Kürdistan

Yarı Koruma Bu sayfa, kayıtlı olmayan kullanıcılara geçici olarak kapatılmıştır.
Yapılan bu koruma, sayfanın şimdiki hâlinin onaylandığı anlamına gelmez.
Ayrıntılar için koruma politikasına, koruma kayıtlarına ve tartışma sayfasına bakınız; korumanın kalkması gerektiğini düşünüyorsanız, tartışma sayfasında belirtiniz.
Bu maddedeki veya maddenin bir bölümündeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir.
Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız.
Maddeye uygun bir biçimde kaynak ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Uzman Bu maddenin veya maddenin bir bölümünün gelişebilmesi için konuda uzman kişilere gereksinim duyulmaktadır.
Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına lütfen bakınız.
Konu hakkında uzman birini bulmaya yardımcı olarak ya da maddeye gerekli bilgileri ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
CIA verilerine göre Kürtlerin yoğun olarak bulunduğu bölgeler (1992) Kaynak: Teksas Üniversitesi Kütüphanesi
CIA verilerine göre Kürtlerin yoğun olarak bulunduğu bölgeler (1992) Kaynak: Teksas Üniversitesi Kütüphanesi

Kürdistan (Arapça: كردستان, Farsça: کردستان, Kürtçe: Kurdistan / کوردستان) Kafkaslar'ın güneyi ve Orta Doğu'da, Türkiye, Irak, İran, Suriye, Ermenistan ve Azerbaycan ülkelerine ait toprakların bir kısmını kapsayan bölge.[1]

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra müttefik devletler, bahsi geçen bölgede Kürdistan isimli bir devlet kurulmasını önermişlerdir. Bu fikre Türkiye, Irak, İran ve Suriye karşı çıkmıştır.[2]

Kürdistan sözcüğü Farsça kökenli olup[kaynak belirtilmeli] "Kürt yurdu" anlamına gelir. Bu bölgede yaşayan nüfusun çoğunluğunu Kürt kökenli Türkiye, Irak ve İran vatandaşları oluşturur. Suriye, sınırları içerisinde ikamet eden Kürtlere 1962'den itibaren vatandaşlık hakkını tanımamaktadır.[kaynak belirtilmeli]

Herhangi bir devlet ya da uluslararası organizasyon tarafından tanınmış "Kürdistan" isimli bir devlet bulunmamaktadır. Türkiye topraklarında "Kürdistan" adında bağımsız bir ülke kurmaya çalışmak Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na aykırıdır.[3]

Uluslararası ortamda Kürdistan bölgesi (Kürtçe: هه‌ریمى كوردستان; Herêmî Kurdistan) terimi sadece Kuzey Irak'ta bulunan özerk bölge hükümeti için geçerlidir. Bunun dışında İran'da Kordestan eyaleti (Farsça: استان کردستان Ostān-e Kordestan) mevcuttur. Ayrıca Çahar Mahal ve Bahtiyari eyaleti'nin merkezi, Kürtlerin fazla ikamet etmemelere rağmen Şehrikürd (Farsça: شهرکرد Şahr-e Kord) adlı şehirdir.[4]

Konu başlıkları

Konumu ve etnik gruplar

Bu bölge, Türkiye'nin kısmen Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerini, Irak'ın kuzeyini (Irak Kürdistan Özerk Bölgesi), İran'ın Kordestan, Batı Azerbaycan, Kermanşah ve Loristan eyaletlerini, Azerbaycanın Dağlık Karabağ bölgesini (Laçın, Zengilan, Kubadlı, Kelbecer) ve Suriye'nın kuzeyini tamamen veya kısmen kapsar.[kaynak belirtilmeli]

Bu topraklarda farklı ülkelerin vatandaşlıklarına sahip, Türk, Süryani, Arap, Ermeni ve Kürt etnik gruplarından topluluklar yaşar.[kaynak belirtilmeli]

Tarih

Bu başlığı geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Daha fazla bilgi tartışma sayfasında olabilir.

Selçuklular

Kürdistan tabirini idari bir terim olarak ilk kullanan Selçuk Sultanı Sancar'dır (1117-1157). [5] [6] Sancar İran'daki Hamedan şehrinin batısındaki Bahar kalesini merkez alan eyalete Kürdistan adını vermiştir. Bu eyalet Zagros dağlarının doğusunda ve batısında olmak üzere Hamedan, Kirmanşah, Dinever, Sincar ve Şehrizor şehirlerini kapsıyordu. Bu coğrafya I3. yüzyıl kaynaklarında Cibal (İran tarafı) ve Cezire (Diyarbakır) den oluşmaktaydı. 14. yüzyılda Hamdullah Mustafa Kazvini'ye ait Nüzhet'ül Külub adlı eserde Kürdistan 16 kasaba olarak tanımlamıştır.

Osmanlı Devleti

Osmanlı döneminde "Kürdistan" kelimesi, Kürtlerin bulunduğu bölgeleri (sınırları belirsiz biçimde) nitelendirmek için resmi düzeyde kullanılıyordu.

Örneğin, Kürdistan'ın Ermenistan'a ilhakı konusu [7], 9 Nisan 1850'de Musul ve Kürdistan vâlîlerine [8] yazılan mektup, 9 Kasım 1822'de yazılan bir tahriratta [9] bahsi geçen Kürdistan Paşaları [10] veya 1847 yılındaki Bedirhan isyanının bastırılmasında yararlık gösterenler için ihdas edilen madalya Kürdistan Madalyası adını taşımaktadır. [11]

Kürdistan eyaletinin teşkili hakkındaki Sedaret lüzum arizası 20 Cemaziyelevvel 1263 (1846) tarihinde idaresi istisâl edilmiştir.[12]

Evliya Çelebi'nin Kürdistan'daki Gezileri

16. ve 17. yüzyıllara ışık tutan ünlü Türk seyyah Evliya Çelebi'nin Kürdistan gezi notlarının sadece bazı bölümlerinin nispeten tatmin edici bir örneği basılmıştır, Kürdistan gezi notları ise tamamen bastırılmamıştır. İş Bankası Yayınları tarafından 9 cildi yayınlanan Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde Kürdistan ifadesi kullanılmaktadır. [13]

Kuzey Irak'ta İngiliz faaliyetleri

Bu başlığı geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
Daha fazla bilgi tartışma sayfasında olabilir.

İngiltere ilk başta ajanı 'Arabistanlı Lawrence' lakaplı T.E.Lawrence'nin tezine uyarak Kuzey Irak'ta tampon bölgesi oluşturmak üzere Şeyh Mahmut Berzenci (Kürtçe: Şêx Mahmûd Berzencî)'nin yönetimini kabul etti. Daha sonra diğer ajanı, 'Irak'ın taçsız Kraliçesi' lakaplı Gertrude Bell'in tezine yanaşarak Faysal'ı 'Irak Kraliyeti'nin bir parçası yaptı.

Türkiye Cumhuriyeti

Cumhuriyet döneminde, Maarif Vekaleti'nin yayınladığı 8 Aralık 1925 tarihli "Türk Birliğini Parçalamaya Çalışan Cereyanlar" başlıklı bildiriyle Lâzistan gibi, diğer bütün etnik takılarla oluşturulan yerel adlar gibi "Kürdistan" da resmi kullanımdan kaldırıldı, [14] söz konusu bölge coğrafi yön isimleriyle (Şark, Doğu, Güneydoğu) adlandırılmaya başlandı.

Terimin Türkiye'deki sözlü ve yazılı kullanımına, bölücülük ifadesi içermedikçe, yasal olarak izin verilmektedir. Örneğin:

Bu terim aynı zamanda güncel olarak çeşitli yasal veya yasadışı örgütler tarafından da kullanılmaktadır:

Kaynakça

  1. ^ Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, "Kurdistan" maddesi
  2. ^ Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003, "Kurdistan" maddesi
  3. ^ http://www.tbmm.gov.tr/Anayasa.htm
  4. ^ Çaharmahar ve Bahtiyari Eyalerinin Resmî sitesi
  5. ^ TBMM Kütüphanesi - Her yönüyle Kürt dosyası(sayfa no: 91) - Abdulhaluk Mehmet Çay
  6. ^ (Fransızca) Kendal Nezan, « La genèse du nationalisme kurde », Institut Kurde de Paris, 2000
  7. ^ [1] - Kürdistan'ın Ermenistan'a ilhakı konusu
  8. ^ [2] - Musul ve Kürdistan vâlîlerine mektup
  9. ^ TDK - Tahrirat: resmî bir dairece yazılan yazılar ve mektuplar
  10. ^ [3] - Belbas Aşireti'nin Erbil ve Civarında İskanları
  11. ^ Abdülmecid’in Kürdistan Madalyası
  12. ^ Mehmet Salih Bedir-Han (Haz: Mehmet Uzun ve Rewşen Bedir-Han), Defter-i A'malım - Mehmet Salih Bedir-Han'ın Anıları, Belge Yayınları, İstanbul, 1998, s. 130-135 (Nazım Sevgen, Kürtler, Kürt Beylikleri - Belgelerle Türk Tarih Dergisi, 1977, Ankara.).
  13. ^ Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde 16 ve 17. Yüzyıllarda Kürdistan
  14. ^ [4] - Maarif Vekaleti, adlarının yasaklanması
  15. ^ ntvmsnbc.com
"http://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCrdistan"'dan alındı

Drogi Mieszkania - Szczecin zakłady bukmacherskie kredyty mieszkaniowe mieszkania wrocław Zespół na wesele rozwiazania zadan Odzież używana Ustawki kibiców Teksty mp3 pianobeton pozycjonowanie stron powiększanie ćwiczenia jelenia góra nieruchomości rzeszów kick koparki Bułgaria wczasy Karaoke tani kredyt hipoteczny COOLsurf