|
|
جعبهابزارزبانهای دیگر
|
آب و هوا
[ویرایش] آب و هوا چيست؟آب و هوا عبارت از آثار و شرايط و عوارض طبيعي در يک جو (هوا کره يا اتمسفر) معين و در يک دوره زماني ثابت است.اين اصطلاح معمولاً در مورد فعاليت شرايط و اوضاع عوارض طبيعي در يک دوره کوتاه مدت (چند ساعت يا چند روز) به کار ميرود.هرچند اين واژه در موارد کليتري نظير آب و هواي زمين نيز به کار ميرود. [ویرایش] تغييرات آب و هوايي چيست؟براي تعيين آب و هواي هر منطقه، تغييرات دماي هوا و مقدار باران و برف را در طول سال اندازه گيري ميكنند اما براي اين كه آب و هواي جاهاي گوناگون را بشناسيم، بايد اين مقادير را چندين سال پشت سرهم اندازه گيري كنيم. در حال حاضر شرايط آب و هوايي جاهاي مختلف در اثر گرم شدن كره زمين در حال تغيير است. مثلا شهري مثل تهران، تهران در نزديكي رشته كوه البرز قرار دارد. بنا به تعريف آب و هوا، تهران بايد هواي سرد باراني يا برفي داشته باشد، اما ميبينيد كه به علت تغيير آب و هوا، از هواي سرد باراني يا برفي چندان خبري نيست! [ویرایش] گاز گلخانه ای چيست؟به مجموعهاي از گازها كه مقداري از انرژي خورشيدی را در جو زمين نگه ميدارندو باعث گرم شدن جو ميشوند، گازهاي گلخانهاي ميگويند. بخار آب(H2O)، دي اكسيدنيتروژن (NO2)، دي اكسيدكربن (CO2) و متان (CH4) گازهاي گلخانهاي اصلي هستند. اگر اين گازها در جو نبودند، انرژي گرمايي خورشيد مجددا به فضا بر ميگشت و به اين ترتيب هواي زمين ۳۳ درجه سانتيگراد سردتر از الان ميشد. اثر گلخانهاي به افزايش دماي كره زمين در اثر وجود گازهاي گلخانهاي در جو زمين گفته ميشود. تحقيقات نشان میدهند بين افزايش ميزان گازهای گلخانهای موجود در اتمسفر با گرم شدن کره زمين ارتباط مستقيمی وجود دارد. [ویرایش] چرا به اين گازها، گازهاي گلخانهاي ميگوييم؟گلخانه يك اتاق شيشهاي است كه نور خورشيد از شيشههاي آن به داخل ميتابد و هواي گلخانه را گرم ميكند. اما شيشههاي گلخانه اجازه نميدهند كه اين هواي گرم از گلخانه خارجشود. جو يا هوايي كه در اطراف ماست، شبيه يك گلخانه است. گازهاي گلخانهاي در جو درست مثل شيشههاي گلخانه عمل ميكنند. نور خورشيد پس از عبور از لايههاي گازهاي گلخانهاي وارد جو زمين ميشود. زماني كه نور خورشيد به سطح زمين ميرسد، مقداري از انرژي گرمايي آن توسط خاك، آب و ساير موجودات جذب ميشود. مقداري هم در جو زمين ميماند و باقيمانده آن به فضا برميگردد. اگر مقدار گازهاي گلخانهاي در جو از حد طبيعي آن بالاتر باشد، انرژي كمتري به فضا برميگردد، در نتيجه جو زمين گرم تر ميشود و به دنبال آن دماي كره زمين بالا ميرود. اثر گلخانهاي، كره زمين را به اندازهاي گرم نگه مي دارد كه ما انسان ها بتوانيم بر روي آن زندگي كنيم. اما اگر اثر گلخانه اي شدت يابد، ممكن است دماي زمين به قدري زياد شود كه ما و بقيه گياهان و جانوران نتوانيم گرماي آن را تحمل كنيم. [ویرایش] انسان ها چگونه آب و هوا را تغيير ميدهند؟دانشمندان ميگويند اكثر فعاليتهاي انسانها گاز گلخانهاي توليد ميكند.پس از انقلاب صنعتي و اختراع انواع ماشين آلات صنعتي، انسانها بافعاليتهاي كشاورزي و صنعتي چهره زمين و آب و هواي آن را دگرگون ساختند. با شروع انقلاب صنعتي روش زندگي مردم عوض شد. قبل از آن مقدار گازهاي گلخانه اي در جو كم بود، اما با رشد جمعيت و افزايش استفاده از نفت و زغال سنگ تركيب گازهاي اتمسفر نيز تغيير كرد. به طوري كه در حال حاضر، غلظت گازهاي گلخانه اي از حدود ۲۷۰ واحد به ۳۶۷ واحد رسيده است. ما براي انجام كارهاي خود به انرژي نياز داريم و اين انرژي را از غذا تامين ميكنيم. همچنين براي روشنايي و گرم كردن خانههايمان به انرژي نياز داريم. اتومبيلها براي حركت به سوخت نياز دارد. ماشينهاي صنعتي نيز به انرژي نياز دارند. اكثر انرژيهاي لازم براي موارد فوق به طور مستقيم يا غير مستقيم از سوختهاي فسيلي مثل نفت و گاز و زغال سنگ به دست ميآيد.اين ها سوخت هايي هستند كه سوزاندن آن ها، گاز گلخانهاي آزاد ميكند. هر وقت كه: • تلويزيون تماشا مي كنيم • با كامپيوتر بازي مي كنيم • از كولر يا فن كوئل استفاده ميكنيم • از استريو ضبط استفاده مي كنيم • چراغ را روشن مي كنيم • لباسهايتان را مي شوييد يا اطو ميكنيم • سوار اتومبيل مي شويم • غذايتان را در مايكروويو گرم مي كنيم • از بخاري گازي يا نفتي استفاده مي كنيم به توليد گازهاي گلخانهاي در هوا كمك ميكنيم.چون ما براي انجام اين كارها به برق و سوخت نياز داريم. نيروگاه ها زغال سنگ و نفت را مي سوزانند تا برق توليد كنند و پالايشگاه ها نيز براي تصفيه نفت خام و توليد نفت و بنزين، سوخت مصرف ميكنند.سوزاندن نفت و زغال سنگ هم گاز گلخانهاي توليد ميكند. پس هر چه شما بيشتر برق مصرف كنيد، نيروگاه ها از سوخت بيشتري استفاده ميكنند و در نتيجه گاز گلخانهاي زيادتري توليد ميشود. وقتي كه ما: • زباله هايمان را به محل دفن زباله مي فرستيم • حيواناتي مثل گاو، گوسفند و ... را براي توليد لبنيات و گوشت پرورش ميدهيم • در شاليزار برنج ميكاريم • زغال سنگ استخراج ميكنيم گاز متان توليد مي کنيم که آن هم جزء گازهای گلخانه ای می باشد. اتومبيل ها و كارخانههايي هم كه مايحتاج روزانه ما را توليد ميكنند، مقادير زيادي از انواع گازهاي گلخانهاي را به هوا ميفرستند. [ویرایش] جستارهای وابسته[ویرایش] منابعمجله رشد آموزش شيمي، شماره 81، تابستان 86 مجله رشد آموزش جغرافيا، شماره 78، بهار 1386 فرهي بوشهری، بيتا، دانستنی های زمين،چاپ اول: بهار 84، چاپ: شفق www.climate-change.ir/fa www.aftab.ir www.balatarin.com www.hamvatansalam.com www.edu.tebyan.net www.iranika.ir www.hupaa.com www.irna.com |
