Danh sách vua và hoàng đế Pháp

Các vị vua và hoàng đế của Pháp bắt đầu trị vì từ thời Trung Cổ cho tới năm 1870. Có những quan điểm khác nhau về thời điểm nước Pháp được thành lập, do đó cũng có những quan điểm khác nhau về vị vua đầu tiên.

Dân tộc Pháp có nguồn gốc từ bộ tộc Franc thuộc chủng German. Triều đại đầu tiên của lịch sử Pháp là Mérovingien kéo dài từ đầu thế kỷ 5 tới năm 751. Chương trình giáo dục tiểu học tại Pháp coi Clovis I, vua của nhà Mérovingien, là vị vua Pháp đầu tiên. Trên thực tế, các vị vua thuộc triều đại Mérovingien chỉ là những tù trưởng bộ tộc. Clovis I chiến thắng người La Mã, trở thành Vua của người Franc, là người đầu tiên trị vì như một quân vương. Sau khi Clovis I mất vào năm 511, vương quốc bị các con trai của ông chia cắt thành các nước Soissons (Neustrie), Paris, Orléans (Bourgogne), và Metz (Austrasie)^[1].

Triều đại thứ hai là Carolingien đã thống nhất các vương quốc Franc. Có thể xem triều đại Carolingien là vương quyền đầu tiên của nước Pháp. Vương quốc rộng lớn của Charlemagne huyền thoại (tức Charles I) lại bị chia cắt bởi Louis I. Năm 843, khi Lothaire I, con trai của Louis, cầm quyền, vương quốc của người Franc lại bị chia cắt. Phần phía đông trở thành nước Đức, khu vực trung tâm trở thành vương quốc Lorraine, về sau là một phần của Đế quốc La Mã thần thánh, phía tây trở thành nước Pháp. Năm 843, sau hiệp ước Verdun, Charles II trở thành quân vương đầu tiên cai trị nước Pháp độc lập^[2][3]. Theo cách nhìn hiện đại, Charles II được coi là vị vua đầu tiên của nước Pháp^[4].

Trong khoảng thời gian 1340–1360 và 1369–1801, các vị vua Anh tự nhận thêm tước hiệu Vua Pháp (Kings of France). Năm 1328, Edward III của Anh hưởng tước từ người cậu là Charles IV của Pháp, nhưng luật nước Pháp không cho phép truyền ngôi theo họ ngoại. Người kế vị của Charles IV là Philippe VI của Pháp. Tuy vậy, trừ Edward III trong khoảng 1360 tới 1369, các vua Anh vẫn tiếp tục giữ tước hiệu này đến tận năm 1801^[5].

Từ vị vua đầu tiên là Charles II tới hoàng đế cuối cùng là Napoléon III, chỉ có ba dòng họ cai trị nước Pháp: Carolingien, Capetien và Bonaparte. Trong đó, triều đại nhà Capetien trị vì lâu nhất và còn được chia thành các nhánh: Valois, Bourbon. Tiếp đó, hai nhà Valois và Bourbon cũng được chia thành những nhánh nhỏ hơn: Valois-Orléans, Valois-Angoulême và Bourbon-Orléans. Phong kiến Pháp chỉ có ba hoàng đế và đều thuộc nhà Bonaparte: Napoléon I, Napoléon II và Napoléon III. Napoléon III là vị quân vương cuối cùng và cũng là tổng thống đầu tiên của Pháp.

Charles II	Hugues Capet	Napoléon I

[sửa] Niên đại các vương triều Pháp

[sửa] Danh sách các vị vua và hoàng đế

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Charles II	Vua của Pháp Hoàng đế La Mã phương Tây	843	—	6 tháng 10, 877	Charles II le Chauve
	Louis II	Vua của Pháp	6 tháng 10, 877	—	10 tháng 4, 879	Louis II le Bègue
	Louis III	Vua của Pháp	10 tháng 4, 879	—	5 tháng 8, 882
	Carloman II	Vua của Pháp	10 tháng 4, 879	—	6 tháng 12, 884
	Charles Béo	Vua của Pháp Hoàng đế La Mã phương Tây	885	—	13 tháng 1, 888	Charles le Gros
	Eudes I	Vua của Pháp	29 tháng 2, 888	—	1 tháng 1, 898	Bá tước Paris
	Charles III	Vua của Pháp	1 tháng 1, 898	—	30 tháng 6, 922	Charles III le Simple
	Robert I	Vua của Pháp	30 tháng 6, 922	—	15 tháng 6, 923
	Raoul I	Vua của Pháp	13 tháng 7, 923	—	14 tháng 1, 936
	Louis IV	Vua của Pháp	19 tháng 6, 936	—	10 tháng 9, 954
	Lothaire	Vua của Pháp	12 tháng 11, 954	—	2 tháng 3, 986
	Louis V	Vua của Pháp	8 tháng 6, 986	—	22 tháng 5, 987	Louis V le Fainéant

Các hậu duệ của Hugues Capet còn giữ trị vì nước Pháp cho tới 1792 và tiếp tục từ 1814 tới 1848, nhưng hai nhánh sau được gọi phổ biến là Valois và Bourbon. Hugues II, con trai Robert II, và Philippe, con trai Louis VI, đều từng giữ ngôi vua cùng cha. Nhưng cả hai không được tính vào danh sách theo truyền thống bởi chỉ đóng vai trò thứ yếu.

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Hugues Capet	Vua của Pháp	3 tháng 7, 987	—	24 tháng 10, 996
	Robert II	Vua của Pháp	24 tháng 10, 996	—	20 tháng 7, 1031	Robert II le Pieux
	Henri I	Vua của Pháp	20 tháng 7, 1031	—	4 tháng 8, 1060
	Philippe I	Vua của Pháp	4 tháng 8, 1060	—	29 tháng 7, 1108
	Louis VI	Vua của Pháp	29 tháng 7, 1108	—	1 tháng 8, 1137	Louis VI le Gros
	Louis VII	Vua của Pháp	1 tháng 8, 1137	—	18 tháng 9, 1180	Louis VII le Jeune
	Philippe II	Vua của Pháp	18 tháng 9, 1180	—	14 tháng 7, 1223	Philippe Auguste
	Louis VIII	Vua của Pháp	14 tháng 7, 1223	—	8 tháng 11, 1226	Louis VIII le Lion
	Louis IX	Vua của Pháp	8 tháng 11, 1226	—	25 tháng 8, 1270	Saint Louis - Thánh Louis
	Philippe III	Vua của Pháp	25 tháng 8, 1270	—	5 tháng 10, 1285	Philippe III le Hardi
	Philippe IV	Vua của Pháp	5 tháng 10, 1285	—	29 tháng 11, 1314	Philippe IV le Bel
	Louis X	Vua của Pháp	29 tháng 11, 1314	—	5 tháng 6, 1316	Louis X le Hutin
	Jean I	Vua của Pháp	15 tháng 11, 1316	—	20 tháng 11, 1316	Jean I le Posthume Sống và giữ ngôi trong 5 ngày
	Philippe V	Vua của Pháp và Navarre	20 tháng 11, 1316	—	3 tháng 1, 1322	Philippe V le Long
	Charles IV	Vua của Pháp và Navarre	3 tháng 1, 1322	—	1 tháng 2, 1328	Charles IV le Bel

Các vị vua Valois nhánh trưởng trị vì từ 1328 tới 1498, tiếp đó đến các vị vua nhánh thứ Valois-Orléans và Valois-Angoulême. Từ 1422 tới 1453, Henry VI của Anh là vua miền Bắc nước Pháp. Charles VII đăng ngôi năm 1429 làm quyền lực của Henry VI giảm đi rất nhiều, nhưng Henry vẫn lên ngôi vua Pháp ở Paris vào năm 1431. Tuy vậy, Henry VI không được coi là vua thực sự của Pháp

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Philippe VI	Vua của Pháp	1 tháng 2, 1328	—	22 tháng 8, 1350	Philippe VI de Valois
	Jean II	Vua của Pháp	22 tháng 8, 1350	—	8 tháng 4, 1364	Jean II le Bon
	Charles V	Vua của Pháp	8 tháng 4, 1364	—	16 tháng 9, 1380	Charles V le Sage
	Charles VI	Vua của Pháp	16 tháng 9, 1380	—	21 tháng 10, 1422	Charles VI le Bienaimé, le Fol
	Charles VII	Vua của Pháp	21 tháng 10, 1422	—	22 tháng 7, 1461	Charles VII le Victorieux, le Bien-Servi
	Louis XI	Vua của Pháp	22 tháng 7, 1461	—	30 tháng 8, 1483	Louis XI le Prudent, l'Araignée
	Charles VIII	Vua của Pháp	30 tháng 8, 1483	—	7 tháng 4, 1498	Charles VIII l'Affable

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Louis XII	Vua của Pháp	7 tháng 4, 1498	—	1 tháng 1, 1515	Louis XII le Père du Peuple

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	François I	Vua của Pháp	1 tháng 1, 1515	—	31 tháng 3, 1547
	Henri II	Vua của Pháp Công tước Bretagne	31 tháng 3, 1547	—	10 tháng 7, 1559
	François II	Vua của Pháp	10 tháng 7, 1559	—	5 tháng 12, 1560
	Charles IX	Vua của Pháp	5 tháng 12, 1560	—	30 tháng 5, 1574
	Henri III	Vua của Pháp	30 tháng 5, 1574	—	2 tháng 8, 1589

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Henri IV	Vua của Pháp và Navarre	2 tháng 8, 1589	—	14 tháng 5, 1610	Henri IV, le Bon Roi Henri
	Louis XIII	Vua của Pháp và Navarre	14 tháng 5, 1610	—	14 tháng 5, 1643	Louis XIII le Juste
	Louis XIV	Vua của Pháp và Navarre	14 tháng 5, 1643	—	1 tháng 9, 1715	Louis XIV, le Roi Soleil
	Louis XV	Vua của Pháp và Navarre	1 tháng 9, 1715	—	10 tháng 5, 1774	Louis XV le Bien-Aimé
	Louis XVI	Vua của Pháp và Navarre Vua của người Pháp	10 tháng 5, 1774	—	10 tháng 8, 1792

Từ 21 tháng 1 năm 1792 tới 8 tháng 6 năm 1795, con trai của Louis XVI là Louis-Charles giữ tước hiệu Vua Pháp, trở thành Louis XVII. Nhưng trên thực tế, hoàng gia bị giam giữ ở Tour du Temple, quyền lực thuộc về những người Cách mạng. Sau khi Louis XVII chết, người chú thừa hưởng tước hiệu, trở thành Louis XVIII. Nhưng Louis XVIII cũng chỉ thực sự thành vua Pháp vào năm 1814.

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Napoléon I	Hoàng đế của người Pháp Vua Ý	18 tháng 5, 1804	—	11 tháng 8, 1814

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Louis XVIII	Vua của Pháp	2 tháng 5, 1814	—	13 tháng 3, 1815

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Napoléon I	Hoàng đế của người Pháp	20 tháng 3, 1815	—	15 tháng 5, 1815
	Napoléon II	Hoàng đế của người Pháp Vua của Roma	22 tháng 6, 1815	—	7 tháng 7, 1815

Cách mạng tháng Bảy năm 1830, Charles X mất quyền lực nhưng vẫn nhường ngôi cho người cháu là Công tước Bordeaux, trở thành Henri V. Thái tử, con trai Charles X, khi đó là Louis-Antoine. Louis-Antoine đôi khi cũng được xem như vua Louis XIX của Pháp, giữ tước vị trong vòng 20 phút giữa hai lần ký của Charles X và chính Louis-Antoine.

Được các nghị sĩ ủng hộ, Louis-Philippe I giữ chức quan phụ chính rồi lên ngôi ngày 9 tháng 8 năm 1830, 7 ngày sau khi Henri V lên ngôi.

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Louis XVIII	Vua của Pháp	7 tháng 7, 1815	—	16 tháng 9, 1824
	Charles X	Vua của Pháp	16 tháng 9, 1824	—	2 tháng 8, 1830

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Louis-Philippe I	Vua của người Pháp	9 tháng 8, 1830	—	24 tháng 2, 1848	Louis Philippe, le Roi Citoyen

Louis-Napoléon Bonaparte giữ chức Tổng thống Pháp từ 1848 tới 1852, sau đó lên ngôi hoàng đế, trở thành Napoléon III. Napoléon III là vị quân vương cuối cùng, đồng thời là tổng thống đầu tiên của Pháp.

Chân dung	Vua	Tước hiệu	Trị vì			Ghi chú
	Napoléon III	Hoàng đế của người Pháp	2 tháng 12, 1852	—	4 tháng 9, 1870	Tổng thống đầu tiên

Chiến tranh Pháp-Phổ nổ ra cuối Đệ nhị đế chế, chấm dứt vai trò trị vì của Napoléon III. Nền Đệ tam cộng hòa được thành lập, chế độ quân chủ Pháp kết thúc.

[sửa] Chú thích

Các liên kết ngoài được truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2008.

1. ^ Gaston Dujarric, Précis chronologique d'histoire de France: Des origines à nos jours, Paris, 1986. ISBN 2226001514.
2. ^ Michel Rouche, Histoire du Moyen Age, Editions Complexe, 2005. ISBN 2804800423.
3. ^ Carolingians Foundation for Medieval Genealogy.
4. ^ Philippe Le Bas, France, dictionnaire encyclopédique, Paris, 1840.
5. ^ BBC, History Figures - Edward III.

[sửa] Tham khảo

• Edward James, The Origins of France: Clovis to the Capetians 500-1000. ISBN 0333270525.
• Edward James, The Franks. Blackwell: 1991. ISBN 0631179364.
• The Cambridge Illustrated History of France. Cambridge University Press.
• Paul Fouracre và Richard A. Gerberding, Late Merovingian France: History and Hagiography, 640-720. Manchester University Press. ISBN 0719047919.
• Patrick Geary, Before France and Germany: The Creation and Transformation of the Merovingian World. Oxford: Oxford U. Press, 1988. ISBN 0195044584.
• Patrick Geary, The Myth of Nations: The Medieval Origins of Europe. Princeton U. Press, 2001. ISBN 0691114811.

[sửa] Xem thêm

• Lịch sử Pháp
• Vua của người Franc
• Danh sách hoàng hậu Pháp
• Tổng thống Pháp
• Danh sách tổng thống Pháp

[sửa] Liên kết ngoài

Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và tài liệu khác về:

Vua và hoàng đế Pháp

• Phả hệ các vị vua và hoàng tộc Pháp (tiếng Pháp)
• Vua và nguyên thủ Pháp: nơi chôn cất (tiếng Pháp)

Các vị vua và hoàng đế đã trị vì nước Pháp từ 987 tới 1870

98 7 99 6 10 31 10 60 11 08 11 37 11 80 12 23 12 26 12 70 12 85 13 14    Hugues Capet Robert II Henri I Philippe I Louis VI Louis VII Philippe II Louis VIII Louis IX Philippe III Philippe IV

13 14 13 16 13 16 13 22 13 28 13 50 13 64 13 80 14 22 14 61 14 83 14 98    Louis X Jean I Philippe V Charles IV Philippe VI Jean II Charles V Charles VI Charles VII Louis XI Charles VIII

14 98 15 15 15 57 15 59 15 60 15 74 15 89 16 10 16 43 17 15 17 74    Louis XII François I Henri II François II Charles IX Henri III Henri IV Louis XIII Louis XIV Louis XV

17 74 17 92 18 04 18 14 18 15 18 15 18 15 18 24 18 30 18 30 18 48 18 52 18 70    Louis XVI   -   Napoléon I Louis XVIII Napoléon I Napoléon II Louis XVIII Charles X Henri V Louis-Philippe I   -   Napoléon III

Lịch sử • Capetien • Valois • Bourbon • Bonaparte • Vua và hoàng đế • Tổng thống

Chủ đề Pháp

Chủ đề Lịch sử