|
|
hulpmiddelen |
Bergen op Zoom Zie ook de overlegpagina.
Bergen op Zoom (Brabants: Bèrrege) ( Bergen op Zoom is met 65.440 Inwoners (1 januari 2008), Bron: Gemeente Bergen op Zoom) de achtste gemeente van Noord-Brabant en de vijftigste gemeente van Nederland. De gemeente beslaat een oppervlakte van 93,13 km² (waarvan 12,21 km² water) en heeft naast Bergen op Zoom sinds 1 januari 1997 de kernen Halsteren, Lepelstraat, Heimolen, Klutsdorp en Kladde binnen de gemeentegrenzen. De stad zelf heeft per 1 januari 2008 52.890 inwoners.
GeschiedenisDe stad Bergen op Zoom heeft tot 1287 deel uit gemaakt van de Baronie van Breda en werd dus tot die tijd bestuurd door de Heer van Breda. Toen Arnoud van Leuven als heer overleed werd ervoor gekozen om het Land van Breda te verdelen in twee heerlijkheden, waardoor het Land van Bergen op Zoom ontstond met de stad als kern. In 1533 werd deze heerlijkheid een markiezaat, waarmee zij formeel een hogere rang verwierf dan de Baronie van Breda. Haar feitelijk belang werd daarmee echter niet groter. De leden van het geslacht Van Glymes vervulden diplomatieke functies, zoals tevens Heren en Markiezen van Bergen op Zoom. StadsrechtenHet is niet precies bekend wanneer Bergen op Zoom stadsrechten heeft verworven omdat de stadsarchieven bij een grote stadsbrand in 1397 verloren zijn gegaan. Aangenomen wordt dat dit bij of al voor het afscheiden van de stad als heerlijkheid is gebeurd. Deze brand verwoestte bijna de hele stad, maar van twee panden is duidelijk dat ze het hebben overleefd, Hotel De Draak en het naastgelegen pand De Olifant aan de Grote Markt.
Omdat De Draak de functie van hotel zeker al in 1397 vervulde en 610 jaar later nog altijd vervult, wordt het gezien als het oudste hotel van Nederland. Ook in 1444 legde brand een groot deel van Bergen op Zoom in de as. De stad op de grens van de Zeeuwse, Vlaamse en Brabantse graafschappen was een belangrijke handelsstad en kende laken- en aardewerknijverheid. VestingBergen op Zoom weerstond verschillende Spaanse belegeringen (onder meer door de hertog van Parma in 1588 en door Spinola in 1622, waaraan Valerius zijn lied Merck toch hoe sterck wijdde. De stad behield na de aanleg van nieuwe vestingwerken door Menno van Coehoorn haar onneembare reputatie. De vesting ging deel uitmaken van de West-Brabantse waterlinie. De Fransen maakten tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog in 1747 echter korte metten met La Pucelle (De Maagd). De stad werd verdedigd door de hoogbejaarde generaal Cronstrom. Grote delen van de stad gingen bij de inname door de Fransen verloren. Bergen op Zoom bleef ook na het vertrek van de Fransen in een belangrijke garnizoenstad. Geografie / LiggingDe stad Bergen op Zoom ligt in het uiterste westen van Noord-Brabant, dicht bij de provincie Zeeland en de grens met België. De stad is gelegen op de Brabantse Wal. Ten oosten van Bergen op Zoom bevinden zich heuvelachtige zandgronden met de bossen van Zoomland en de Wouwse Plantage. Ten westen van Bergen op Zoom liggen het Markiezaatsmeer en het Zoommeer, welke vóór de aanleg van de Oesterdam en de Markiezaatskade deel uitmaakten van de Oosterschelde.
Bergen op Zoom is niet genoemd naar het kanaaltje de Zoom, dat door de stad stroomt. Bergen op Zoom bestond al een paar honderd jaar voordat de Zoom pas werd gegraven. De stad is vermoedelijk genoemd naar het hoogteverschil van de Brabantse Wal (zoom) waarop de stad is gebouwd (wat ook terugkomt in het gemeentewapen van Bergen op Zoom door de toevoeging van drie heuvels). De naam Bergen komt van het heuvelachtige karakter van het landschap. Het hoogteverschil loopt op tot zo'n 20 meter. Het centrum van Bergen op Zoom ligt in een soort kom, waarbij de Grote Markt op een laag punt ligt, en de randen van het centrum hoger gelegen zijn. Bijna alle wijken van Bergen op Zoom liggen op de hoge zandgronden van de Brabantse Wal. De industrieterreinen rond de haven en de grote nieuwbouwwijken op de 'Bergse Plaat' (een voormalige zandplaat in de Oosterschelde) liggen echter op de lage kleigronden. Kernensinds 1 januari 1997:
Monumenten en bezienswaardighedenDe stad herbergt de volgende monumenten: voor alles het laatgotische stadspaleis het Markiezenhof, residentie van de Heren en later de Markiezen van Bergen op Zoom, vervolgens de Sint-Gertrudiskerk, die in 1972 bij een brand zware schade leed en waarvan de toren, de Peperbus, uitziet over de Grote Markt, waaraan ook het Stadhuis staat. Ook staat hier stadsschouwburg De Maagd, in de voormalige R.K. kerk H. Maagd Maria ten Hemelopneming. De kerk in neo-classicistische stijl dateert uit de jaren 1825-1829, en is door architect Onno Greiner verbouwd tot een zeer bijzondere schouwburg, waarbij het grootste deel van de kerk behouden is gebleven. Verder zijn er de Lievevrouwepoort of Gevangenpoort en, als enige overblijfsel van Menno van Coehoorn veel latere vestingwerken, het Ravelijn Op den Zoom. Naast deze monumenten heeft Bergen op Zoom nog tal van andere historische monumenten, waaronder vele woonhuizen en een aantal kerken zoals de monumentale onze lieve vrouw van Lourdeskerk uit 1928 gelegen aan de Prins Bernhardlaan, de Heilig Hartkerk aan het Piusplein en de protestantse Ontmoetingskerk aan het Bolwerk. In totaal bezit de stad bijna 500 rijks- en gemeentemonumenten. Bergen op Zoom is lid van de Nederlandse Vereniging van Vestingsteden. CultuurEvenementenEvenals vrijwel de rest van Noord-Brabant viert Bergen op Zoom carnaval, hier vastenavond geheten. De stad heet tijdens de vastenavend Krabbegat, verwijzend naar het verdwenen streekproduct: de meekrap. In Krabbegat, en sommige omliggende plaatsen, is het de gewoonte om het gezicht te verbergen hetzij achter een masker (mombakkes) of achter een stuk oude vitrage (gedijn). Verder zijn er het hele jaar door tal van evenementen onder andere:
EconomieBeste binnenstad van NederlandIn september 2007 werd de binnenstad van Bergen op Zoom uitgeroepen tot "Beste binnenstad van Nederland" in de categorie middelgrote steden. De verkiezing was georganiseerd door Platform Detailhandel Nederland. De jury prijst het Bergse stadshart om de recente, succesvolle herinrichting en de wijze van aanpak in de samenwerking. Bergen op Zoom versloeg bij deze verkiezing uiteindelijk Meppel en Hoorn. Bestuurlijke indelingHuidige WijkenNieuwe toekomstige wijken / woongebieden
Toekomstige plannen
IndustrieVanwege haar gunstige ligging aan verschillende belangrijke verbindingen over de weg, het water en het spoor is Bergen op Zoom een aantrekkelijke vestigingsplaats geworden voor de industrie. De stad produceert tegenwoordig onder meer tabakswaren en kunststoffen. Traditionele producten uit de omgeving zijn asperges, aardbeien en ansjovis. De inwoners danken hun bijnaam krabben aan een ander, nu verdwenen streekproduct: de meekrap, die werd gebruikt als verfstof in de textielindustrie. Er zijn drie grote industriegebieden, met diverse grote bedrijven:
Winkelgebieden / CentraEr zijn verschillende soorten winkelcentra in Bergen op Zoom die elk een eigen aanbod aan producten en diensten hebben. De beste binnenstad van Nederland (2007 t/m 2009) bestaat uit twee lussen (super 8), Het Paradegebied en het Vierkantje, De verbinding met deze twee gebieden is het plein Grote Markt, die een veelheid aan horeca en terrasjes herbergt. Sinds eind 2006 heeft Bergen op Zoom er een nieuw winkelgebied bij, de Parade, dat op het voormalige Thaliaplein en het St. Josephplein ligt. MarktenEr is een markt op De Kaai op donderdag van 09.00 - 15.30 uur. Ook zijn er verschillende braderieën en rommelmarkten in Bergen op Zoom, zoals:
MediaKranten
Radio/tv
OnderwijsMiddelbaar Onderwijs
Basisonderwijs
VoorzieningenIn Bergen op Zoom-Stad zijn er 2 bibliotheken te vinden. De vestigingen zijn in het centrum (Markiezenhof) en in de wijk Oost. Ook is er in de gemeente Bergen op Zoom een 3e bibliotheek, die gevestigd is in het stadsdeel Halsteren. Op de Boulevard is een surfstrand (gras) te vinden en een badstrand (zand). Er zijn ook verschillende plekken om evenementen te houden, bijvoorbeeld: De Stoelemat (evenementenzaal) en een evenemententerrein op de boulevard. De Maagd is de Schouwburg van de stad. Er zijn ook religieuze voorzieningen in Bergen op Zoom. Zo zijn er 4 katholieke kerken (de Gertrudiskerk, de O.L.V. Lourdeskerk, de Heilig Hartkerk en de kerk van de Goddelijke Voorzienigheid) en een moskee aanwezig. SportBergen op Zoom heeft een aantal clubs in verschillende sportcategorieën, waaronder:
SportvoorzieningenEr zijn 6 Sportparken, 1 Midgetgolfbaan, 4 Sporthallen, 3 Dojo's (judo etc), 7 Fitnessgelegenheden en 5 Gymnastieklokalen. Bekende Sportgelegenheden zijn:
PolitiekCollege van Burgemeester & Wethouders
Gemeenteraad
StedenbandenBergen op Zoom heeft jumelages met:
Prijzen
Verkeer en vervoerWegenSnelwegenEr lopen 2 snelwegen langs Bergen op Zoom:
In de omgeving van Bergen op Zoom zijn er twee knooppunten: Het snelweggedeelte tussen deze twee knooppunten heeft beide wegnummers: A4 en A58 Van de A4 ontbreken nog verschillende gedeelten, waaronder een gedeelte tussen Dinteloord en Bergen op Zoom, de zogenaamde Zoomweg-Noord. Ten noorden van Bergen op Zoom is eind 2007 ter hoogte van Halsteren een stuk snelweg opengesteld. Regionale wegenBergen op Zoom wordt tevens ontsloten door een aantal regionale wegen
StadswegenBergen op Zoom heeft een gedeeltelijke randweg. De Randweg Oost wordt gevormd door de snelweg A58/A4. De Randweg Noord en West is grotendeels 4-baans. Ook de Markiezaatsweg, welke aan de westkant van Bergen op Zoom langs de Bergse Plaat loopt, maakt in principe deel uit van de Randweg. De Randweg Zuid wordt momenteel aangelegd en verbindt de Markiezaatsweg met de A4/A58 bij Heimolen. Trein en busTreinstationBergen op Zoom heeft een treinstation op de lijn Roosendaal - Vlissingen. Op station Bergen op Zoom stoppen de volgende passagierstreinen:
GoederentreinenDe spoorlijn die door Bergen op Zoom loopt wordt intensief gebruikt voor vervoer van goederen van en naar het haven- en industriegebied Vlissingen-Oost (Sloegebied). Verder hebben verschillende bedrijven in Bergen op Zoom een aansluiting op de spoorlijn. Er zijn plannen om vanaf de spoorlijn ten zuiden van Bergen op Zoom een goederenspoorlijn naar de havens van Antwerpen aan te leggen. Deze goederenspoorlijn zou de spoorlijn Roosendaal-Antwerpen ontlasten van goederenvervoer. Nadeel is, dat al dit extra goederenvervoer dan door Bergen op Zoom zou komen. Stads- en Streekvervoer (Bus)Dagelijks rijden er vanaf het station bussen naar verschillende dorpen / steden in de regio West-Brabant, Rotterdam Zuidplein en het eiland Tholen.
* Lijndienst alleen richting Bergen op Zoom / ** Overstap in Putte (De Lijn) Bekende (oud)-inwoners
Trivia
Zie ook
Externe links
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
