|
|
Công cụ |
Trận Tannenberg
Trận Tannenberg là trận đánh diễn ra giữa đế quốc Nga và đế quốc Đức trong đệ nhất thế chiến từ ngày 26 tháng 8 đến ngày 30 tháng 8 1914 gần Allenstein thuộc Đông Phổ. Kết thúc trận đánh, tập đoàn quân số 2 của đế quốc Nga hoàn toàn bị tiêu diệt và giúp đế quốc Đức lấy lại ưu thế ở mặt trận phía đông. Mặc dù trận đánh diễn ra ở Allenstein nhưng nó được mang tên Tannenberg để gợi lại 1 trận đánh nổi tiếng thời Trung Cổ, trận Tannenberg vào năm 1410 hay trận Grunwald nơi mà người Ba Lan và Lithuana đã đánh bại cuộc bành trướng về phía đông của các Hiệp sĩ thánh chiến Đức dòng Teuton.
[sửa] Bối cảnh diễn ra trận đánh[sửa] Kế hoạch SchliffenSau khi đế quốc Áo-Hung tuyên chiến với Serbia vào ngày 28 tháng 7 1914, ngày 1 tháng 8, đế quốc Đức tuyên chiến với đế quốc Nga và chính thức tham gia vào thế chiến thứ nhất. Theo kế hoạch của người Đức vạch ra trước cuộc chiến mang tên người thiết kế ra nó là bá tước Alfred von Schliffen thì người Đức có thế kết thúc sớm chiến tranh bằng cách đánh bại Pháp từ 4 đến 6 tuần rồi sau đó chuyển sang mặt trận phía đông đánh bại Nga kết thúc cuộc chiến. Kế hoạch Schliffen dựa trên 2 giả thuyết là người Anh sẽ không tham gia cuộc chiến sớm và quân đội Nga sẽ tổng động viên không kịp. Nhưng cả 2 giả thuyết này đều sai lầm. Ngày 4 tháng 8, lấy cớ Đức tấn công Bỉ, Anh tuyên chiến với Đức trong khi quân Nga đã tổ chức cải tổ quân đội nên việc tổng động viên được tiến hành nhanh chóng. Hình:Samsonov.jpg
Alexander Samsonov, chỉ huy tập đoàn quân số 2 Nga
Tuy nhiên trong kế hoạch Schliffen, người Đức cũng xem đế quốc Nga là 1 mối đe doạ tiềm tàng do đó người Đức đã để tập đoàn quân số 8 phòng thủ tại Đông Phổ, vị trí nằm sát biên giới Nga-Đức. Chỉ huy tập đoàn quân số 8 là tướng Maximilian von Prittwitz và tập đoàn quân này có khoảng 150 000 quân. Để có thể trì hoãn quân đội Nga càng lâu càng tốt thì toàn bộ 1 khu vực rộng lớn bao quanh Königsberg đã được quân Đức củng cố phòng thủ. Trong khi tập đoàn quân số 8 đóng tại tây nam Königsberg thì 2 tập đoàn quân số 1 và số 2 của Nga đã tiến đánh Đông Phổ bằng 2 đường : tập đoàn quân số 1 do Paul von Rennenkampf chỉ huy từ Nga đánh vào mặt đông và tập đoàn quân số 2 do Alexander Samsonov từ Ba Lan đánh vào mặt bắc. Nếu 2 tập đoàn quân này phối hợp tốt với nhau thì tập đoàn quân số 8 của Đức có thể bị bao vây và tiêu diệt [sửa] Thắng lợi ban đầu của Nga ở Đông PhổKhi chiến tranh bắt đầu, những diễn biến ban đầu rất phù hợp kế hoạch của người Nga. Người Đức đã di chuyển 1 nửa tập đoàn quân số 8 và tập trung tại phía đông Königsberg gần biên giới. Trận Stallupönen, 1 trận đánh nhỏ diễn ra vào ngày 17 tháng 8 giữa quân đoàn I Đức do Hermann von Francois chỉ huy và tập đoàn quân số 1 của Nga đã kết thúc với chiến thắng của quân Đức. Thế nhưng von Prittwitz lại cho rút quân về Gumbinnen mà không nhân đà thắng lợi tổ chức phản kích ngay lập tức. 1 cuộc phản công đã được người Đức tiến hành vào ngày 20 tháng 8 có cơ hội chiến thắng nếu nếu Francois không được khích lệ bới chiến thắng của mình ở Stallupönen đã tấn công từ quá sớm khi quân Đức chưa chuẩn bị đầy đủ nên đã thảm bại. Trận Gumbinnen kết thúc với thất bại của quân Đức và khiến quân Đức phải rút lui về phía nam Königsberg theo đường sắt. Prittwizt ra lệnh bỏ rơi Đông Phổ và toàn bộ tập đoàn quân số 8 rút về sông Vistula. Thất bại của quân Đức tại Gumbinnen đã khiến bộ chỉ huy Đức vô cùng lo lắng. Ngay sau khi nge tin quân Đức bỏ rơi Đông Phổ, tham mưu trưởng quân đội Đức Helmuth von Moltke đã cách chức và cho gọi Prittwizt về Berlin. Paul von Hindenburg, 1 viên tướng đã về hưu được gọi trở lại làm tổng chỉ huy quân Đức ở mặt trận phía đông còn Ludendroff được chỉ định làm tham mưu trưởng. Trong khi đó, mối bất hòa giữa 2 viên tướng của Nga ngày càng lộ rõ nên 2 viên tướng này đã không hợp đồng tác chiến. Mối bất hòa này nảy sinh ngay từ năm 1905 khi Samsonov đã có những chỉ trích công khai Rennenkampf trong trận Mukden. Rennenkampf sau thắng lợi ở Gumbinnen đã dừng tiến quân và đây là sai lầm nghiêm trọng vì nếu tập đoàn quân số 2 của Samsonov gặp nguy hiểm thì Rennenkampf không thể kịp thời cứu nguy. Điều này đã được chứng thực trong diễn biến sau này của trận Tannenberg. Tuy nhiên hoàn cảnh trước trận đánh lúc này là bất lợi cho người Đức. Bởi vì tuy quân Nga đã dừng tiến quân nhưng sự dàn quân của người Nga đã đem đến cho họ 1 lợi thế lớn. Bởi vì giờ đây tập đoàn quân số 8 của Đức không thể khống chế toàn bộ đường tiến quân của Samsonov nên cánh trái của quân Samsonov dễ dàng tiến lên về phía tây nam mà không vấp phải sự kháng cự nào. Như vậy trừ khi quân đoàn I và XVII của Đức không đến chặn cuộc tiến quân này lại thì toàn bộ tập đoàn quân số 8 có thể bị tiêu diệt [sửa] Kế hoạch của người ĐứcĐại tá Max Hoffmann, sĩ quan tổng tham mưu của quân đội Đức ở Đông Phổ dưới thời Prittwitz đã nắm được sự bất hòa giữa 2 chỉ huy của quân Nga từ đó ông có thể đưa ra dự đoán về những kế hoạch tiếp theo của 2 vị tướng này. Theo Hoffmann, 2 tập đoàn quân này sẽ vẫn còn tách ra và Rennenkampf sẽ dừng tiến quân nên ông đề nghị di chuyển toàn bộ những ai không sẵn sàng ở tuyến phòng thủ phía đông Königsberg về phía tây nam, di chuyển quân đoàn I bằng xe lửa đến cánh trái của quân Samsonov, 1 khoảng cách hơn 100 dặm. Quân đoàn XVII, phía nam quân đoàn I sẽ chuẩn bị cho 1 cuộc di chuyển về phía nam để đối đầu với cánh phải của quân Samsonov, quân đoàn VI Nga. Ngoài ra 1 lực lượng kị binh nhỏ gần đó sẽ di chuyển đến phía tây khu vực sông Vistula. Hoffmann hi vọng lực lượng kị binh này sẽ thu hút quân Samsonov từ phía tây và chia cắt đội hình tập đoàn quân số 2 Nga. Như vậy vào lúc này chỉ còn 1 lực lượng nhỏ quân Đức ở Königsberg phòng thủ trước tập đoàn quân số 1 Nga trong khi lối vào từ phía nam hoàn toàn mở toang. Trên lý thuyết, kế hoạch này là vô cùng mạo hiểm. Nếu tập đoàn quân số 1 đi vế hướng tây nam tức là tiến về phía tây thành phố Königsberg, họ sẽ xuất hiện ở cánh trái tập đoàn quân số 8 tạo điều kiện để họ phản công tập đoàn quân này hoặc đi lên phía bắc Königsberg là nơi không có phòng thủ. Tuy nhiên, Hoffmann vẫn thuyết phục về tính khả thi của kế hoạch bới vì ông biết rõ sự thù địch giữa 2 vị tướng Nga đồng thời các thông tin điện báo của Nga đã bị người Đức nắm được mật mã nên dễ dàng bị giải mã là tập đoàn quân số 1 của Nga giờ đây không có ý định tiến quân nữa. Ngay khi Hindenburg và Ludendorff có mặt vào ngày 23 tháng 8 đã ngay lập tức dừng việc rút lui và đưa kế hoạch của Hoffmann ra thực hiện. Quân đoàn I của Francois đã được đưa bằng đường sắt quãng đường hơn 100 dặm tới tây nam để gặp cánh trái quân Samsonov. 2 quân đoàn còn lại do Mackensen và Below chỉ huy được lệnh chờ, sau khi có lệnh mới sẽ ngay lập tức di chuyển lên phía nam để gặp cánh phải quân Samsonov. Cuối cùng, 4 vị trí đồn trú và quân đoàn I dự bị được lệnh vẫn đóng quân gần sông Vistula để chặn đường Samsonov nếu quân của ông ta tiến lên phía bắc. 1 cái bẫy hoàn hảo đã được người Đức giăng sẵn. Ngoài ra theo lệnh của Moltke, 3 quân đoàn và 1 sư đoàn kị binh đã được chuyển đến mặt trận phía đông từ mặt trận phía tây. Ludendorff cực lực phản đối quyết định này vì lực lượng tăng cường này sẽ không đến kịp lúc trong khi đây là lực lượng rất cần thiết cho các trận chiến sắp tới ở mặt trận phía tây. Moltke cho rằng Đông Phổ là vị trí chiến lược quan trọng và không thể để mất nên đã phớt lờ ý kiến của Ludendorff. về sau trong trận sông Marne lần thứ nhất thì chính lực lượng này không có mặt đã làm suy yếu rõ rệt quân Đức và cuối cùng người Đức đã thất bại trong trận đánh đó. [sửa] Những cuộc chạm trán trước trận đánh
Ngày 22 tháng 8, Samsonov đã gặp mặt và chặn đứng được quân Đức ở nhiều nơi. Ngày 24 tháng 8, 2 bên giao tranh tại Orlau-Frankenau và các chiến hào của quân đoàn XX Đức đã chặn được đà tiến của quân Nga. Không nao núng, Samsonov cho đây là cơ hội tuyệt vời để cắt đứt các đơn vị này bởi vì giờ đây ông đã nhận ra rằng 2 cánh của mình rất dễ bị phá vỡ. Ông ra lệnh cho phần lớn quân mình di chuyển lên hướng tây bắc, phía trên sông Vistula, chỉ để lại quân đoàn VI tiếp tục mục tiêu của họ là Seeburg. Ludendorff ra lệnh cho Francois chỉ huy quân đoàn I của Đức tấn công cánh trái quân Samsonov tại Usdau vào ngày 25 tháng 8. Francois từ chối thực hiện mệnh lệnh này và viện lí do là đợi lực lượng pháo binh tiếp viện vào ngày 27 tháng 8. Ludendorff và Hoffmann không đồng ý với lí do đó và đích thân đến gặp Francois lặp lại mệnh lệnh trên. Francois cuối cùng cũng đồng ý bắt đầu cuộc tấn công nhưng lại tiếp tục phàn nàn về sự khan hiếm đạn pháo. Trên đường trở về, Hoffmann lại nhận được thêm 1 tin mới từ radio Nga. Rennenkampf sẽ tiếp tục tiến quân về phía tây và bở rơi tập đoàn quân số 2. Đây là điều mà Hoffmann hi vọng từ lâu vì kể từ đây tập đoàn quân số 1 của Rennenkampf không còn khả năng đe doạ người Đức nữa. Ngoài ra còn 1 tin nữa là tập đoàn quân số 2 của Samsonov sẽ tiếp tục tiến quân về phía tây nam để truy kích quân Đức mà ông cho rằng đang rút lui về Tannenberg. Cả Ludendorff và Hindenburg đều tỏ ra hoài nghi về 2 bản tin trên vì cho rằng người Nga không thể dễ dàng lộ ra thông tin mật như vậy. Tuy vậy cuối cùng cả 2 cũng đồng ý 2 tin trên là thật và bắt đầu thực hiện kế hoạch của Hoffmann. Quân đoàn I sẽ mở cuộc tấn công vào cánh phải quân Nga vào ngày 25 tháng 8 trong khi lệnh tấn công cánh trái càng sớm càng tốt được đưa đến quân đoàn XVII. Trong khi đó, 1 lần nữa Francois cho rằng 1 cuộc tấn công ngay lập tức là không cần thiết nên ông lại đề nghị khi nào pháo binh tiếp viện đến thì ông mới cho tấn công. Do đó giữa Ludendorff và Francois đã có cãi nhau và đến cuối cùng Francois đạt được điều mong muốn khi ông được phép đợi pháo binh tiếp viện đến ngày 27 tháng 8. [sửa] Diễn biến trận đánhTrận Tannenberg chính thức mở đầu vào sáng ngày 26 tháng 8. Tập đoàn quân số 1 Nga đã tiến về khu vực phía tây mà chỉ gặp những sự kháng cự nhỏ bởi vì lực lượng quân Đức trước đây chặn đường tiến của họ giờ đây đã di chuyển về phía nam và đối đầu với cánh phải tập đoàn quân số 2 Nga. Vẫn còn thời gian để người Đức đóng lỗ hổng giữa tập đoàn quân số 2 đang đe doạ sự di chuyển của người Đức và điều này đã được cảnh báo đến bộ chỉ huy Nga. 
Bởi vì sự trì hoãn của Francois mà quân đoàn XVII của Đức đã tham gia trận chiến chậm. Họ gặp 2 sư đoàn bị tách ra của quân đoàn VI Nga gần Seeburg và Bischofstein và đã đẩy lùi 2 sư đoàn này về biên giới. Giờ đây cánh phải của tập đoàn quân số 2 đã mở. Cũng trong lúc ấy, quân Nga tiếp tục tiến đến Tannenberg đã bị quân đoàn XX của Đức khóa chặt. Quân Nga chỉ thành công khi tiến quân ở trung tâm khi quân đoàn XIII của họ tiến đến Allenstein mà giờ đây không còn ai phòng thủ. Francois chỉ huy quân đoàn I của ông tấn công cánh trái quân Nga vào ngày 27 tháng 8. Với lực lượng pháo binh vừa tăng cường của Francois , đến đêm thì quân Nga đã phải rút lui. Để ổn định lại trận tuyến, Samsonov đã phải ra lệnh cho quân đoàn XIII bỏ Allenstein di chuyển về tây nam để phá vỡ phòng tuyến quanh Tannenberg. Sau khi lệnh này được ban ra, phần lớn tập đoàn quân số 2 Nga đều tập trung ở khu vực Tannenberg bao gồm quân đoàn XIII vừa đến, quân đoàn XV và 1 phần của quân đoàn XXIII. Đến đêm ngày 28 tháng 8, tập đoàn quân số 2 đã đứng trước nguy cơ bị tiêu diệt hoàn toàn. Quân đoàn I Đức bên cánh trái và quân đoàn VI Đức bên cánh phải đã rút lui nhưng vị trí trung tâm quân Nga gặp rắc rối về tiếp tế và không còn khả năng tổ chức phòng thủ. Giờ đây không còn cò thể lựa chọn, Samsonov buộc phải cầu cứu sự giúp đỡ của Rennenkampf bằng cách xin Rennenkampf bỏ Königsberg và tiến về phía tây nam giúp ông. Thế nhưng mọi giờ đây đã là quá trễ để người Nga cứu vãn tình thế. Francois ngay lập tức tiến về phía đông lập 1 trận tuyến ở cánh phải quân Nga từ Niedenburg đến Willenburg, chặn đường rút lui của quân Nga. Cũng trong khoảng thời gian đó, quân đoàn XVII Đức từ phía bắc tiến xuống tây nam gặp gỡ quân đoàn I. Ngày tiếp theo, toàn bộ tập đoàn quân số 2 Nga đã bị bao vây và chỉ còn chờ bị quân Đức tiêu diệt. 1 cái túi khổng lồ đã xuất hiện ở Frogenau và nhốt chặt quân Nga trong suốt ngày ngày 29 tháng 8. Tập đoàn quân số 1 ngay sau khi nhận được tin cầu cứu đã cố gắng giúp đỡ nhưng vô vọng vì khoảng cách quá xa. Các lực lượng kị binh của quân Đức giờ đây đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ kiềm chân tập đoàn quân này. Khi trận đánh kết thúc, khoảng cách xa nhất mà tập đoàn quân này đến được vẫn còn ở tận tây bắc, khoảng 45 dặm, nơi mà quân đoàn XVII Đức và quân đoàn VI Nga gặp nhau lúc đầu. 1 số vị trí của tập đoàn quân số 1 đã phải bỏ chạy trở lại Königsberg và đến đây xem như số phận tập đoàn quân số 2 Nga đã được định đoạt. Trận Tannenberg kết thúc vào ngày 30 tháng 8, quân Nga có 95 000 người bị bắt làm tù binh, 30 000 người chết và bị thương, 10 000 may mắn thoát được chủ yếu là từ các đợt rút quân ở 2 cánh. Tập đoàn quân số 2 của Nga xem như bị xoá sổ. Thương vong của quân Đức là 20 000 người, ngoài ra còn lấy được của quân Nga 500 khẩu pháo. Samsonov trước thất bại này đã không còn mặt mũi nào trở về trình diện Nga hoàng Nicholas II nên đã tự sát bằng cách rút súng tự bắn vào đầu vào đêm 29 tháng 8. [sửa] Kết quả sau trận đánh
Sau khi trận đánh kết thúc, tập đoàn quân số 2 của Nga gần như hoàn toàn bị xoá sổ. Giờ đây tại Đông Phổ, quân Đức chỉ còn phải đối đầu với tập đoàn quân số 1 Nga. Trong 1 loạt các trận đánh sau đó mà tiêu biểu là trận hồ Masurian lần thứ nhất, tập đoàn quân số 1 đã bị đánh bại và phải bỏ chạy trở về Nga. Cũng kể từ đó, quân Nga đã không còn lần nào vượt qua biên giới Đức nữa cho đến tận khi thế chiến thứ nhất kết thúc. Trận đánh này còn nổi tiếng với các cuộc di chuyển quân thần tốc bằng xe lửa của quân Đức đến các mục tiêu cần thiết. Hindenburg và Ludendorff sau trận thắng này đã trở thành những người anh hùng dân tộc của nước Đức tuy nhiên công lớn của chiến thắng này lại thuộc về Max Hoffmann, người đã vạch ra kế hoạch cho trận đánh. Ludendorff đã đặt tên cho trận đánh này là Tannenberg theo lời đề nghị của Hindenburg để nó mang ý nghĩa lịch sử rửa hận cho trận Tannenberg năm 1410 ( hay trận Grunwald ) nơi mà các hiệp sĩ thánh chiến, tổ tiên của người Đức bị người Slavic, tổ tiên của người Nga đánh bại. Tuy nhiên chiến thắng này đã không thể cứu vãn cho sự thất bại của kế hoạch Schliffen bới vì vài ngày sau đó tại mặt trận phía tây, quân đội Đức đã bị liên quân Anh-Pháp đành bại trong trận sông Marne lần thứ nhất từ ngày 5 tháng 9 đến 13 tháng 9. 1 trong những nguyên nhân thất bại chính là việc 1 lực lượng quân Đức đã được đưa từ mặt trận phía tây đến để tăng cường sức mạnh cho mặt trận phía đông đã làm cho quân Đức ở mặt trận phía tây trở nên suy yếu. Trận Tannenberg là chủ đề chính của cuốn tiểu thuyết August 1914 ( Tháng tám 1914 ) do Alexander Solzheisyn sáng tác. 1 đài tưởng niệm trận đánh đã được hoàn thành vào năm 1927 nhưng sau đó đã bị phá huỷ bởi Liên Xô và Ba Lan sau thế chiến thứ hai. 1 số hòn đá xây dựng đài tưởng niệm này đã được dùng để xây đài tưởng niệm trận Grunwald năm 1410 và đài tưởng niệm này đến nay vẫn còn tồn tại. [sửa] Tham khảo
[sửa] Xem thêm[sửa] Liên kết ngoài
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=small}
