Mejoza

Šematski prikaz mejoze

Mejoza je ćelijska dioba u kojoj se broj hromozoma u novonastalim ćelijama redukuje na polovinu u odnosu na majke ćelije. S obzirom da se broj hromozoma u kćerkama ćelijama u odnosu na majku ćeliju smanjuje na pola, ova dioba se naziva i redukciona (lat. reductio = smanjenje). Redukcija broja hromozoma obavlja se u prvoj diobi, označenoj kao mejoza I, kada se majka-ćelija (2n broj hromozoma) podijeli na dvije kćerke-ćelije (n broj hromozoma). U drugoj diobi, mejozi II, se obje novonastale kćerke-ćelije (sa n brojem hromozoma) podijele. Krajnji rezultat mejoze su 4 kćerke-ćelije koje imaju haploidan broj hromozoma i po osobinama se razlikuju od majke ćelije.

Kod nekih algi, gljiva i praživotinja mejoza se zbiva odmah nakon oplodnje, tj. zigot se dijeli mejozom, pa nastaju haploidne vegetativne ćelije (početna ili inicijalna mejoza).^[1]

Sadržaj

[uredi] Mejoza I

Mejozi I prethodi interfaza u kojoj je, između ostalog, izvršena replikacija DNK. Svaki hromozom ćelije koja ulazi u mejozu I se sastoji od 2 molekula DNK (dve hromatide).

Mejoza I se sastoji od 4 faze:

profaza, koja se dijeli na pet podfaza (leptoten, zigoten, pahiten, diploten i dijakineza)
metafaza
anafaza
telofaza

[uredi] Mejoza II

Poslije kratke interfaze, obje ćelije nastale od jedne ćelije mejozom I ulaze u mejozu II – ekvacionu mitozu. Ova dioba se vrši po redoslijedu dešavanja u mitozi. U mejozi II se hromozomi dijele na hromatide (u anafazi II) i od dvije ćelije nastaju 4 ćelije sa haploidnim brojem hromozoma, a svaki hromozom ima jednu hromatidu (1 molekulu DNK).

[uredi] Važnost mejoze

Osim već spomenute važnosti mejoze kao redukcione diobe koja omogućava konstantnost broja hromosoma svake vrste, bitno je napomenuti da mejoza omogućava gensku rekombinaciju (različito razmještanje alela) i time osigurava genetičku raznolikost (varijabilnost) organizama iste vrste.^[2]