Rusia

Российская Федерация
Rossijskaja Federacija


Rusia	Rusia

Moto Kombëtare: s'ka

Të dhëna tabelare

Gjuhë	rusishtja^*
Kryeqyteti	Moska
Qyteti më i madh	Moska
Sistemi	Republik Semi-presidenciale
President	Vladimir Putin
Kryeministër	Mikhail Fradkov
Sipërfaqja - ujore	17,075,200 km² - ( 1 -ta ) 0,5 % - ( ?-ta )
Popullsia Dendësia	142 685 000 (2006) - ( 8 -ta) 8,4 b. / km² - ( ? -ta)
BPV (nominal) - për banorë	1,692 trilion $ -( 9 -ta) 11 904 $ -( 62 -ta)
Monedha	Rubel (RUB)
Zona kohore	UTC + 02:00 deri + 12:00
Pavarësia nga BRSS	12 qershor 1990 - (shpallur) 26 dhjetor 1991
Në OKB nga	24 Tetor 1945^*
Himni kombëtar	Himni kombëtar i Rusisë
Kodi i internetit TLD	`.ru`
Prefiksi telefonik	+ `7`
^Gjuhë tjera në njësitë administrative ^* Pasardhëse e BRSS
redaktoni

Federata Ruse (rusisht: Российская Федерация) është shtet, sipërfaqja e së cilës shtrihet në pjesën lindore të Evropës dhe në veriun e Azisë. Me një sipërfaqe prej 17.075.400 km&sup2, Rusia është shteti me sipërfaqen më të madhe në botë, duke pasur dyfishin e territorit të Kanadasë, Kinës apo Shteteve të Bashkuara të Amerikës (ShBA). Për nga numri i banorëve radhitet si e shtata në liste botërore pas Kinës, Indisë, ShBA-së, Indonezisë, Brazilit dhe Pakistanit.

Dikur republika drejtuese e BRSS-së, Rusia u shpall e pavarur me rastin e shpërbërjes së BRSS-së, në dhjetor të vitit 1991. Përderisa ajo ishte në përbërje të Bashkimit të Republikave Socialiste Sovjetike ajo thirrej zyrtarisht Federata Republikave Socialiste Sovjetike Ruse (FRSSR).

Pjesa më e madhe e prodhimeve ekonomike, industriale e BRSS-së i takonin dikur Federatës Ruse, ashtu që atë kohë ajo ishte superfuqi botërore. Tani edhe pse ajo luan një rol në arenën ndërkombëtare, ai rol nuk i afrohet atij të BRSS-së.

Tabela e përmbajtjeve

[redaktoni] Historia

Historia e Rusis mund të kuptohet saktësisht vetë kur të merren parasysh zhvillimet e kishës ortodokse në teritorin e saj që nga cari Ivani i I-rë e deri më sot.

[redaktoni] Politika

Politika e Shtetit

[redaktoni] Njësitë shtetërore

Artikulli kryesor : Njësitë shtetërore të Rusisë

Njësitë shtetrore të Rusisë

Federata Ruse përbëhet nga njësi shtetërore me të drejta dhe nivele të ndryshme që në përgjithësi japin 88 njësi kushtetuese. Nga të cilat 21 quhen republika, 48 quhen krahina (org.: oblast), 74 quhen kraji (org.: krai) si dhe 9 njësië autonome (okrug]) dhe një njësi autonome njësi tjetër autonome (org.: oblast). Përpos kësaj në Rusi janë dy qytete të quajtura qytete federale Moska dhe Petersburgu.

Në vitet e fundit janë krijuar shtatë njësi të nivelit në mes të shtetit dhe njësive tjera. Katër nga këto në pjesën Evropiane dhe tri në atë Aziatike.

[redaktoni] Gjeografia

Artikulli kryesorë : Gjeografia e shtetit

Sipërfaqja e përgjithshme e Rusisë është 17,075,200 km², shtrihet rreth koordinatave gjeografike 60 00 V, 100 00 L dhe 16,995,800 km ² të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 79,400 km ² ujë.

Vija bregdetare e Rusisë është 37,653 km e gjatë ndërsa kufiri tokësorë 20,017 km i gjatë.

Klima e Rusisë është klimë e llojllojshme. Në pjesën Evropiane dominon klima kontinentale pakë sa më e butë se në veri. Në Siberi dominon temperatura shumë të ulëta.

Në pjesën perëndimore të Uralit relievi i Rusisë përbëhet nga një terren me fusha të gjëra dhe male të ulëta. Relievin në Siberi e përbëjnë fushat e ngrira dhe me borë. Në regjionet përgjatë kufirit jugor, relievi përshkohet nga vargmale. Pika më e ultë e relievit (-28m) është në liqenin Kaspik dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 5,633 metrave në vendin e quajtur Gora El'brus.

[redaktoni] Ekonomia

Ekonomia e shtetit

[redaktoni] Demografia

Demografia e shtetit

[redaktoni] Kultura

Kultura e shtetit

[redaktoni] Të tjera

Telekomunikacioni
Transporti
Ushtria
Pushime

[redaktoni] Lidhje të jashtme

Në Wikimedia Commons gjeni më shumë në artikullin:

Rusia

Webcam in Russia

Ky artikull nga Gjeografia është një faqe cung. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar.

Shtetet e Azisë

Afganistani · Armenia · Arabia Saudite · Azerbajxhani · Bahraini · Bangladeshi · Brunei · Butania · Birmania · Emiratet e Bashkuara Arabe · Filipinet · Gjeorgjia · India · Indonezia · Iraku · Irani · Izraeli · Japonia · Jemeni · Jordania · Kamboxhia · Katar · Kazakistani · Kina · Kirgistani · Koreja Jugore · Koreja Veriore · Kuvajti · Laosi · Libani · Malajzia · Maldives · Mongolia · Nepali · Omani · Pakistani · Qipro · Rep. Kineze Tajvan · Rusia · Shiri Lanka · Singapuri · Siria · Tailanda · Taxhikistani · Timori Lindor · Turkmenistani · Turqia · Uzbekistani · Vietnami

	Shtetet e Evropës
Andora · Austria · Azerbajxhani¹ · Belgjika · Bjellorusia · Bosnja dhe Hercegovina · Britania e Madhe ( Anglia · Skocia · Uellsi · Irlanda Veriore ) · Bullgaria · Republika Çeke · Danimarka · Estonia · Finlanda · Franca · Gjermania · Greqia · Holanda · Hungaria · Irlanda · Islanda · Italia · IRJM · Kosova · Kroacia · Letonia · Lihtenshtajni · Lituania · Luksemburgu · Mali i Zi · Malta · Moldavia · Monako · Norvegjia · Polonia · Portugalia · Qipro² · Rumania · Rusia¹ · San Marino · Serbia · Shqipëria · Sllovakia · Sllovenia · Spanja · Suedia · Turqia¹ · Ukraina · Vatikani · Zvicra
Teritore tjera : Akrotiri² · Dhekelia² · Ishujt Faroe · Gjibraltari · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Ishulli i Njeriut · Svalbard ¹Shtet pjesërisht në Azi. ² Gjeografikisht në Azi, por i konsideruar si shtet evropian për arsye historike dhe kulturore.