|
narzędziaW innych językach
|
BrukselaWspółrzędne: 50°50' N 04°21' E
Bruksela (fr. Bruxelles, niderl. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne. Oprócz miasta na prawach gminy, nazwą Bruksela określa się także region stołeczny Bruksela, który skupia również 18 innych gmin (między innymi Anderlecht, Etterbeek, Sint-Gillis, Ukkel, Schaarbeek) i liczy około 1 mln mieszkańców. Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich.
[edytuj] Dane ogólneBruksela jest siedzibą króla i parlamentu belgijskiego, a ponadto jest siedzibą NATO, Euroatomu i kilkudziesięciu międzynarodowych organizacji. Bruksela jest ponadto siedzibą instytucji Unii Europejskiej. Ważny ośrodek handlowy, bankowo – finansowy i kulturalno-naukowy kraju. Siedziba dwóch królewskich akademii umiejętności (walońskiej i flamandzkiej), Królewskiej Akademii Sztuki (zał. 1711), Biblioteki Królewskiej (zał. 1837); dwa uniwersytety (ULB i VUB), konserwatorium i instytuty naukowo-badawcze, teatry, 30 muzeów. [edytuj] HistoriaPierwsze wzmianki o mieście pochodzą z roku 966, wtedy była to osada obronna. Później Bruksela była stolicą krainy historycznej Brabancji. Od XIII wieku miasto rozwinęło się jako znaczący i prężny ośrodek tkactwa oraz ważny przystanek na szlaku handlowym z Brugii do Kolonii. Powstało wówczas dzisiejsze centrum miasta z rynkiem (Grand Place) W 1695 r. miasto poważnie ucierpiało w wyniku najazdu króla Francji, Ludwika XIV. Austriacki minister pełnomocny w roku 1769 założył w Brukseli "Towarzystwo Literackie" (Literarische Gesellschaft), które było zaczątkiem przyszłej Belgijskiej Akademii Nauk. W roku 1830 Bruksela została stolicą niepodległej Belgii. Rok później król Leopold I nakazał wyburzenie murów obronnych i rozbudowę miasta. Rozwój ten kontynuował jego następca, Leopold II. W latach 60. XIX w. burmistrz Jules Anspach zapoczątkował wielką "sanację" i przebudowę miasta. Dokonano wyburzeń zabudowy wzdłuż rzeki Senne, jej kanalizacji; przebito (na wzór "bulwarów" Haussmanna) szeroką ulicę między dworcami Midi i Nord, zbudowano Giełdę, stworzono nową dzielnicę wokół Notre-Dame-aux-Neiges, przedłużono avenue Louise, rue de la Régence i rue Belliard, stworzono Parc du Cinquantenaire. Stworzono nowy system dystrybucji wody i gazu. W czasie drugiej wojny światowej Bruksela ucierpiała w wyniku bombardowań z lat 1940 oraz 1943-1944. Po wojnie miasto stało się centrum zjednoczonej Europy; od 1958 mieści się tutaj siedziba EWG, późniejszej Wspólnoty Europejskiej. W 1967 została tu również przeniesiona z Paryża kwatera główna NATO. [edytuj] Zabytki i turystykaCentralnym punktem miasta jest Grand Place z gotyckim ratuszem (Hôtel de Ville) z XV wieku i zabytkowymi kamienicami oraz Domem Króla (Maison du Roi). Dom Króla to pałac, pochodzący z XVI wieku, w którym obecnie znajduje się Muzeum Miejskie (między innymi z ceramiki i wyrobami ze srebra). W pobliżu placu znajdują się galerie św. Huberta z XIX wieku, ze sklepami galeriami, kafejkami i restauracjami kuchni z całego świata. Między Pałacem Królewskim i siedzibą parlamentu Belgii, czyli Pałacem Narodów znajduje się reprezentacyjny Park Brukselski. Katedra św. Michała i św. Guduli (fr. Cathédrale Saints-Michel-et-Gudule) z XII wieku słynie z pięknych szesnastowiecznych witraży. Kościół Notre Dame du Sablon, zbudowany w stylu gotyckim znajduje się na placu Grand Sablon. Po średniowiecznych fortyfikacjach pozostała Czarna Wieża (Tour Noir). Na całym świecie znany jest jeden z symboli miasta Manneken Pis, czyli figurka siusiającego chłopca z 1619 roku. Żeńskim odpowiednikiem chłopca jest Jeanneke Pis figurka z 1987 roku. W Brukseli można odnaleźć liczne przykłady architektury secesyjnej. [edytuj] AtomiumZbudowany z okazji Expo 1958, 103-metrowej wysokości model kryształu żelaza (powiększonego 150 miliardów razy). Składa się z 9 stalowych sfer o średnicy 18 metrów i łączących je 20 korytarzy, każdy o długości ok. 40 m. Na sam szczyt budowli można wyjechać windą. Z okien najwyższej sfery widać panoramę Brukseli, a także Mini Europę – kompozycję miniaturowych obiektów z najpiękniejszych miast w Europie, która znajduje się w pobliskim Bruparku. W innych znajdują się wystawy dotyczące mody, mebli i stylu życia lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Konstruktorem budowli jest André Waterkeyn. Znajduje się ona w Laeken, należącym do zespołu miejskiego Brukseli. (zdjęcie) [edytuj] Muzea
[edytuj] GospodarkaDuży ośrodek przemysłowy; m.in. włókiennictwa (wyrób koronek), montaż samochodów (Citroën, Renault, Volkswagen), piwowarstwa, hutnictwa metali nieżelaznych, elektroniki. Wielki ośrodek finansowo-handlowy (giełda, banki międzynarodowe). [edytuj] TransportNajwiększy belgijski węzeł kolejowy (stacje: Delta i Bruxelles-Luxembourg) i drogowy oraz port śródlądowy, połączony kanałem z Antwerpią, trzy linie metra, Międzynarodowy Port Lotniczy Zaventem i Port Lotniczy Charleroi, położony 46 km na południe od centrum Brukseli. [edytuj] JęzykMiasto Bruksela wraz z całym regionem stołecznym posiada oficjalnie status obszaru dwujęzycznego, gdzie działają dwie wspólnoty językowe: flamandzka i francuska. Równoprawne języki urzędowe to francuski, którym posługuje się większość ludności (85-90%), oraz niderlandzki (10-15% ludności). Zasada dwujęzyczności jest ściśle przestrzegana m.in. w odniesieniu do nazw ulic, znaków drogowych, wszelkich oficjalnych obwieszczeń, itp. Każda z grup językowych posiada odrębne szkoły, uczelnie, biblioteki, teatry. [edytuj] Miasta partnerskie[edytuj] Linki zewnętrzne
Stolice Europy
Amsterdam (konstytucyjna), Holandia • Andora, Andora • Ateny, Grecja • Belgrad, Serbia • Berlin, Niemcy • Berno, Szwajcaria • Bratysława, Słowacja • Bruksela, Belgia • Budapeszt, Węgry • Bukareszt, Rumunia • Douglas, Wyspa Man • Dublin, Irlandia • Gibraltar, Gibraltar • Haga (siedziba rządu), Holandia • Helsinki, Finlandia • Kijów, Ukraina • Kiszyniów, Mołdawia • Kopenhaga, Dania • Lizbona, Portugalia • Londyn, Wielka Brytania • Longyearbyen, Svalbard • Lublana, Słowenia • Luksemburg, Luksemburg • Madryt, Hiszpania • Mińsk, Białoruś • Monako, Monako (państwo-miasto) • Moskwa, Rosja • Oslo, Norwegia • Paryż, Francja • Podgorica, Czarnogóra • Praga, Czechy • Prisztina, Kosowo • Reykjavík, Islandia • Ryga, Łotwa • Rzym, Włochy • Saint Helier, Jersey • Saint Peter Port, Guernsey • San Marino, San Marino • Sarajewo, Bośnia i Hercegowina • Skopje, Macedonia • Sofia, Bułgaria • Sztokholm, Szwecja • Tallinn, Estonia • Thorshavn, Wyspy Owcze • Tirana, Albania • Tyraspol, Naddniestrze • Vaduz, Liechtenstein • Valletta, Malta • Warszawa, Polska • Watykan, Watykan (państwo-miasto) • Wiedeń, Austria • Wilno, Litwa • Zagrzeb, Chorwacja
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||