Kabinet-Balkenende IV

Kabinet-Balkenende IV
Coalitie	CDA, PvdA, ChristenUnie
Zeteltal TK	80 zetels (41 + 33 + 6)
Premier	Jan Peter Balkenende
Beëdiging	22 februari 2007
Voorganger	Balkenende III
Overzicht kabinetten

Het kabinet-Balkenende IV is het huidige Nederlandse kabinet, bestaande uit de politieke partijen CDA, PvdA en ChristenUnie. Het kabinet staat onder leiding van premier Jan Peter Balkenende en werd beëdigd op 22 februari 2007, na de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2006 en de daaropvolgende kabinetsformatie.

[bewerk] Ministers

Het kabinet-Balkenende IV telt 16 ministers: 8 van het CDA, 6 van de PvdA en 2 van de ChristenUnie. De ministers voor Ontwikkelingssamenwerking, voor Wonen, Wijken en Integratie en voor Jeugd en Gezin zijn minister zonder portefeuille, waarbij de laatste twee ook wel programma-ministers worden genoemd. Net als in het kabinet-Balkenende III zijn er vijf vrouwelijke ministers; drie namens de PvdA en twee namens het CDA.

Nederlandse Politiek

Grondwet • Statuut

Nederlandse regering Koningshuis Beatrix Kabinet (lijst tot en sinds WO II) huidige Minister-president (lijst) Jan Peter Balkenende

Staten-Generaal Eerste Kamer lijst, huidige verkiezingen, 2007 Tweede Kamer lijst, huidige verkiezingen, 2006 Politieke partijen Politicus

Hoge Raad

Overige Hoge Colleges van Staat Raad van State Algemene Rekenkamer Nationale Ombudsman

Decentrale overheden Provincies Provinciale Staten Gedeputeerde Staten Commissaris van de Koningin Gemeente gemeenteraad wethouder burgemeester Waterschappen

Buitenlands beleid

	Ministerschap	Minister	Partij	Opmerking(en)
	Minister-president (MP) en minister van Algemene Zaken (AZ)	Jan Peter Balkenende (1956)	CDA
	Minister van Financiën (Fin.) en vicepremier	Wouter Bos (1963)	PvdA
	Minister van Buitenlandse Zaken (BZ) / (BuZa)	Maxime Verhagen (1956)	CDA
	Minister van Justitie (Justitie)	Ernst Hirsch Ballin (1950)	CDA
	Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) / (BiZa)	Guusje ter Horst (1952)	PvdA
	Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)	Ronald Plasterk (1957)	PvdA
	Minister van Defensie (Defensie)	Eimert van Middelkoop (1949)	ChristenUnie
	Minister van Verkeer en Waterstaat (V&W)	Camiel Eurlings (1973)	CDA
	Minister van Economische Zaken (EZ)	Maria van der Hoeven (1949)	CDA
	Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)	Gerda Verburg (1957)	CDA
	Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) / (SoZa)	Piet Hein Donner (1948)	CDA
	Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)	Ab Klink (1958)	CDA
	Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM)	Jacqueline Cramer (1951)	PvdA
Ministers zonder portefeuille
	Minister voor Ontwikkelingssamenwerking (OS) bij (BuZa)	Bert Koenders (1958)	PvdA
	Minister voor Wonen, Wijken en Integratie bij (VROM)	Ella Vogelaar (1949)	PvdA
	Minister voor Jeugd en Gezin bij (VWS) en vicepremier	André Rouvoet (1962)	ChristenUnie

[bewerk] Staatssecretarissen

Het kabinet Balkenende IV telt elf staatssecretarissen: 4 van het CDA, 6 van de PvdA en 1 van de ChristenUnie. Dat is één meer dan onder het kabinet-Balkenende II. De departementen Binnenlandse Zaken en Justitie hebben weer een staatssecretaris, waar in de voorgaande kabinetten zaken door een minister zonder portefeuille werden geregeld. De staatssecretaris op VROM is komen te vervallen na de instelling van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie.

	Ministerie	Beleidsterrein	Staatssecretaris	Partij	Opmerking(en)
	Binnenlandse Zaken	Financiën lagere overheden, provincies en gemeenten, publieke dienstverlening, persoonsgegevens, Koninkrijksrelaties en verkiezingsproces	Ank Bijleveld (1962)	CDA
	Defensie	Personeel en materieel	Jack de Vries (1968)	CDA	Sinds 18 december 2007, als opvolger van Cees van der Knaap
	Financiën	Belastingen (Fiscale Zaken)	Jan Kees de Jager (1969)	CDA
	Justitie	Vreemdelingenzaken en TBS-beleid	Nebahat Albayrak (1968)	PvdA
	Onderwijs	Voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs	Marja van Bijsterveldt (1961)	CDA
	Onderwijs	Basisscholen en kinderopvang	Sharon Dijksma (1971)	PvdA
	Sociale Zaken en Werkgelegenheid	Arbeidsmarktbeleid, Werk en Bijstand, leer- en werkplicht en sociale werkvoorzieningen	Ahmed Aboutaleb (1961)	PvdA
	Verkeer en Waterstaat	Waterbeleid, KNMI en stads- en streekvervoer	Tineke Huizinga (1960)	ChristenUnie
	Volksgezondheid, Welzijn en Sport	Maatschappelijke ondersteuning, verpleging en verzorging, sociaal beleid, ouderen, sport, medisch-ethische vraagstukken, biotechnologie en oorlogsgetroffenen	Jet Bussemaker (1961)	PvdA
Staatssecretarissen die zich in het buitenland "minister" mogen noemen
	Buitenlandse Zaken	Europese Zaken	Frans Timmermans (1961)	PvdA
	Economische Zaken	Buitenlandse Handel; MKB, Toerisme, Telecom, ICT [1]	Frank Heemskerk (1969)	PvdA

[bewerk] Formatie

Voor het hoofdartikel, zie Kabinetsformatie Nederland 2006-2007

Na de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november 2006 ging de kabinetsformatie van start met een verkenning onder leiding van informateur Rein Jan Hoekstra, die uitwees dat een kabinet CDA-PvdA-SP niet mogelijk was. Op 3 januari 2007 begonnen, onder leiding van informateur Herman Wijffels, onderhandelingen over een coalitie CDA-PvdA-ChristenUnie die resulteerden in een regeerakkoord^[2], waar de fracties van de drie partijen op 6 februari 2007 mee instemden. Op 9 februari benoemde koningin Beatrix Jan Peter Balkenende tot formateur, waarmee de personele invulling van dit kabinet officieel begon.^[3] Op donderdagmiddag 22 februari beëdigde de koningin het nieuwe kabinet, na het constituerend beraad op donderdagochtend.^[4]

• Ontslag vorig Kabinet (Kabinet Balkenende III): 22 november 2006
• Beëdiging kabinet: 22 februari 2007
• Duur formatie: 91 dagen, exact drie maanden
• Informateur: Rein Jan Hoekstra (CDA), 26 dagen
• Informateur: Herman Wijffels (CDA), 50 dagen
• Formateur: Jan Peter Balkenende (CDA), 12 dagen

[bewerk] Motto

Het regeerakkoord draagt het motto: 'Samen werken, samen leven.'^[5] In het regeerakkoord zegt de coalitie dat het gaat om samenwerking voor "groei, duurzaamheid, respect en solidariteit".
Op 7 februari presenteerden de onderhandelaars Balkenende, Bos en Rouvoet het akkoord aan het publiek. Ze willen een "samenleving waarin de overheid grenzen stelt", en zullen werken aan "een beter Nederland" waarin de overheid "mensen als bondgenoot tegemoettreedt". De coalitie zal "investeren in mensen" en bouwen aan "vertrouwen in elkaar en in de toekomst".

Het regeerakkoord is voor het CDA de noodzakelijke tweede fase na de jaren van hervormingen. Overleg met het maatschappelijk middenveld is de kern van de nieuwe houding. Zoals Balkenende zei in de regeringsverklaring: "Er is een solide financiële basis. De sociale zekerheid is over een reeks van jaren hervormd (...). Het is nu tijd om samen te werken aan en te investeren in de toekomst. Om bestaande verbanden te verstevigen en nieuwe verbanden te ontdekken en te ontwikkelen. "

[bewerk] Programmaministers

Tijdens de informatie- en formatieperiode van het Nederlandse kabinet-Balkenende IV was er sprake van om het aantal ministers terug te brengen of om een kernkabinet te vormen. Een beperkt aantal ministers zouden sector-overstijgend moeten werken (beleidssectorbundeling), daarbij ondersteund door een groter aantal staatssecretarissen. Dit voorstel heeft het niet gehaald; wel zijn er twee programma-ministers benoemd. Dit zijn ministers zonder ministerie. Net als ministers zonder portefeuille ressorteren zij onder een ander ministerie; zij hebben echter wel een eigen portefeuille. In casu: Wonen, Wijken en Integratie en Jeugd en Gezin. Naast deze twee programmaministers zit in het kabinet-Balkenende IV een derde minister zonder ministerie, namelijk de minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Dit is een meer gebruikelijke ministers zonder portefeuille.
N.B. een en ander in tegenstelling tot een projectminister -die vooralsnog niet benoemd is- en alleen voor een bepaald beleidsproject (of soms tijdelijk) zou kunnen worden aangesteld, zoals in het verleden gebeurde voor de voorbereidingen van het jaar 2000 met betrekking tot het niet te voorspellen Millenniumprobleem.

[bewerk] Verloop

De Partij voor de Vrijheid (PVV) maakte nog voor het aantreden van de nieuwe bewindspersonen bezwaar tegen de staatssecretarissen van Justitie en Sociale Zaken en Werkgelegenheid omdat die allebei beschikten over een dubbele nationaliteit (Nederlandse en Turkse respectievelijk Marokkaanse), waarbij deze volgens de PVV hun buitenlandse paspoort zouden moeten opgeven wegens voorbeeldfunctie en kans op loyaliteitsproblemen. Uniek was dat op donderdag 1 maart 2007 tijdens het debat over de regeringsverklaring door de PVV een motie van wantrouwen werd ingediend tegen Nebahat Albayrak en Ahmed Aboutaleb, die niet door andere partijen gesteund werd.

Het kabinet besteedde de eerste honderd dagen van de regeerperiode grotendeels aan het rondreizen door het land, om in contact te treden met maatschappelijke organisaties; dit tot ergernis van de parlementaire oppositie, die (in de woorden van D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold) 'buitenspel' meende te staan. Nieuw beleid werd pas gepresenteerd op Prinsjesdag (18 september 2007) en wordt effectief in 2008; tot die tijd is Balkenende IV op het gebied van wetgeving en beleid vooral een de facto voortzetting van Balkenende III. Het idee voor een ontmoetingscampagne zoals de honderd-dagenperiode werd al in 2002 geopperd door toenmalig PvdA-leider Ad Melkert, maar niet uitgevoerd omdat de PvdA in de oppositie belandde.^[6]

Een van de plannen van het kabinet heet Samenwerken aan Nederland.

[bewerk] Actualiteit

Op 22 februari 2007 heeft het kabinet in de vorm van een coalitieakkoord zijn plannen gepresenteerd. Het coalitieakkoord is de leidraad voor de bewindslieden in het kabinet en is gesloten door de drie politieke partijen die met elkaar de regering vormen. Het kabinet werkt de hoofdlijnen uit het akkoord de komende periode verder uit tot een concreet beleidsprogramma. Dit gebeurt onder meer via gesprekken in het land en op internet. Het beleidsprogramma wordt vlak voor de zomer gepresenteerd.

[bewerk] Trivia

• Een relatief groter aandeel bewindspersonen is afkomstig uit de provincie Limburg en wordt bijgevolg ook wel als de 'Limburgse connectie' gezien. Te weten: op BuZa minister Maxime Verhagen (CDA) uit Maastricht en Europese Zaken Frans Timmermans (PvdA) uit Heerlen; op V&W Camiel Eurlings (CDA) uit Valkenburg aan de Geul; en op EZ Maria van der Hoeven (CDA) uit Meerssen/Maastricht.
• Het feit dat de minister-president en de beide vice-premiers alle drie gestudeerd hebben aan de (toen nog gereformeerde) Vrije Universiteit, en dat veel kabinetsleden behoren tot een gereformeerd kerkgenootschap, zorgt af en toe voor spot in seculiere media.
• Het kabinet-Balkenende IV bevat de eerste openlijk lesbische minister van Nederland; Gerda Verburg (CDA) op Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
• Minister van VWS Ab Klink woont net als Balkenende in Capelle aan den IJssel.
• Staatssecretaris van Financiën Jan Kees de Jager is net als Balkenende geboren in de Zeeuwse gemeente Kapelle.
• Dit is de eerste maal, dat één van de zogenaamde kleine christelijke partijen (ChristenUnie en SGP) op nationaal niveau bestuurlijke verantwoordelijkheid draagt.
• Balkenende is de eerste premier sinds 1939 met een vierde kabinet dat zijn naam draagt.
• Omdat innovatie, volgens de regering, om een langdurige inspanning vraagt heeft ook het vierde kabinet Balkenende in 2007 opnieuw een innovatieplatform opgericht voor de lopende kabinetsperiode.^[7]

[bewerk] Externe link

• Samenwerken aan Nederland

Wikinews heeft een nieuwsartikel over dit onderwerp: Bewindslieden Kabinet-Balkenende IV bekend