|
|
Araçlar |
Çeka
Çeka (Rusça:ЧК - чрезвычайная комиссия Chrezvychaynaya Komissiya, IPA: [tɕe.ka]) Sovyet devletinin ilk güvenlik kurumu olan teşkilattır. 20 Aralık 1917 tarihinde Vladimir Lenin ve daha sonra Felix Edmundovich Dzerzhinsky tarafından yayınlanan bir kararname ile kurulmuştur. 1922'den sonra Çeka birçok yeniden yapılanmaya uğramıştır. Sonunda Sovyet rejiminin ayakta kalması için hayati önemli arzeden bir askerî kuvvet haline gelmiştir. 1921 yılında Çeka'nın bir parçası olan Cumhuriyetin İç Savunması için Birlikler 200,000 kişiden oluşmaktaydı.
[değiştir] İsmiBüronun tam adı Bütün Rusya'nın Karşı Devrim ve Sabotajala Mücadele Olağanüstü Komisyonu'ydu (Rusça: Всероссийская чрезвычайная комиссия по борьбе с контрреволюцией и саботажем; Vserossijskaya Chrezvychajnaya Komissiya) ve genellikle Çeka veya Vçeka diye kısaltılmıştı. 1918 yılında ismi biraz değiştirildi ve Bütün Rusyanın Karşı Devrimle, Vurgunculuk ve Rüşvetle Savaşma Fevkalade Komisyonu olarak değiştirildi. Bir Çeka üyesi Çekist diye anıldı. Ekim sonrası Çekistleri Devrim yıllarında Batılı Koministler tarafından bir moda haline getirilen bu giysiyle birçok filmlerde resmedildikleri deri ceketler giyerlerdi. Uzun zaman boyunca tertiplenme ve isim değişiklikleri dışında Sovyet gizli polisine bütün Sovyet dönemi boyunca "Çekist" olarak atıfta bulunuldu ve bu terim bugün hâlâ Rusya'da kullanımdadır. (Örnek olarak, Başkan Vladimir Putin KGB'deki meslek hayatı nedeniyle Rusya basın yayını tarafından "çekist" olarak anılmaktadır). [değiştir] TarihçesiÇeka, Bolşevik devletinin ilk günlerinde Ekim Devrimi'nden hemen sonra Dzerzhinsky'nin teklifiyle 4 Aralık 1917'de Petrograd Sovyet'inin Askeri Devrimci Komitesi tarafından ilk müjdecisi "karşı devrim ile savaş komisyonu" ihdas edildi. Üyeleri Skrypnik, Flerovski, Blagonravov, Galkin ve Trifonov gibi bolşeviklerdi. Çeka 20 Aralık 1917 tarihinde Sovnarkom'un (Sovyetler Birliği Kabinesi) kararıyla kuruldu. Sovnarkom'un bir alt komitesiydi ve işlevi "karşı devrim ve sabotajı ortadan kaldırmak, karşı devrimcileri ve sabotajcıları devrim mahkemelerine teslim etmek ve 'müsadere, yiyecek karnesinden mahrum bırakma halk düşmanlarının listesini yayınlama vb.' gibi baskı tedbirlerini uygulama" idi. Çekanın ilk özgün üyeleri Peters, Ksenofontov, Averin, Ordzhonikidze, Peterson, Evseev ve Trifonov idi fakat ertesi gün Averin, Ordzhonikidze ve Trifonov; Fomin, Shchukin, Ilyin, and Chernov ile değişti. 28 Aralık 1917 tarihinde yayınlanan genelgede Çeka'nın(Vçeka) ilk merkez binasının adresi "Petrograd, Gorokhovaya 2, 4ncü kat" olarak veridi. Özgün olarak çeka üyeleri münhasıran Bolşevikledi ancak Ocak 1918'de solcu Sosyalist Devrimciler de tertiplenme komitesine katıldı. Solcu Sosyalist Devrimciler Bolşevik idareye karşı giriştikleri isyan sonrasında 1918 sonunda tutuklandılar veya ihraç edildiler. 1922'de Çeka, Rus [[SFSR]'si NKVD'nin bir kolu olan Devlet Siyasi İdaresi'ne veya GPU'ya dönüştürüldü. [değiştir] HarekâtlarıBüro "halk düşmanşlarına" kitle halinde tutuklamalar, hapsetmeler ve infazlar yaptı. Burada Çeka burjuva, ruhban sınıfı, siyasi rejim muhalifleri gibi "sınıf düşmanlarını" hedef aldığını söyledi. En önceki tertipli kitle baskıları Nisan 1918'de Petrograd liberal Sosyalistlerine karşı başladı. Sonra takibeden ayda 1918 1 Mayıs gününde Moskova'ya geldi. Moskova eylemleri anarşistler(kargaşa yaratanlar) ve polis arasında tarafları belirli bir savaşa dönüştü. ( P.Avrich. G Maximoff) Çeka "Kızıl Terör" diye bilinen 5 Eylül 1918 tarihinde Dzerzhinsky tarafından yorumlanan bir baskı altına alma kampanyası orkestrasını yönetti. Kızıl Ordu'nun yayın organı "Krasnaya Gazeta" bunu şöyle tanımladı: Acımadan, bağışlamadan, yüzlerce sayıda düşmanlarımızı öldüreceğiz. Binlerce olsunlar, kendi kanlarında boğulsunlar. Lenin ve Uritsky'nin kanı için… Burjuvanın kanı aksın - daha çok kan, olabildiğince çok. Bir erken Bolşevik Victor Serge "Devrimin Anıları" isimli kitabında tarif etti.
An early Bolshevik Victor Serge described in his book "Memoirs of a Revolutionary" Since the first massacres of Red prisoners by the Whites, the murders of Volodarsky and Uritsky and the attempt against Lenin (in the summer of 1918), the custom of arresting and, often, executing hostages had become generalized and legal. Already the Cheka, which made mass arrests of suspects, was tending to settle their fate independently, under formal control of the Party, but in reality without anybody's knowledge. The Party endeavoured to head it with incorruptible men like the former convict Dzerzhinsky, a sincere idealist, ruthless but chivalrous, with the emaciated profile of an Inquisitor: tall forehead, bony nose, untidy goatee, and an expression of weariness and austerity. But the Party had few men of this stamp and many Chekas. I believe that the formation of the Chekas was one of the gravest and most impermissible errors that the Bolshevik leaders committed in 1918 when plots, blockades, and interventions made them lose their heads. All evidence indicates that revolutionary tribunals, functioning in the light of day and admitting the right of defence, would have attained the same efficiency with far less abuse and depravity. Was it necessary to revert to the procedures of the Inquisition?"
After the expiration of the seven-day deadline for deserters to turn themselves in, punishment must be increased for these incorrigible traitors to the cause of the people. Families and anyone found to be assisting them in any way whatsoever are to be considered as hostages and treated accordingly[1] In September 1918, in only twelve provinces of Russia, 48,735 deserters and 7,325 "bandits" were arrested, 1,826 were killed and 2,230 were executed. A typical report from a Cheka department stated: Yaroslavl Province, 23 June 1919. The uprising of deserters in the Petropavlovskaya volost has been put down. The families of the deserters have been taken as hostages. When we started to shoot one person from each family, the Greens began to come out of the woods and surrender. Thirty-four deserters were shot as an example.[1] The Cheka later played a role in the suppression of the Kronstadt Rebellion in 1921 [değiştir] Kaynakça
|
