|
|
narzędzia |
Bazylika Mariacka Wniebowzięcia NMP w Gdańsku
Jest to największy kościół ceglany w Polsce i jeden z największych kościołów w ogóle.
[edytuj] HistoriaPoczątkowo w tym miejscu stał 6-przęsłowy kościół o układzie bazylikowym z niską wieżą zbudowany w latach 1343- ok. 1360. Pozostałościami po tym pierwotnym kościele są filary korpusu nawowego i 2 najniższe kondygnacje wieży. W 1379 roku mistrz murarski Henryk Ungeradin rozpoczął wznoszenie obecnego kościoła pod niemiecką nazwą Marienkirche. Do roku 1447 ukończono część wschodnią, w latach 1452-66 podwyższono wieżę o 2 kondygnacje. Od 1485 roku przy budowie pracował architekt Hans Brandt - jego udziałem wzniesiono korpus nawowy. Budowę ostatecznie ukończono po roku 1496 pod kierunkiem Henryka Haetzla, który w latach 1499-1502 dokonał przesklepienia całego wnętrza. Tragiczna dla świątyni była II wojna światowa: w 1945 roku spłonęły dachy, większość sklepień runęła, a duża część wyposażenia uległa zniszczeniu. Rekonstrukcję kościoła ukończono w roku 1956, a wysokie hełmy narożnych wieżyczek odtworzono dopiero po roku 1970. W XVII wieku, obok kościoła Mariackiego, zaczęto budować Kaplicę Królewską. [edytuj] ArchitekturaKościół jest trójnawową halą o rozbudowanym i bogatym programie przestrzennym: trójnawowy transept i również trójnawowe prezbiterium tworzą we wschodniej części wrażenie przestrzeni centralnej, w której wszystkie kierunki są prawie równoważne, co było ideałem późnogotyckiej architektury miejskiej. Pewne nieregularności planu w miejscu połączenia północnego ramienia transeptu z prezbiterium wynikają z konieczności dostosowania się do istniejącej zabudowy miejskiej. Popisem mistrzostwa architekta są sklepienia, częściowo rekonstruowane po ostatniej wojnie. W nawie głównej, transepcie i prezbiterium są to sklepienia sieciowe o bogatym układzie żeber, w nawach bocznych - sklepienia kryształowe. Wygląd zewnętrzny kościoła zdominowany przez gładkie płaszczyzny ścian, w których znajdują się wysokie ostrołukowe okna. Takie ukształtowanie ścian zewnętrznych stało się możliwe dzięki wprowadzeniu skarp do wnętrza kościoła i utworzeniu między nimi kaplic. Od góry elewacje zamykają szczyty, które są dzielone pinaklami. Z naroży wyrastają ośmioboczne wieżyczki nakryte spiczastymi hełmami (zrekonstruowanymi po roku 1970). [edytuj] Liczby
[edytuj] Wyposażenie wnętrzaNajcenniejszy element wyposażenia, tryptyk "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga (1467-73), jest przechowywany w Muzeum Narodowym w Gdańsku (w kościele znajduje się jego kopia).
Wśród pozostałych dzieł znajdują się czołowe zabytki malarstwa i rzeźby gotyckiej, manierystycznej i barokowej w Polsce. Część z nich po roku 1945 znalazła się w Muzeum Narodowym w Warszawie, przy czym ostatnio niektóre z nich powróciły do Gdańska:
[edytuj] Organy
Organy wybudowała w 1985 roku niemiecka firma Braci Hillebrand z Isernhagen koło Hannoveru. Instrument nawiązuje ściśle do starych organów Mertena Friesena z lat 1625-1629, które spłonęły w czasie II Wojny Światowej. Ozdobą owego dzieła jest manierystyczny prospekt organów z Kościoła św. Jana w Gdańsku, datowany na lata 1625-1627. Instrument posiada 46 głosów oraz pełną trakturę mechaniczną, wzorowaną na dawnym instrumencie Friesena. Całość materiału jest rozmieszczona przestrzennie w czterech sekcjach: Hauptwerk - 11 głosów, Brustwerk - 10 głosów, Rückpositiv - 12 głosów, Pedal - 13, głosów rozłożonych w dwóch symetrycznych wieżach pedałowych. [edytuj] DzwonyW wieży dzwonowej znajdują sie dwa dzwony: Gratia Dei o tonie uderzeniowym fis0 i wadze 7 850 kg, odlanym w roku 1970 w ludwisarni Janusza Felczyńskiego w Przemyślu, oraz mniejszym, o wadze 2 600 kg, dzwonie Ave Maria, o tonie uderzeniowym cis0. [edytuj] Zobacz też[edytuj] Linki zewnętrzne |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
