ภาษาไทย

เสียงอ่าน: /pʰaːsaːtʰaj/

พูดใน: ประเทศไทย ประเทศมาเลเซีย ประเทศกัมพูชา

จำนวนผู้พูด: 46–50 ล้านคน (ไม่รวมไทยถิ่นเหนือ อีสาน และไทยถิ่นใต้)

อันดับ: 24

ตระกูลภาษา: ไท-กะได
คำ-ไท
บี-ไท
ไท-แสก
ไท
ไทตะวันตกเฉียงใต้
ไทกลาง-ตะวันออก
เชียงแสน
ภาษาไทย

ระบบการเขียน: อักษรไทย

สถานะทางการ

ภาษาทางการใน: ประเทศไทย

องค์กรควบคุม: ราชบัณฑิตยสถาน

รหัสภาษา

ISO 639-1: th

ISO 639-2: tha

ISO 639-3: tha

บทความนี้มีอักษรในตระกูลอักษรพราหมีปรากฏอยู่ คุณอาจเห็นสัญลักษณ์อื่นแทนตัวอักษร หรือมองเห็นสระวางผิดตำแหน่ง หากคอมพิวเตอร์ของคุณไม่สามารถแสดงผลได้อย่างถูกต้อง

ส่วนหนึ่งของสารานุกรมภาษา

ภาษาไทย เป็นภาษาราชการของประเทศไทย และภาษาแม่ของชาวไทย และชนเชื้อสายอื่นในประเทศไทย ภาษาไทยเป็นภาษาในกลุ่มภาษาไต ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยของตระกูลภาษาไท-กะได สันนิษฐานว่า ภาษาในตระกูลนี้มีถิ่นกำเนิดจากทางตอนใต้ของประเทศจีน และนักภาษาศาสตร์บางท่านเสนอว่า ภาษาไทยน่าจะมีความเชื่อมโยงกับ ตระกูลภาษาออสโตร-เอเชียติก ตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต

ภาษาไทยเป็นภาษาที่มีระดับเสียงของคำแน่นอนหรือวรรณยุกต์เช่นเดียวกับภาษาจีน และออกเสียงแยกคำต่อคำ เป็นที่ลำบากของชาวต่างชาติเนื่องจาก การออกเสียงวรรณยุกต์ที่เป็นเอกลักษณ์ของแต่ละคำ และการสะกดคำที่ซับซ้อน นอกจากภาษากลางแล้ว ในประเทศไทยมีการใช้ ภาษาไทยถิ่นอื่นด้วย

[แก้] สัทวิทยา

[แก้] พยัญชนะ

	ริมฝีปาก ทั้งสอง			ริมฝีปากล่าง -ฟันบน	ปุ่มเหงือก			หลังปุ่มเหงือก		เพดานแข็ง	เพดานอ่อน			ผนังคอ
เสียงกัก	[ p ] ป	[ pʰ ] ผ,พ	[ b ] บ		[ t ] ฏ,ต	[ tʰ ] ฐ,ฑ^*,ฒ,ถ,ท,ธ	[ d ] ฎ,ฑ^*,ด				[ k ] ก	[ kʰ ] ข,ฃ,ค,ฅ,ฆ		[ ʔ ] อ^**
เสียงนาสิก			[ m ] ม				[ n ] ณ,น						[ ŋ ] ง
เสียงเสียดแทรก				[ f ] ฝ,ฟ	[ s ] ซ,ศ,ษ,ส									[ h ] ห,ฮ
เสียงกึ่งเสียดแทรก								[ ʨ ] จ	[ ʨʰ ] ฉ,ช,ฌ
เสียงรัวลิ้น							[ r ] ร
เสียงเปิด										[ j ] ญ,ย			[ w ] ว
เสียงข้างลิ้น							[ l ] ล,ฬ

^* ฑ สามารถออกเสียงได้ทั้ง [tʰ] และ [d] ขึ้นอยู่กับคำศัพท์

^** เสียง [ʔ] มีปรากฏอยู่ในคำที่มีสระเสียงสั้นและไม่มีพยัญชนะสะกด

เสียงสัทอักษรพยัญชนะในภาษาไทย มีอยู่ด้วยกัน 21 เสียงดังต่อไปนี้

[p] [ป] เสียงกัก ฐานริมฝีปาก สิถิล อโฆษะ
[pʰ] [พ] เสียงกัก ฐานริมฝีปาก ธนิต อโฆษะ
[b] [บ] เสียงกัก ฐานริมฝีปาก สิถิล โฆษะ
[t] [ต] เสียงกัก ฐานปุ่มเหงือก สิถิล อโฆษะ
[tʰ] [ท] เสียงกัก ฐานปุ่มเหงือก ธนิต อโฆษะ
[d] [ด] เสียงกัก ฐานปุ่มเหงือก สิถิล โฆษะ
[ʨ] [จ] เสียงกัก ฐานเพดานแข็ง สิถิล อโฆษะ
[ʨʰ] [ช] เสียงกัก ฐานเพดานแข็ง ธนิต อโฆษะ
[k] [ก] เสียงกัก ฐานเพดานอ่อน สิถิล อโฆษะ
[kʰ] [ค] เสียงกัก ฐานเพดานอ่อน ธนิต อโฆษะ
[ʔ] [อ] เสียงกัก ฐานเส้นเสียง
[m] [ม] เสียงนาสิก ฐานริมฝีปาก
[n] [น] เสียงนาสิก ฐานปุ่มเหงือก
[ŋ] [ง] เสียงนาสิก ฐานเพดานอ่อน
[r] [ร] เสียงรัวลิ้น ฐานปุ่มเหงือก
[f] [ฟ] เสียงเสียดแทรก ฐานริมฝีปากกับฟัน
[s] [ซ] เสียงเสียดแทรก ฐานปุ่มเหงือก
[h] [ฮ] เสียงเสียดแทรก ฐานเส้นเสียง
[j] [ย] เสียงเปิด ฐานเพดานอ่อน
[w] [ว] เสียงเปิด ฐานริมฝีปาก-เพดานอ่อน
[l] [ล] เสียงข้างลิ้น ฐานปุ่มเหงือก

[แก้] สระ

[แก้] สระเดี่ยว

	ลิ้นส่วนหน้า		ลิ้นส่วนหลัง
	ปากเหยียด		ปากเหยียด		ปากห่อ
	สั้น	ยาว	สั้น	ยาว	สั้น	ยาว
ลิ้นยกสูง >-ิ >-ี >-ึ >-ื >-ุ >-ู -	ลิ้นกึ่งสูง >เ-ะ >เ- >เ-อะ >เ-อ >โ-ะ >โ-
ลิ้นกึ่งต่ำ >แ-ะ >แ- >เ-าะ >-อ
ลิ้นลดต่ำ >-ะ, -ั >-า

จากตารางสามารถอธิบายถึงเสียงสระเดี่ยวในภาษาไทยตามตำราคือ

[i] (อิ) ลิ้นส่วนหน้ายกสูง ปากเหยียด เสียงสั้น
[iː] (อี) ลิ้นส่วนหน้ายกสูง ปากเหยียด เสียงยาว
[ɯ] (อึ) ลิ้นส่วนกลางยกสูง ปากเหยียด เสียงสั้น
[ɯː] (อือ) ลิ้นส่วนกลางยกสูง ปากเหยียด เสียงยาว
[u] (อุ) ลิ้นส่วนหลังยกสูง ปากห่อ เสียงสั้น
[uː] (อู) ลิ้นส่วนหลังยกสูง ปากห่อ เสียงยาว
[e] (เอะ) ลิ้นส่วนหน้ากึ่งสูง ปากเหยียด เสียงสั้น
[eː] (เอ) สิ้นส่วนหน้ากึ่งสูง ปากเหยียด เสียงยาว
[o] (โอะ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งสูง ปากห่อ เสียงสั้น
[oː] (โอ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งสูง ปากห่อ เสียงยาว
[ɤ] (เออะ) ลิ้นส่วนกลางระดับกลาง ปากกึ่งเหยียด เสียงสั้น
[ɤː] (เออ) ลิ้นส่วนกลางระดับกลาง ปากกึ่งเหยียด เสียงยาว
[ɔ] (เอาะ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งต่ำ ปากห่อ เสียงสั้น
[ɔː] (ออ) ลิ้นส่วนหลังกึ่งต่ำ ปากห่อ เสียงยาว
[ɛ] (แอะ) ลิ้นส่วนหน้าเกือบต่ำ ปากเหยียด เสียงสั้น
[ɛː] (แอ) ลิ้นส่วนหน้าเกือบต่ำ ปากเหยียด เสียงยาว
[a] (อะ) ลิ้นส่วนหน้าลดต่ำ ปากเหยียด เสียงสั้น
[aː] (อา) ลิ้นส่วนหน้าลดต่ำ ปากเหยียด เสียงยาว

[แก้] สระประสม

สระประสม เกิดจากการเลื่อนของลิ้นในระดับสูง ลดลงสู่ระดับต่ำ ดังนั้นจึงสามารถเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า สระเลื่อน มี 3 เสียงดังนี้

[ia:] (เอีย) ประสมจากสระ อี และ อา
[ɯa:] (เอือ) ประสมจากสระ อือ และ อา
[ua:] (อัว) ประสมจากสระ อู และ อา

ในบางตำราจะเพิ่มสระสระประสมเสียงสั้น คือ เอียะ เอือะ อัวะ ด้วย แต่ในปัจจุบันสระเหล่านี้ปรากฏเฉพาะคำเลียนเสียงเท่านั้น เช่น เพียะ เปรี๊ยะ ผัวะ เป็นต้น

[แก้] วรรณยุกต์

เสียงวรรณยุกต์ ในภาษาไทย จำแนกออกได้เป็น 5 เสียง ได้แก่

เสียงสามัญ (ระดับเสียงกึ่งสูง-กลาง)
เสียงเอก (ระดับเสียงกึ่งต่ำ-ต่ำ)
เสียงโท (ระดับเสียงสูง-ต่ำ)
เสียงตรี (ระดับเสียงกึ่งสูง-สูง)
เสียงจัตวา (ระดับเสียงกึ่งต่ำ-ต่ำ-กึ่งสูง)

ส่วน รูปวรรณยุกต์ มี 4 รูป ได้แก่

ทั้งนี้คำที่มีรูปวรรณยุกต์เดียวกัน ไม่จำเป็นต้องมีระดับเสียงวรรณยุกต์เดียวกัน ขึ้นอยู่กับระดับเสียงของอักษรนำด้วย เช่น ข้า (ไม้โท) ออกเสียงโทเหมือน ค่า (ไม้เอก) เป็นต้น

[แก้] ดูเพิ่ม

[แก้] อ้างอิง

นันทนา รณเกียรติ, ดร. สัทศาสตร์ภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2548. ISBN 974-571-929-3.

[แก้] แหล่งข้อมูลอื่น

ด • พ • ก ภาษาในตระกูลภาษาไท-กะได
ภาษาไหล-เกยัน	ไหล • เจียมาว • ยารง • เกลาว • ลาติ • ลาติขาว • ปู้ยัง • จุน • เอน • กวาเบียว • ลาคัว • ลาฮา
ภาษาคำ-ไต	เบ • ไต • แสก • ลักเกีย • เบียว • อ้ายจาม • ต้ง (เหนือ / ใต้) • คัง • มู่หล่าว • เหมาหนาน • สุ่ย
กลุ่มภาษาคำ-ไต > ภาษาไต
กลุ่มเชียงแสน	ไทดำ • คำเมือง • ไทขาว • ไทย • ไทฮ่างตง • ไทแดง • พวน • ตูลาว
กลุ่มลาว-ผู้ไท	ลาว • ไทญ้อ • ผู้ไท • ไทยถิ่นอีสาน
กลุ่มไทพายัพ	อาหม • อ่ายตน • คำตี่ • คำยัง • พ่าเก • ไทขึน • ไทใหญ่ • ไทลื้อ • ไทเหนือ
กลุ่มอื่นๆ	ปายี • ไทถาน • ไทยอง • ไทหย่า
ภาษาไต(อื่นๆ)	จ้วง • นุง • ต่าย • ตุรุง • นาง • ปูยี • ไทยถิ่นใต้ • ไทยโคราช