych obiektów sakralnych, 3 sanktuaria, stare średniowieczne, późnogotyckie, neogotyckie kościoły, Katedra Bydgoska z 1502, Bazylika Mniejsza pw. św. Wincentego a'Paulo, czyli jedyny w Polsce przedstawiciel stylu wzorowanego na rzymskim panteonie, czy kilka zakonów, które pozostawiły po sobie kilka obiektów, m.in. Kolegium Jezuickie z 1638 (ob. Ratusz bydgoski) czy kościół klarysek, z którego wieży codziennie w południe grany jest hejnał bydgoski. Na przestrzeni wieków Bydgoszcz straciła wiele nieodżałowanych zabytków, m.in. średniowieczny Zamek Bydgoski (obecnie z jego cegieł zbudowano Kościół pw. św. Andrzeja Boboli), monumentalny Teatr Miejski z 1896, romański kościół pw. św. Idziego z połowy XII w., czy też kilka spalonych i zburzonych spichlerzy nad Brdą. II wojna światowa przyniosła również swoją pożogę. Zburzono m.in. kościół jezuicki na Starym Rynku czy synagogę żydowską (zachowała się druga, mniejsza w Fordonie, która wykorzystywana była jako kino, obecnie zrujnowana). Z drugiej jednak strony w podbydgoskich lasach Niemcy po wojnie zostawili mnóstwo potencjalnych atrakcji turystycznych: W lasach na terenie Zakładów Chemicznych "Zachem" w południowo-wschodniej części miasta znajduje się pohitlerowska fabryka dynamitu i materiałów wybuchowych DAG, której system podziemnych tuneli ma długość blisko 2 km. Tunele budowano na czterech różnych głębokościach – w niektórych miejscach przecinają się ze sobą. Niektóre budynki stoją przy skarpach pagórkowatego terenu, więc podróż tunelem kończy się np. na czwartym piętrze innego obiektu. Poza tym w podbydgoskich lasach znajdują się liczne schrony, "osiedla awaryjne", budynki wojskowe, a nawet tajna wyrzutnia pocisków rakietowych. Strona polska pozostawiła po sobie wał obronny Wojska Polskiego w Kruszynie-Osówcu. Do współczesnych atrakcji turystycznych można z pewnością zaliczyć współczesne budowle, a w szczególności budowany od 1973 roku charakterystyczny gmach Opery Nova, bydgoską Dzielnicę Muzyczną z gmachem Filharmonii Pomorskiej, bydgoski Tramwaj wodny oraz tzw. "Nowe Spichrze", czyli położony w sąsiedztwie zabytkowych spichrzy nad Brdą Bank Rozwoju Eksportu S.A. (BRE), który w 2000 uzyskał I nagrodę w ogólnopolskim konkursie "Życie w architekturze" za najlepsze obiekty zaprojektowane i zrealizowane w latach 1989-1999. Bydgoszcz to również ogromna baza noclegowa Znajdują się tu aż 3 hotele klasy "prestiż" (4-gwiazdkowe), czwarty zostanie oddany w 2007, w tym słynny secesyjny Hotel "Pod Orłem" z 1896. Wokół Bydgoszczy wytyczono wiele szlaków pieszych, rowerowych (przebiega tu m.in. najdłuższa w Europie Międzynarodowa Trasa Rowerowa R-1). Miasto słynie również z turystyki wodnej na Brdzie, za sprawą spływów kajakowych. [edytuj] Komunikacja Zobacz więcej w osobnym artykule: komunikacja w Bydgoszczy.[edytuj] TranzytPrzez Bydgoszcz przebiegają ważne drogi krajowe – DK10 z Lubieszyna do Płońska, DK5 (E-261) ze Świecia do Lubawki, DK80 z Pawłówka do Lubicza oraz DK25 z Bobolic do Oleśnicy. Bydgoszcz posiada południową obwodnicę miasta. Planowana jest budowa drogi szybkiego ruchu S5, którą ma przebiegać DK5. [edytuj] Drogi ekspresowe[edytuj] Komunikacja miejska
Obsługę komunikacji zbiorowej w Bydgoszczy, na zlecenie ZDMiKP, świadczy kilka firm. Wiodącym przewoźnikiem są Miejskie Zakłady Komunikacyjne MZK Bydgoszcz. Linie miejskie obsługują również: PKS Bydgoszcz spółka z o. o., GROS-FOR-BUS spółka z. o. o. i od stycznia 2008 r. także Mobilis sp. z o. o.. Na rynku znajdują się także prywatni przewoźnicy. Świadczą oni usługi busowe. W Bydgoszczy istnieje 38 linii autobusowych komunalnych oraz kilkanaście prywatnych. Po mieście poruszać się można również 8 liniami tramwajowymi oraz tramwajem wodnym. Władze miasta stawiają na rozwój połączeń tramwajowych. W najbliższych latach istniejąca trakcja ma zostać zmodernizowana. Planowane jest zbudowanie nowej trakcji do Dworca PKP i do Fordonu. Obecnie unowocześniany jest taboru autobusowy oraz tramwajowy. Od marca 2007 roku z bydgoskich ulic "zniknęły" legendarne autobusy marki Ikarus z ręczną skrzynią biegów, pozostał tylko jeden tego typu a zastąpiły je Mercedesy O345G, O530 i O530G, w użyciu jest jeszcze 30 Ikarusów 280 z automatyczną skrzynią. W 2008 roku na szynach pojawią się 2 nowe tramwaje niskopodłogowe. [edytuj] Kolej
Bydgoszcz jest ważnym węzłem kolejowym. Przez miasto przebiega na kierunku południe-północ węglowa magistrala kolejowa łącząca Śląsk z portem w Gdyni – obecnie w planach jest jej modernizacja i podniesienie standardu dla umożliwienia osiągania prędkości 120 km/h. Kolejna linia łączy Bydgoszcz z Berlinem. W kierunku południowym wybiegają z miasta cztery inne linie kolejowe do: Szubina, dwie linie do Inowrocławia (dalej do Poznania) oraz linia łącząca Bydgoszcz z Toruniem (dalej do Warszawy). W kierunku wschodnim wybiega jedna linia do Unisławia (nieczynna). Operatorami przewozów kolejowych (pasażerskich) w województwie są dwa podmioty: Arriva PCC (na liniach nie zelektryfikowanych) oraz na pozostałych liniach Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna. Miasto posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z większością dużych miast w kraju, a także Berlinem. W granicach administracyjnych miasta znajduje się pięć dworców kolejowych: Główny, Leśny, Wschodni, Bydgoszcz Emilianowo (nieczynny) i Bydgoszcz Fordon (nieczynny) a także przystanki: Osowa Góra, Zachód, Rynkowo, Rynkowo-Wiadukt, Bielawy, Brdyujście (nieczynny), Łęgnowo, Akademia (nieczynny), Żółwin (nieczynny).W planach jest wybudowanie przystanku Bydgoszcz-Błonie, oraz dworca kolejowego Bydgoszcz-Lotnisko. Projektowana jest nowoczesna linia SKM pod nazwą BiT-City, łącząca dworce w Bydgoszczy, w tym ten jeszcze niewybudowany przy bydgoskim porcie lotniczym, z dworcami kolejowymi w Toruniu, z przystankami na trasie. Jej przebieg jest obecnie uzgadniany. Linia ta wymaga modernizacji infrastruktury kolejowej i zakup odpowiedniego taboru, aby rozwinąć prędkości do 160 km/h. Obecnie uruchomiono konwencjonalny serwis podmiejski na tej trasie pod tą nazwą. [edytuj] Lotnictwo[edytuj] Międzynarodowy port lotniczy
Międzynarodowy Port Lotniczy im. Ignacego Jana Paderewskiego Bydgoszcz-Szwederowo (kod IATA: BZG, kod ICAO: EPBY) zlokalizowany jest około 3 km na południe od centrum Bydgoszczy (połączenie zapewnia autobusowa linia nr 80). Lotnisko to, zbudowane w czasach I wojny światowej, weszło do użytku cywilnego w 1929. Obecnie posiada ono utwardzoną drogę startową o wymiarach 2500 x 60 m i jest 10. najruchliwszym portem lotniczym kraju. Zgodnie z planem rozbudowy na lata 2007-2013, zawartym na stronie internetowej portu w sekcji "Plany rozwoju", przewidywane jest przedłużenie drogi startowej i drogi kołowania, modernizacja oświetlenia nawigacyjnego, oraz rozbudowa płyty postojowej samolotów i utworzenie miejsca do ich odladzania. Port lotniczy obsługują loty rejsowe linii Jet Air, LOT i Ryanair. Odprawiane są także letnie loty czarterowe i loty lotnictwa ogólnego (ang.: general aviation). [edytuj] Lotnisko aerokluboweBydgoszcz posiada również drugie lotnisko, lotnisko Bydgoszcz-Biedaszkowo (kod ICAO: EPBD), bedące w posiadaniu Aeroklubu Bydgoskiego i funkcjonujące jako stacjonarna baza śmigłowca LPR-u i lotnisko lotnictwa ogólnego. Lotnisko znajduję się w tym samym kompleksie co Miedzynarodowy Port Lotniczy, z oddzielnym dojazdem i wejściem głównym od strony Biedaszkowa. Lotnisko posiada nieczynną betonową drogę startową na kierunku 13/31 o wymiarach 1000 x 50 metrów. Używane są oboczne pasy trawiaste o wymiarach 650 x 100, 650 x 100 i 590 x 100 m. Współrzędne geograficzne lotniska (środek nieczynnego betonowego pasa): 53°06'11" N 17°57'20" E. [edytuj] Wypożyczalnie samochodówObecnie w Bydgoszczy działa szereg wypożyczalni samochodów, w tym agencje o zasięgu międzynarodowym[potrzebne źródło]. [edytuj] Gospodarka Zobacz więcej w osobnych artykułach: gospodarka Bydgoszczy, Bydgosko-Toruński Okręg Przemysłowy.Bydgoszcz jest ósmym miastem pod względem liczby mieszkańców w kraju i jednym z najsilniejszych na Kujawach i Pomorzu ośrodków gospodarczych. [edytuj] Centra Handlowe w mieście
Hipermarkety: Budowlane: Elektroniczne W Planach: IKEA Supermarkety
ok. 30 dyskontów spożywczych... [edytuj] Firmy lokalneStruktura przemysłu jest różnorodna i rozbudowana:
|
