หน้าที่ของเนื้อเยื่อบุผิวคือการหลั่งสาร การดูดซึมสาร การปกป้องจากสิ่งแวดล้อมภายนอก ช่วยในการขนส่งสารระหว่างเซลล์ การรับความรู้สึก และการคัดเลือกสารผ่านเข้ามาในร่างกาย เนื้อเยื่อบุโพรง (endothelium) ก็เป็นเซลล์เนื้อเยื่อบุผิวที่มีลักษณะพิเศษ
| ระบบ |
เนื้อเยื่อ |
เนื้อเยื่อบุผิว |
ประเภท |
| ไหลเวียน |
หลอดเลือด (blood vessels) |
ซิมเปิล สความัส (Simple squamous) |
เนื้อเยื่อบุโพรง |
| ย่อยอาหาร |
ท่อของต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกร (ducts of submandibular glands) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ (Simple columnar) |
- |
| ย่อยอาหาร |
เหงือก (attached gingiva) |
สแตรทิฟายด์ สความัส คีราตินไนซด์ (Stratified squamous, keratinized) |
- |
| ย่อยอาหาร |
ด้านบนของลิ้น (dorsum of tongue) |
สแตรทิฟายด์ สความัส คีราตินไนซด์ (Stratified squamous, keratinized) |
- |
| ย่อยอาหาร |
เพดานแข็ง (hard palate) |
สแตรทิฟายด์ สความัส คีราตินไนซด์ (Stratified squamous, keratinized) |
- |
| ย่อยอาหาร |
หลอดอาหาร (esophagus) |
สแตรทิฟายด์ สความัส ไม่มีคีราตินไนซด์ (Stratified squamous, non-keratinised) |
- |
| ย่อยอาหาร |
กระเพาะอาหาร (stomach) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ไม่มีซีเลีย (Simple columnar, non-ciliated) |
- |
| ย่อยอาหาร |
ลำไส้เล็ก (small intestine) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ไม่มีซีเลีย (Simple columnar, non-ciliated) |
- |
| ย่อยอาหาร |
ลำไส้ใหญ่ (large intestine) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ไม่มีซีเลีย (Simple columnar, non-ciliated) |
- |
| ย่อยอาหาร |
ไส้ตรง (rectum) |
สแตรทิฟายด์ สความัส ไม่มีคีราตินไนซด์ (Stratified squamous, non-keratinised) |
- |
| ย่อยอาหาร |
ทวารหนัก (anus) |
สแตรทิฟายด์ สความัส คีราตินไนซด์ (Stratified squamous, keratinised) |
- |
| ย่อยอาหาร |
ถุงน้ำดี (gallbladder) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ไม่มีซีเลีย (Simple columnar, non-ciliated) |
- |
| ต่อมไร้ท่อ |
ฟอลลิเคิล (ถุงน้อย) ของต่อมไทรอยด์ (thyroid follicles) |
ซิมเปิล คิวบอยดัล (Simple cuboidal) |
- |
| ประสาท |
อีเพนดีมา (ependyma) |
ซิมเปิล คิวบอยดัล (Simple cuboidal) |
- |
| น้ำเหลือง |
ท่อน้ำเหลือง (lymph vessel) |
ซิมเปิล สความัส (Simple squamous) |
เนื้อเยื่อบุโพรง |
| ปกคลุมร่างกาย |
ผิวหนัง - เซลล์ชั้นบนสุดที่ตายแล้ว (skin - dead superficial layer) |
สแตรทิฟายด์ สความัส คีราตินไนซด์ (Stratified squamous, keratinised) |
- |
| ปกคลุมร่างกาย |
ท่อต่อมเหงื่อ (sweat gland ducts) |
สแตรทิฟายด์ คิวบอยดัล (Stratified cuboidal) |
- |
| ปกคลุมร่างกาย |
มีโซทีเลียม (เนื้อเยื่อบุช่องว่างในลำตัว) (mesothelium of body cavities) |
ซิมเปิล สความัส (Simple squamous) |
- |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
รังไข่ (ovaries) |
ซิมเปิล คิวบอยดัล (Simple cuboidal) |
เนื้อเยื่อบุผิวในระบบสืบพันธุ์ (เพศหญิง) (germinal epithelium (female)) |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
ท่อนำไข่ (Fallopian tubes]) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ซีเลียเอต (Simple columnar, ciliated) |
- |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
มดลูก (uterus) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ซีเลียเอต (Simple columnar, ciliated) |
- |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
เยื่อบุมดลูก (endometrium) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ (Simple columnar) |
- |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
คอมดลูก (ด้านใน) (cervix (endocervix)) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ (Simple columnar) |
- |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
คอมดลูก (ด้านนอก) (cervix (ectocervix)) |
สแตรทิฟายด์ สความัส ไม่มีคีราตินไนซด์ (Stratified squamous, non-keratinised) |
- |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
ช่องคลอด (vagina |
สแตรทิฟายด์ สความัส ไม่มีคีราตินไนซด์ (Stratified squamous, non-keratinised) |
- |
| สืบพันธุ์เพศหญิง |
แคมใหญ่ (labia majora) |
สแตรทิฟายด์ สความัส คีราตินไนซด์ (Stratified squamous, keratinised) |
- |
| สืบพันธุ์เพศชาย |
ทิวบูไล เรกไท (tubuli recti) |
ซิมเปิล คิวบอยดัล (Simple cuboidal) |
เนื้อเยื่อบุผิวในระบบสืบพันธุ์ (เพศชาย) (germinal epithelium (male)) |
| สืบพันธุ์เพศชาย |
เรเต เทสทิส (rete testis) |
ซิมเปิล คิวบอยดัล (Simple cuboidal) |
- |
| สืบพันธุ์เพศชาย |
ดักทิวไล เอฟเฟอเรนทส์ (ductuli efferentes) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ (Pseudostratified columnar) |
- |
| สืบพันธุ์เพศชาย |
เอพิดิไดมิส (epididymis) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ และสเตอริโอซีเลีย (Pseudostratified columnar, with stereocilia) |
- |
| สืบพันธุ์เพศชาย |
หลอดนำอสุจิ (vas deferens) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ (Pseudostratified columnar) |
- |
| สืบพันธุ์เพศชาย |
ท่อฉีดอสุจิ (ejaculatory duct) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ (Simple columnar) |
- |
| สืบพันธุ์เพศชาย (ต่อม) |
ต่อมคาวเปอร์ หรือ ต่อมบัลโบยูรีทรัล (Cowper's or bulbourethral glands) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ (Simple columnar) |
- |
| สืบพันธุ์เพศชาย (ต่อม) |
ถุงน้ำอสุจิ (seminal vesicle) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ (Pseudostratified columnar) |
- |
| ทางเดินหายใจ |
คอหอยส่วนปาก (oropharynx) |
สแตรทิฟายด์ สความัส ไม่มีคีราตินไนซด์ (Stratified squamous, non-keratinised) |
- |
| ทางเดินหายใจ |
กล่องเสียง (larynx) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ ซีเลียเอต (Pseudostratified columnar, ciliated) |
เนื้อเยื่อบุผิวในระบบทางเดินหายใจ (respiratory epithelium) |
| ทางเดินหายใจ |
ท่อลม (trachea) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ ซีเลียเอต (Pseudostratified columnar, ciliated) |
เนื้อเยื่อบุผิวในระบบทางเดินหายใจ (respiratory epithelium) |
| ทางเดินหายใจ |
หลอดลมฝอย (respiratory bronchioles) |
ซิมเปิล คิวบอยดัล (Simple cuboidal) |
- |
| รับสัมผัส |
กระจกตา (cornea) |
สแตรทิฟายด์ สความัส ไม่มีคีราตินไนซด์ (Stratified squamous, non-keratinised) |
เนื้อเยื่อบุผิวส่วนกระจกตา (corneal epithelium) |
| รับสัมผัส |
จมูก (nose) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ (Pseudostratified columnar) |
olfactory epithelium |
| ขับถ่าย |
ไต - ท่อไตส่วนต้น (proximal convoluted tubule) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ซีเลียเอต (Simple columnar, ciliated) |
- |
| ขับถ่าย |
ไต - ท่อส่วนบางที่ไหลขึ้นของห่วงเฮนเล (ascending thin limb) |
ซิมเปิล สความัส (Simple squamous) |
- |
| ขับถ่าย |
ไต - ท่อไตส่วนปลาย (distal convoluted tubule) |
ซิมเปิล คอลัมนาร์ ไม่มีซีเลีย (Simple columnar, non-ciliated) |
- |
| ขับถ่าย |
ไต - ท่อรวม (collecting duct) |
ซิมเปิล คิวบอยดัล (Simple cuboidal) |
- |
| ขับถ่าย |
กรวยไต (renal pelvis) |
เนื้อเยื่อบุผิวชนิดแปรเปลี่ยน (Transitional) |
ยูโรทีเลียม (urothelium) |
| ขับถ่าย |
ท่อไต (ureter) |
เนื้อเยื่อบุผิวชนิดแปรเปลี่ยน (Transitional) |
ยูโรทีเลียม (urothelium) |
| ขับถ่าย |
กระเพาะปัสสาวะ (urinary bladder) |
เนื้อเยื่อบุผิวชนิดแปรเปลี่ยน (Transitional) |
ยูโรทีเลียม (urothelium) |
| ขับถ่าย |
ท่อปัสสาวะที่ผ่านต่อมลูกหมาก (prostatic urethra) |
เนื้อเยื่อบุผิวชนิดแปรเปลี่ยน (Transitional) |
ยูโรทีเลียม (urothelium) |
| ขับถ่าย |
ท่อปัสสาวะหลังต่อมลูกหมาก (membranous urethra) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ ไม่มีซีเลีย (Pseudostratified columnar, non-ciliated) |
- |
| ขับถ่าย |
ท่อปัสสาวะที่ผ่านองคชาต (penile urethra) |
ซูโดสแตรทิฟายด์ คอลัมนาร์ ไม่มีซีเลีย (Pseudostratified columnar, non-ciliated) |
- |
| ขับถ่าย |
ช่องเปิดภายนอกของท่อปัสสาวะ (external urethral orifice) |
สแตรทิฟายด์ สความัส (Stratified squamous) |
- |
บริเวณเชื่อมติดกันของเซลล์ (Cell Junction) เป็นโครงสร้างภายในเนื้อเยื่อของสิ่งมีชีวิตหมายเซลล์ มักพบมากในบริเวณเนื้อเยื่อบุผิว ประกอบด้วยโปรตีนที่ซับซ้อนและช่วยในการยึดติดกันระหว่างเซลล์ที่อยู่ใกล้เคียงกัน ระหว่างเซลล์และเมตริกซ์ภายนอกเซลล์ (extracellular matrix) หรือเป็นโครงสร้างขวางกั้นระหว่างเซลล์ทางด้านข้าง (paracellular barrier) และควบคุมการขนส่งระหว่างเซลล์ทางด้านข้าง
เนื้อเยื่อบุผิวเจริญมาจากชั้นเนื้อเยื่อในตัวอ่อน (embryological germ layers) ทั้ง 3 ชนิด คือ
