6 Pomorska Dywizja Piechoty

17 stycznia 1945 sforsowała Wisłę i weszła do Warszawy. W lutym walczyła o przełamanie Wału Pomorskiego, a następnie o Kołobrzeg. 16 kwietnia sforsowała Odrę w rejonie Siekierek i toczyła walki o wał Starej Odry. Jako pierwsza wielka jednostka Wojska Polskiego dotarła 3 maja do Łaby, a jej żołnierze spotkali się z oddziałami amerykańskiej 9 Armii.

Po zakończeniu działań wojennych w składzie wojsk okupacyjnych. Od 19 czerwca 1945 do 3 listopada pełniła służbę graniczną. Rozkazem Naczelnego Dowódcy WP Nr 0305/Org. z 10 listopada 1945 dywizja przeszła na etaty czasu pokojowego. Jej sztab stacjonował od stycznia 1946 w Krakowie. Rozkazem MON Nr 0048/Org. z 15 czerwca 1957 przeformowano dywizję i zmieniono jej nazwę na 6 Pomorską Dywizję Powietrzno - Desantową.

[edytuj] Formowanie

Formowanie 6 Dywizji Piechoty pod dowództwem sowieckiego płk. Gienadija Szejpaka rozpoczęło się 5 lipca 1944 w rejonie Żytomierza na Ukrainie. Trzon dywizji stanowili miejscowi Polacy, którzy poprzez wstąpienie do służby, pragnęli wydostać się z "nieludzkiej ziemi" i powrócić do ojczyzny. Latem 1944 r. przeniesiono jej rejon formowania na zajęte przez Armię Czerwoną ziemie polskie. W Przemyślu i okolicach kontynuowano szkolenie. W dniach 18 i 19 października 1944 r. żołnierze złożyli przysięgę wojskową w Przemyślu, skąd, w grudniu tegoż roku, wyruszyli na front. Krótko po utworzeniu podporządkowano ją nowo tworzonej 3 Armii WP, lecz ostatecznie weszła w skład 1 Armii WP.

[edytuj] Działania zbrojne

W lutym uczestniczyła w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego, a następnie w bardzo ciężkich zmaganiach o Kołobrzeg. Od marca do kwietnia 1945 6 DP zajmowała pozycje obronne na wybrzeżu Bałtyku, po czym została skierowana nad Odrę i włączona do sił biorących udział w Operacji Berlińskiej.

16 kwietnia 1945 r. dywizja sforsowała Odrę w rejonie mostu koło Siekierek. 17 kwietnia nacierała na prawym skrzydle Armii. Odparła dwa kontrataki i do wieczora osiągnęła rejon Paulshof. 19 kwietnia przez cały dzień toczyła walkę o wał Starej Odry. Wieczorem dywizja otrzymała rozkaz przejścia do drugiego rzutu. Od 20 do 23 kwietnia pozostawała w odwodzie Armii. 24 kwietnia sforsowała Kanał Hohenzollernów i nacierała w kierunku zachodnim. Jako pierwsza wielka jednostka Wojska Polskiego dotarła 3 maja do Łaby, gdzie jej żołnierze spotkali się z oddziałami amerykańskiej 9 Armii.

[edytuj] Dywizja w okresie pokoju

Po kapitulacji Niemiec 8 maja 1945 6 DP została przebazowana na ziemie polskie, gdzie powierzono jej zadanie ochrony granic na zachodzie i południu. 30 września 1945 6 DP otrzymała sztandar ufundowany przez społeczeństwo Andrychowa, w którym stacjonowało wówczas jej dowództwo (przeniesione z Chrzanowa). W styczniu 1946 r. dowództwo i sztab dywizji oraz 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty i niektóre inne jednostki zostały przeniesione do Krakowa. Pozostałe rozlokowano w Wadowicach i Tarnowie. Za męstwo wykazane w walkach toczonych z Niemcami na Pomorzu Zachodnim 6 DP została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i otrzymała wyróżniające miano "Pomorskiej", zaś jej pułki miana "Kołobrzeskich". W latach 1946-1947 część jej pododdziałów (2 i 6 kombinowany pułk piechoty – ok. 1900 żołnierzy) pod dowództwem płk. Wiktora Sienickiego uczestniczyła w składzie Grupy Operacyjnej "Wisła" w akcji wysiedlania ludności ukraińskiej, tocząc także walki z oddziałami UPA (akcja "Wisła").

[edytuj] W osłonie granicy

Po zakończeniu działań wojennych 6 DP weszła w skład wojsk okupacyjnych i została przegrupowana do rejonu Belendorf, gdzie stacjonowała do dnia 15 czerwca 1945.

Dowódca 1 Armii WP gen. broni Stanisław Popławski rozkazem nr 00151 z 14 czerwca 1945 nakazał 6 DP zamknąć zachodnią granicę Polski na lewym brzegu Nysy Łużyckiej, na odcinku od jej ujścia do Odry po granicę z Czechosłowacją. Do 19 czerwca 1945 dywizja obsadziła odcinek : Priebus – Zittau.

W okresie służby granicznej po zachodniej stronie Nysy dyslokacja 6 Dywizji Piechoty przedstawiała się następująco:

W lipcu 1945, po zluzowaniu przez związki taktyczne 2 Armii WP, dywizja rozpoczęła ochronę południowej granicy. Przegrupowała się w rejon: Cieszyn – Piwniczna. Sztab rozlokował się w Wadowicach . Od 20 lipca 1945 jej oddziały rozpoczęły służbę graniczną :

Służbę graniczną 6 Dywizja Piechoty pełniła do 3 listopada 1945. Po tej dacie jednostki dywizji przekazały ochraniane odcinki granicy państwowej oddziałom WOP i przegrupowały się do miejsc stałej dyslokacji.

[edytuj] Dywizja w stałych garnizonach

Rozkazem Naczelnego Dowódcy WP Nr 0305/Org. z 10 listopada 1945 dywizja przeszła na etaty czasu pokojowego, a jej oddziały stacjonowały w:

Jednostki , które według etatu stanu wojennego wchodziły w skład dywizji, zostały rozformowane. Były to:

[edytuj] Kolejne zmiany organizacyjno dyslokacyjne

W grudniu 1945 przedyslokowano z Wadowic do Oświęcimia 13 Samodzielny Batalion Saperów (w marcu 1946 do Krakowa; we wrześniu 1948 do Dębica ), a w styczniu 1946 do Krakowa przeniesiono dowództwo i sztab dywizji, 16 Kołobrzeski Płk Piechoty i inne jednostki dywizyjne. Pozostałe rozlokowano w Wadowicach i Tarnowie.

W 1948 dyslokowano z Wadowic do Tarnowa 14 Pułk Piechoty, a 18 Pułk Piechoty z Krakowa do Wadowic.

Rozkazem Naczelnego Dowódcy WP Nr 046/Org. z 27 lutego 1946 do 31 marca 1946 przeniesiono dywizję na etaty o stanie osobowym 3998 wojskowych i 35 kontraktowych, a pod koniec roku rozkazem Naczelnego Dowódcy WP Nr 0208/Org. z 22 listopada 1946 przeformowano ją na nowe etaty DP Typu B o stanie 5015 wojskowych i 51 pracowników kontraktowych. Rozkazem MON Nr 0168/Org. z 16 września 1948 zmieniono stan osobowy na 3697 wojskowych i 25 kontraktowych, a już rok później, rozkazem MON Nr 0200/Org. z 14 września 1949 zwiększono stan do 4050 wojskowych i 28 pracowników kontraktowych .

W 1950, w ramach eksperymentu, rozkazem MON Nr 0099/Org. z 2 września przeformowano 6 Dywizję Piechoty na etat 6 Terytorialnej Dywizji Piechoty

W 1952 23 Pułk Artylerii Lekkiej z Bielska podporządkowano dowódcy 29 Dywizji Piechoty, a przyjęto w podporządkowanie 134 Pułk Artylerii Lekkiej (JW 2722) z Nowego Sącza.

[edytuj] Ordre de Bataille i dyslokacja w 1946

W kwietniu 1957 roku 4 i 14 pułk piechoty oraz 13 bsap przekazano do 9 DP, a 23 pal przeformowano na dywizjon artylerii armat.

[edytuj] Przeformowanie

23 czerwca 1957 rozkazem Ministra Obrony Narodowej pozostałą część dywizji przeformowano w 6 Pomorską Dywizję Powietrznodesantową.

W 1986 6 DPD została zmniejszona do rozmiarów brygady. Aktualnie jako 6 Brygada Desantowo-Szturmowa wchodzi w skład polskich sił szybkiego reagowania NATO.

[edytuj] Dowódcy