Italiaans (taal)

Italiaans (Italiano)
Gesproken in: Italië, Zwitserland (Ticino en Graubünden), San Marino, Vaticaanstad. Ook in de grensstreken van Slovenië, Frankrijk en Monaco. In Kroatië vooral ouderen.

In Zuid-Somalië en Ethiopië en Libië als bronnentaal. Immigrantentalen in o.a. Verenigde Staten, Argentinië en Brazilië.

Moedertaalsprekers: 59 miljoen
Totaal: 65 miljoen
Rank: 20
Taalfamilie
Indo-Europees
Dialecten:
Officiële status
Officieel in: Italië, Zwitserland, San Marino.

Europese Unie en de Latijnse Unie.

Taalorganisatie: Accademia della Crusca
Taalcodes
ISO 639-1: it
ISO 639-2(B): ita

De taal Italiaans is een lid van de Romaanse taalgroep. Het Italiaans wordt gesproken door ongeveer 57 miljoen mensen in Italië, in verschillende dialecten. Sommige van deze dialecten verschillen zo sterk van het standaard-Italiaans, dat ze op zichzelf staande talen zijn geworden. Het aantal sprekers van het standaard-Italiaans in Italië bedraagt ongeveer 30 miljoen. Wereldwijd zijn er in totaal ongeveer 63 miljoen Italiaanssprekenden.

Inhoud

[bewerk] Geschiedenis

De oudste bewaard gebleven geschreven teksten stammen uit de 10e eeuw. Er is echter veel meer bewaard gebleven uit de 14e eeuw; uit deze tijd stammen de werken van de beroemde Florentijnse dichter Dante Alighieri, maar ook van Petrarca en Boccaccio. Deze drie kunnen als grondleggers van de Italiaanse literatuur beschouwd worden.

[bewerk] Taal en dialecten

Het standaard-Italiaans is gebaseerd op de versie van het dialect van Toscane (de streek in en rondom Florence) gesproken in Florence, waarin Dante Alighieri zijn Divina Commedia schreef. Op Corsica en delen van Sardinië worden dialecten gesproken die nauw aan de dialecten op het Italiaanse vasteland verwant zijn, maar om culturele redenen vaak beschouwd worden als op zichzelf staande talen. De meer authentieke dialecten van Sardinië, zoals het Logudorees, moeten echter in elk geval als een aparte taal worden beschouwd.

[bewerk] Schrift

Het Italiaans wordt geschreven in het Latijnse alfabet. Het wordt naar fonetisch principe geschreven. Wie de uitspraakregels kent zal geen moeite hebben een geschreven woord uit te spreken, en andersom. Ook worden in het Italiaans alle syllaben van een woord uitgesproken. Het Italiaanse alfabet bestaat uit 21 letters. De J, K, W, X en Y ontbreken, hoewel deze wel in leenwoorden uit bv. Grieks en Engels kunnen voorkomen. Italiaanse woorden eindigen bijna altijd op een klinker.

[bewerk] Italiaanstalige landen

In tegenstelling tot andere Romaanse talen zoals het Frans, Spaans en Portugees kent het Italiaans geen wereldwijde verspreiding, voornamelijk omdat het Italiaanse koloniale rijk pas laat tot stand kwam omdat Italië pas in 1863 nationale eenheid bereikte; in de Tweede Wereldoorlog raakte het de weinige koloniale bezittingen al weer kwijt. In de 15e en 16e eeuw, in de tijd van de grote ontdekkingen door zeevarende Europese mogendheden, was het Italiaanse schiereiland verregaand verdeeld en een twistappel van Spanje, Frankrijk en het Duitse Rijk.

Het Italiaans is officiële taal in:

Verspreiding van het Italiaans
Verspreiding van het Italiaans
  1. Italië
  2. Zwitserland (Ticino en een klein deel van Graubünden(Grigioni in het italiaans))
  3. San Marino
  4. Vaticaanstad

Het Italiaans is een erkende minderheidstaal in:

  1. Slovenië
  2. Kroatië

Het Italiaans wordt ook gesproken in de volgende buurlanden van Italië:

  1. Frankrijk (Nice/Menton en Corsica)
  2. Monaco
  3. Malta

Vanwege de koloniale banden is er ook een klein aantal Italiaanstaligen in

  1. Libië
  2. Somalië
  3. Ethiopië
  4. Eritrea
  5. Albanië
  6. Dodekanesos (Griekenland)

Het Italiaans is ook een zeer belangrijke taal onder immigranten in veel verschillende landen, vooral de Verenigde Staten, Australië, België, Canada, Duitsland en Argentinië.

[bewerk] Grammatica

[bewerk] Geslachten

Het Italiaans kent twee geslachten: Mannelijk en vrouwelijk. Zelfstandig naamwoorden die op een -o eindigen zijn vrijwel altijd mannelijk, zelfstandig naamwoorden die op een -a eindigen zijn vrijwel altijd vrouwelijk. De zelfstandig naamwoorden die op een -e eindigen kunnen zowel mannelijk als vrouwelijk zijn.

[bewerk] Meervoud

Het meervoud is in het Italiaans zeer eenvoudig geregeld, veel makkelijker dan in het Nederlands. De zelfstandig naamwoorden eindigen in het enkelvoud vrijwel altijd op een -o, -a of -e. Eindigt het woord op een -o of -e dan wordt het in het meervoud -i, bijvoorbeeld bij letto - letti (bed - bedden). Eindigt een woord op een -a, dan wordt het in het meervoud -e, bijvoorbeeld bij chiesa - chiese (kerk - kerken).

[bewerk] Lidwoorden

Er zijn in het Italiaans maar liefst 7 verschillende lidwoorden, zo eenvoudig mogelijk uitgelegd in deze tabel:

geslacht bijzonderheden enkelvoud meervoud
mannelijk - il i
mannelijk voor een klinker l' gli
mannelijk voor z of s+medeklinker lo gli
vrouwelijk - la le
vrouwelijk voor een klinker l' le

Dus: voor een klinker is het altijd l'. Een vrouwelijk woord in het meervoud is altijd 'le', en een mannelijk woord dat begint met een klinker, z of s+medeklinker is in meervoud altijd gli.

[bewerk] Een aantal Italiaanse leenwoorden in het Nederlands

[bewerk] Eten en drinken

[bewerk] Financieel

Deze woorden zijn in de 14e en 15e eeuw met de Italiaanse boekhoudmethoden meegekomen.

[bewerk] Muziek

Italiaans is ook de taal van de muziek; veel muziektermen zijn uit het Italiaans afkomstig.

zie ook: Italiaanse muziektermen

[bewerk] Zie ook

[bewerk] Overige

[bewerk] Externe links

Zoek Italiaans op in het WikiWoordenboek.
Wikibooks Wikibooks heeft een cursus over dit onderwerp: Cursus Italiaans (in opbouw)
Zie de Italiaanse uitgave van Wikipedia.
Indo-Europese talen > Kentum-talen > Italische en Romaanse talen >
Romaanse talen: Italische talen:
Aragonees | Aroemeens | Arpitaans | Asturisch (Leonees - Mirandees) | Catalaans | Corsicaans | Dalmatisch | Frans | Friulisch | Galicisch | Gascoons (Aranees) | Istriotisch | Istro-Roemeens | Italiaans | Ladinisch | Ladino | Mozarabisch | Napolitaans | Occitaans | Portugees | Reto-Romaans | Roemeens | Sardisch | Spaans | Venetiaans Faliskisch | Latijn | Oskisch | Umbrisch | Zuid-Piceens
 

Ciekawe strony Tanie domeny Gilotyna Doładowanie forum filmowe preparat na łysienie Skype zadania z makroekonomii tatuaże Mapa Europy Wierszyki życzenia teksty sms Canon G9 Gry komputerowe biuro podróży śmieszny prezent kick koparki Bułgaria wczasy Karaoke expekt COOLsurf