Baleary

Comunitat Autònoma de les Illes Balears Comunidad Autónoma de las Islas Baleares Baleary
Herb Balearów Flaga Balearów
Hymn: La Balanguera
Stolica	Palma de Mallorca
Powierzchnia • razem • proc. Hiszpanii	17. miejsce 5014 km² 1%
Populacja (2005) • liczba ludności • gęstość • proc. Hiszpanii	14. miejsce 1 001 062 199,6 os./km² 2,2%
Język urzędowy	hiszpański, kataloński
Reprezentacja w parlamencie • Kongres • Senat	8 5

Baleary (hiszp: Islas Baleares, kat. Illes Balears) – archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego, w pobliżu wschodniego wybrzeża Hiszpanii, o powierzchni 5014 km². Baleary liczą ok. 1 mln mieszkańców, w większości Katalończyków.

Baleary są wspólnotą autonomiczną oraz prowincją Hiszpanii ze stolicą w Palma de Mallorca.

[edytuj] Archipelag

W skład archipelagu wchodzi ok. 200 wysp i niezamieszkanych malutkich wysepek o łącznej powierzchni 5 tys. km². Najważniesze wyspy:

wyspa	powierzchnia	ludność
Majorka	3600 km²	777 821
Minorka	668 km²	86 697
Ibiza	572 km²	111 107
Formentera	82 km²	7 506
Cabrera	17 km²	b.d.
Conejera	b.d.	b.d.

To jest artykuł z cyklu Katalonia

Język:

Podstawowe informacje

Gramatyka

Ortografia i fonologia

Institut d'Estudis Catalans

Acadèmia Valenciana de la Llengua

Historia:

historia Katalonii · Hrabiowie Barcelony

Królestwo Aragonii · Pokój pirenejski

Konstytucje katalońskie

Nueva Planta

Geografia:

Kraje katalońskie

Katalonia · Walencja · Baleary

Katalonia Północna · Pas Zachodni

Andora · Alghero

Portal Katalonia

[edytuj] Gospodarka

Rozwój turystyki zmienił gospodarkę Balearów. Obecnie ponad 70% ludności zatrudnione jest w sektorze usług. Najbardziej rozwiniętymi gałęziami przemysłu są przemysł tekstylny, obuwniczy, skórzany, a także rzemiosło. Uprawia się m.in. zboże, oliwki, migdały, winorośl, figi, cytrusy. Hoduje się także m.in. owce, bydło i trzodę chlewną. Ludność zajmuje się również rybołówstwem. Baleary mają dobrze rozwniniętą komunikację lotniczą oraz morską między wyspami jak i z Hiszpanią.

[edytuj] Turystyka

Balearska gospodarka nastawiona jest na turystykę, archipelag odwiedzany jest każdego roku przez 5 milionów turystów. Posiadają dobrze rozwiniętą infrastrukturę hotelową i wiele kąpielisk.

[edytuj] Klimat

Na Balearach panuje łagodny i ciepły klimat śródziemnomorski. Temperatury latem przekraczają zwykle 30 stopni, zimą rzadko spadają poniżej 5.

[edytuj] Kultura

Święta

Styczeń

Wigilia dnia św.Antoniego - na Majorce; calonocne tańce i zabawy wokól ognisk w przebraniach

Błogosławieństwo św.Antoniego- w Sa Pobla na Majorce; dzień uświetniają kolorowe procesje

Procesja Trzech Uderzeń- w Ciutadelli na Majorce; upamiętnia zwycięstwo Alfonsa III nad Maurami odniesione w tym mieście w 1287 roku Dzień Świętego Sebastiana- Pollençy na Majorce; obchodzony z procesjami, którym towarzyszą karuzele- dwaj mlodzi tancerze w kartonowych kostiumach przedstawiających konie, udających koński chód;

Luty

Karnawał- całe Baleary; post popzedzają parady i marsze kostiumowe

Marzec/Kwiecień

Wielki Tydzień (Semana Santa)-całe Baleary,

Maj

Festa de Nostra Senyora de la Victōria - w Port de Soller na Majorce; bitwa chrześcijan z niewiernymi upamiętniająca zwycięstwo nad tureckimi piratami w 1561r.

Czerwiec

Festa de Sant Juan- w Ciutadelli na Minorce; pojedynki rycerskie, muzyka ludowa, tańce i procesje

Lipiec

Dia de Virgen de Carmen( święto patronki marynarzy i rybaków)- całe Baleary; odbywa się święcenie lodzi, a także parady

Sierpień

Mare de Déu dels Àngels- w Pollençy na Majorce; upamiętnia bitwę między chrześcijanami, a Maurami

Cavallet- w Felanitx na Majorce; trwająca cały tydzień fiesta

Wrzesień

Narodziny NMP- w Alaro na Majorce; święto połączone z pielgrzymka do kaplicy na wzgórzu w Castell ďAlaro

Grudzień

Dia de Sant Frances- w Sant Francesc Xavier na Formenterze

Boże Narodzenie - całe Baleary; szczególnie malownicze w Palmie na Majorce gdzie wystawia się misteria

[edytuj] Historia

Wyspy były kolonizowane przez Fenicjan, Kartagińczyków, Rzymian (od 123 p.n.e. do V w. n.e.), Arabów (po VIII wieku), Turków, Wandalów, Bizancjum (ok. 554) i Wizygotów. Po chrześcijańskiej rekonkwiście (1229-1235), za panowania króla Jaime I, otrzymały dużą niezależność w obrębie korony aragońskiej. Przez pewien czas istniało nawet osobne królestwo Majorki.

W wyniku wojny o sukcesję hiszpańską, w latach 1708-1802, Minorka znajdowała się pod panowaniem brytyjskim (następnie francuskim), co znajduje swoje odzwierciedlenie m. in. w jej architekturze. Podczas wojny domowej w Hiszpanii część Balearów została opanowana przez nacjonalistów.

W 1983 roku wyspy otrzymały status wspólnoty autonomicznej.

p • d • e

Prowincje Hiszpanii

A Coruña • Álava • Albacete • Alicante • Almería • Asturia • Ávila • Badajoz • Baleary • Barcelona • Biscay • Burgos • Cáceres • Castellón • Ciudad Real • Cuenca • Girona • Granada • Guadalajara • Guipúzcoa • Huelva • Huesca • Jaén • Kadyks • Kantabria • Kordowa • La Rioja • León • Lleida • Lugo • Madryt • Málaga • Melilla • Murcja • Nawarra • Orense • Palencia • Las Palmans • Pontevedra • Salamanka • Santa Cruz de Tenerife • Saragossa • Segowia • Sewilla • Soria • Tarragona • Teruel • Toledo • Valladolid • Walencja • Zamora

 

p • d • e

Wspólnoty autonomiczne Hiszpanii

Andaluzja • Aragonia • Asturia • Baleary • Estremadura • Galicja • Kantabria • Kastylia-León • Kastylia-La Mancha • Katalonia • Kraj Basków • La Rioja • Madryt • Murcja • Nawarra • Walencja • Wyspy Kanaryjskie

 

p • d • e

Prowincje rzymskie około 120 r. n.e.

Achaea • Aegyptus • Africa • Alpes Cottiae • Alpes Maritimae • Alpes Poenninae • Arabia Petraea • Armenia Inferior • Asia • Baleares • Britannia • Bithynia • Cappadocia • Cilicia et Cyprus • Commagene • Corsica et Sardinia • Creta et Cyrenaica • Dacia • Dalmatia • Epirus • Galatia • Gallia Aquitania • Gallia Belgica • Gallia Lugdunensis • Gallia Narbonensis • Germania Inferior • Germania Superior • Hispania Baetica • Hispania Tarraconensis • Hispania Lusitania • Italia • Iudaea • Lycaonia • Lycia • Macedonia • Mauretania • Moesia • Noricum • Numidia • Osroene • Pannonia • Pamphylia • Pisidia • Pontus • Raetia • Sicilia • Sophene • Syria • Thracia